Leerdoelen en uitwerkingen per hoofdstuk h1 t/m h4
Inhoud
Leerdoelen en uitwerkingen per hoofdstuk h1 t/m h4...........................................................................1
Introductie:.........................................................................................................................................3
1 De student kent verschillende biologische verklaringen van gedrag...........................................3
Hoofdstuk 1: Zenuwcellen en zenuwimpulsen...................................................................................4
1 De student kent de anatomische kenmerken van het neuron en glia.........................................4
2 De student kan samenvatten hoe de bloed-hersenbarrière zich verhoudt tot de bescherming
en voeding van neuronen...............................................................................................................5
3 Leg uit hoe de natrium-kaliumpomp en de eigenschappen van het membraan leiden tot het
rustpotentiaal van een neuron.......................................................................................................5
4 Geef de alles-of-niets-wet van het actiepotentiaal......................................................................5
1 De student weet het verschil tussen chemische en elektrische communicatie in en tussen
neuronen........................................................................................................................................6
2 De student weet wat het actiepotentiaal is en waar het voor dient............................................7
3 De student kent de functie en werking én de verschillen van hormonen, neurotransmitters en
neuropeptides................................................................................................................................8
4 De student kan beschrijven hoe Charles Sherrington gedragsobservaties gebruikte om de
belangrijkste eigenschappen van synapsen af te leiden...............................................................11
5 De student is in staat de activiteiten in een synaps in verband te brengen met de
waarschijnlijkheid van een actiepotentiaal...................................................................................11
6 De student is in staat de volgorde van gebeurtenissen in een synaps op te sommen en uit te
leggen, van de synthese van neurotransmitters, via stimulatie van receptoren, tot de dispositie
van de zendermoleculen..............................................................................................................12
7 De student kan uitleggen hoe bepaalde medicijnen gedrag beïnvloeden door gebeurtenissen
in synapsen te veranderen...........................................................................................................13
Hoofdstuk 3......................................................................................................................................14
1 De student kan de termen die worden gebruikt om de anatomie van de hersenen te
beschrijven definiëren..................................................................................................................14
2 De student kan de belangrijkste functies van de hersengebieden beschrijven.........................15
3 De student kan de vier lobben van de hersenschors en hun belangrijkste functies opnoemen 18
4 De student kan het bindingsprobleem beschrijven en uitleggen wat het theoretische belang
ervan is.........................................................................................................................................19
5 De student weet hoe je met verschillende beeldvormingstechnieken de relatie tussen activiteit
van het brein en gedrag kan bestuderen......................................................................................19
6 De student kan voorbeelden opnoemen van verschillende methoden om de relatie tussen
hersenactiviteit en gedrag te bestuderen.....................................................................................20
1
, 7 De student kent de anatomie en functies van het centraal en perifeer zenuwstelsel...............20
8 De student kan stress in relatie tot sympathisch en parasympatisch zenuwstelsel uitleggen...22
Hoofdstuk 4......................................................................................................................................23
1 De student kan beschrijven hoe de combinatie van genen, epigenetische- en
omgevingsfactoren variaties in het brein en gedrag beïnvloeden................................................23
2 De student kent de evolutionaire verklaringen in de psychologie en kan voorbeelden geven..24
3 De student kan onderscheid maken tussen genetische en epigenetische invloeden op
ontwikkeling.................................................................................................................................24
4 De student kent de soorten bewijs die onderzoekers gebruiken om erfelijkheid af te leiden...25
5 De student kan de vorming van nieuwe neuronen in een volwassen brein bespreken.............26
6 De student weet hoe bewijs aantoont dat axonen specifieke doelen in het lichaam zoeken....26
7 De student kent de basisprincipes van ontwikkeling en differentiatie van het centraal
zenuwstelsel.................................................................................................................................26
8 De student kan apoptose definiëren en uitleggen hoe neurotrofinen dit proces voorkomen...27
9 De student kan voorbeelden noemen van hoe ervaringen meetbare veranderingen in
hersenanatomie en -functie veroorzaken.....................................................................................27
10 De student kan mogelijke verklaringen voor risicogedrag bij adolescenten beoordelen aan de
hand van bestaand bewijs............................................................................................................28
11 De student kan verschillende mogelijke mechanismen van herstel na hersenschade
opsommen....................................................................................................................................28
12 De student kan uitleggen hoe hersenherstructurering in de hersenschors het fenomeen van
een fantoomlid creëert.................................................................................................................29
13 De student kent en begrijpt wat plasticiteit van het brein inhoudt in uiteenlopende situaties
......................................................................................................................................................29
2
, Introductie:
1 De student kent verschillende biologische verklaringen van gedrag
Bij gedragsonderzoek probeert men altijd de vier vragen van Tinbergen te stellen.
Soort verklaring Definitie
Fysiologische verklaring wat maakt het gedrag mogelijk vanuit de activiteit van het brein,
hormonen en andere organen en spieren
Ontogenetische verklaring gedrag ontstaat door de invloed van genen, voeding, ervaringen en
interactie hiertussen
Evolutionaire verklaring het gedrag van een bepaalde soort heeft bijna altijd(enkele tot vele)
gelijkenissen met het gedrag van een andere soort, omdat ze
afstammen van dezelfde voorouder
Functionele verklaring wat is de functie van het gedrag? Wat levert het (als voordeel) op?
3
Inhoud
Leerdoelen en uitwerkingen per hoofdstuk h1 t/m h4...........................................................................1
Introductie:.........................................................................................................................................3
1 De student kent verschillende biologische verklaringen van gedrag...........................................3
Hoofdstuk 1: Zenuwcellen en zenuwimpulsen...................................................................................4
1 De student kent de anatomische kenmerken van het neuron en glia.........................................4
2 De student kan samenvatten hoe de bloed-hersenbarrière zich verhoudt tot de bescherming
en voeding van neuronen...............................................................................................................5
3 Leg uit hoe de natrium-kaliumpomp en de eigenschappen van het membraan leiden tot het
rustpotentiaal van een neuron.......................................................................................................5
4 Geef de alles-of-niets-wet van het actiepotentiaal......................................................................5
1 De student weet het verschil tussen chemische en elektrische communicatie in en tussen
neuronen........................................................................................................................................6
2 De student weet wat het actiepotentiaal is en waar het voor dient............................................7
3 De student kent de functie en werking én de verschillen van hormonen, neurotransmitters en
neuropeptides................................................................................................................................8
4 De student kan beschrijven hoe Charles Sherrington gedragsobservaties gebruikte om de
belangrijkste eigenschappen van synapsen af te leiden...............................................................11
5 De student is in staat de activiteiten in een synaps in verband te brengen met de
waarschijnlijkheid van een actiepotentiaal...................................................................................11
6 De student is in staat de volgorde van gebeurtenissen in een synaps op te sommen en uit te
leggen, van de synthese van neurotransmitters, via stimulatie van receptoren, tot de dispositie
van de zendermoleculen..............................................................................................................12
7 De student kan uitleggen hoe bepaalde medicijnen gedrag beïnvloeden door gebeurtenissen
in synapsen te veranderen...........................................................................................................13
Hoofdstuk 3......................................................................................................................................14
1 De student kan de termen die worden gebruikt om de anatomie van de hersenen te
beschrijven definiëren..................................................................................................................14
2 De student kan de belangrijkste functies van de hersengebieden beschrijven.........................15
3 De student kan de vier lobben van de hersenschors en hun belangrijkste functies opnoemen 18
4 De student kan het bindingsprobleem beschrijven en uitleggen wat het theoretische belang
ervan is.........................................................................................................................................19
5 De student weet hoe je met verschillende beeldvormingstechnieken de relatie tussen activiteit
van het brein en gedrag kan bestuderen......................................................................................19
6 De student kan voorbeelden opnoemen van verschillende methoden om de relatie tussen
hersenactiviteit en gedrag te bestuderen.....................................................................................20
1
, 7 De student kent de anatomie en functies van het centraal en perifeer zenuwstelsel...............20
8 De student kan stress in relatie tot sympathisch en parasympatisch zenuwstelsel uitleggen...22
Hoofdstuk 4......................................................................................................................................23
1 De student kan beschrijven hoe de combinatie van genen, epigenetische- en
omgevingsfactoren variaties in het brein en gedrag beïnvloeden................................................23
2 De student kent de evolutionaire verklaringen in de psychologie en kan voorbeelden geven..24
3 De student kan onderscheid maken tussen genetische en epigenetische invloeden op
ontwikkeling.................................................................................................................................24
4 De student kent de soorten bewijs die onderzoekers gebruiken om erfelijkheid af te leiden...25
5 De student kan de vorming van nieuwe neuronen in een volwassen brein bespreken.............26
6 De student weet hoe bewijs aantoont dat axonen specifieke doelen in het lichaam zoeken....26
7 De student kent de basisprincipes van ontwikkeling en differentiatie van het centraal
zenuwstelsel.................................................................................................................................26
8 De student kan apoptose definiëren en uitleggen hoe neurotrofinen dit proces voorkomen...27
9 De student kan voorbeelden noemen van hoe ervaringen meetbare veranderingen in
hersenanatomie en -functie veroorzaken.....................................................................................27
10 De student kan mogelijke verklaringen voor risicogedrag bij adolescenten beoordelen aan de
hand van bestaand bewijs............................................................................................................28
11 De student kan verschillende mogelijke mechanismen van herstel na hersenschade
opsommen....................................................................................................................................28
12 De student kan uitleggen hoe hersenherstructurering in de hersenschors het fenomeen van
een fantoomlid creëert.................................................................................................................29
13 De student kent en begrijpt wat plasticiteit van het brein inhoudt in uiteenlopende situaties
......................................................................................................................................................29
2
, Introductie:
1 De student kent verschillende biologische verklaringen van gedrag
Bij gedragsonderzoek probeert men altijd de vier vragen van Tinbergen te stellen.
Soort verklaring Definitie
Fysiologische verklaring wat maakt het gedrag mogelijk vanuit de activiteit van het brein,
hormonen en andere organen en spieren
Ontogenetische verklaring gedrag ontstaat door de invloed van genen, voeding, ervaringen en
interactie hiertussen
Evolutionaire verklaring het gedrag van een bepaalde soort heeft bijna altijd(enkele tot vele)
gelijkenissen met het gedrag van een andere soort, omdat ze
afstammen van dezelfde voorouder
Functionele verklaring wat is de functie van het gedrag? Wat levert het (als voordeel) op?
3
