Tijd van Wereldoorlogen 1900-1950
Moderne tid
De eerste wereldoorlog
Kenmerken:
Het eerste voorbeeld van een totale oorlog
↪ Alle mensen worden betrokken (burgers)
Dienstplicht → Duitsland en Frankriik vanaf 1914
Rusland had wel dienstplicht op dat moment, maar het was nog heel slecht
georganiseerd
Engeland had geen dienstplicht. Complete dorpen gaven zich soms op waardoor hele
dorpen zonder ionge mannen zaten. In 1926 wordt ook hier de dienstplicht ingevoerd
De VS had tot de inmenging in 1917 geen dienstplicht
Vluchtelingen uit oorlogsgebieden → 2 milioen belgen naar Nederland
Economische gevolgen van de eerste wereldoorlog
Belastngen gingen omhoog
Regeringen moesten zich met de economie gaan bemoeien, ook liberale regeringen
↪ Voedsel- en brandstofdistribute (bonnen)
Voorzieningen voor het leger zorgden voor schaarste onder de bevolking
Invoer van de zomertid zodat men na het werk zelf voedsel kon gaan verbouwen (In
Duitsland)
Vrouwen nemen de dageliikse taken over van de mannen → Algemeen kiesrecht
Er werden veel uitvindingen gedaan → In eerste instante voor militaire doeleinden,
later ook voor gewoon gebruik
Vliegtuigen werden verbeterd, aan het einde van de oorlog kon men bommen
werpen
Plastsche chirurgie →Voor gezichtsreconstructe → functoneel, maar niet erg mooi,
gold voor de gehele gezondheidszorg in die tid
Propaganda → Het volk moest achter het leger staan
↪ Door middel van flms, radio, kranten en posters
Op weg naar de eerste wereldoorlog
1912 & 1913 → Twee Balkanoorlogen: Oostenriik-Hongariie, Servië en Rusland
Gevolgen → Banden tussen Servië en Rusland worden versterkt
Franz-Ferdinand en Sophie willen Saraievo (Servië) bezoeken
↪ Neefje van de Keizer eind 1914 (Oostenriikse opvolger)
De Bosniërs kunnen de veiligheid van het paar niet waarborgen
Uitgelezen kans voor de Zwarte Hand om slachtofers te maken (terreurbeweging
tegen Oostenriik)
De bomaanslagen mislukken, een minister raakt alleen gewond
Franz-Ferdinand wordt op weg naar de minister doodgeschoten
, En dan nu?
Oostenriik vraagt als eerste aan Duitsland wat zii gaan doen wanneer Oostenriik-
Hongariie in oorlog raakt
↪ Duitsland geef volledige steun, keizer gaat op een goed getmede vakante
Oostenriik legt een ultmatum aan de regering van Servië voor bestaande uit 10
onderdelen, waarvan 1 onaanvaardbaar voor de Servische regering → Een onderzoek
door Oostenriikers op Servisch grondgebied
Eén week bedenktid
Servië klopt aan bii Rusland voor steun in geval van oorlog
Uiteindeliik wiizen de Serviërs drie minuten voor tid het ultmatum af
(oorlogsverklaring)
Oostenriik mobiliseert het leger tegen Servië
↪ Duideliik maken dat het niet tegen Rusland gericht is
Rusland begint toch met het gereedmaken van de troepen (alvorens Servië de oorlog
verklaart)
Duitsland verklaart de oorlog aan Rusland en mobiliseert het leger
Frankriik mobiliseert het leger en trekt oostwaarts
Duitsland verklaart Frankriik de oorlog en zii beginnen direct de aanval
Von Schliefenplan → Eerst snel met Frankriik afrekenen om vervolgens met Rusland
te vechten, die nog moeten mobiliseren → Om een tweefrontenoorlog te voorkomen
Duitsers probeerden via België Pariis te omsingelen
Engeland doet mee aan de oorlog omdat de Duitsers door België heen marcheren
Dit was de eerste oorlog die op verschillende contnenten werd uitgevochten → De
kolonies steunden hun moederlanden
Geallieerden en Centralen
Geallieerden Centralen
Frankriik Duitsland
Engeland Oostenriik-Hongariie
België Italië
Rusland Turkse Riik
Servië
VS
→ Italië liep in 1915 over naar de kant van de Centralen vanwege Zuid-Tirol en het Turkse
Riik had een belangenconfict met Rusland
Het Turkse Rijk
Jonge ofciers wilden de macht van de oude sultan overnemen
Het Turkse leger moest wel eerst sterker worden → Gingen trainen in Duitsland
Hebben gevochten tegen Engeland en Frankriik omdat zii wel belang hadden bii
dingen in het Turkse Riik
,De eerste wereldoorlog chronologisch
De Duitse opmars door België duurde langer dan gepland door obstructe
Pariis werd omsingeld
De Franse opperbevelhebber had als hoofddoel de hoofdstad bevriiden en haalde
daarvoor veel ionge soldaten uit het hele land.
Begin september 1914 → Slag aan de Marne tussen Frankriik en Duitsland, opsteker
voor Frankriik
↪ Beide partien graven zich in en pas na 4 iaar komt alles weer in beweging
Loopgraven ziin voordeliger voor de verdedigende parti → Door de nieuwe wapens
was het voor de Fransen ziten en schieten
Gifgas → Eerst succesvol, later loopt het terug door gasmaskers
↪ Wind speelt belangriike rol
Tanks waren er al wel, maar nog niet erg succesvol
Vervanging voor de paarden
Zomer 1918 → Briten en Amerikanen kriigen goede tanks en goede vliegtuigen
Het Westront
Aan het westfront was het tot de zomer van 1918 een Sitzkrieg
Nauweliiks verschuivingen in het westen
Wel een aantal grote ofensieven → Slag bii Verdun, aanval vd Duitsers, acht
maanden vechten, veel doden
Tegenaanval van de Fransen en de Briten → Slag bii de Somme, Begonnen door de
Briten, leverde niks op, duurde biina het hele iaar 1916
Het leven in de loopgraven
Je zat zes weken op dezelfde linie
Vaak stonden de loopgraven blank
Shellshock → Velen fipten door het constante geknal van geweerschoten en
granaten
Heel veel raten
↪ Oplossing: tamme raten
Kerstavond 1914 → Er werd een kerstbestand voorgesteld
Er werd gevoetbald op eerste kerstdag
Ofciers dwongen de verbroederde soldaten tot een ofensief
Deserte → voor het vuurpeloton van eigen mensen
De strijd aan het oostront
Het Russische leger was sneller gereed dan werd gedacht en zii vielen het Pruisische
Oostfront aan
Twee beroemde Duitse generaals → Ludendorf en Hindenburg
De Russen faalden → Geen industrialisate → gebrek aan wapens
↪ Minder organisate
Duitsers wonnen altid van Rusland
Rusland won soms van Oostenriik-Hongariie
1915: Tsaar Nikolaas II werd opperbevelhebber van het Russische leger
Voedseltekorten in Rusland → boeren werden opgeroepen voor het leger
Vrouwen werkten niet mee op het land, erg slechte posite
, De onvrede over de oorlog was nergens zo groot als in Rusland
Het was een voortdurend bewegende oorlog
↪ Gestaagde opmars van de Duitsers
Front in het Midden-Oosten
De Turken tegen de Engelsen en de Fransen
Arabisch natonalisme: Briten beloofden de volken onahankeliikheid als ze
meevochten aan de geallieerde kant (een leugen)
Geheim verdrag: Sykes-Pikot verdrag
↪ Geheime verdeling van Arabisch grondgebied onder de Briten en Fransen
Briten → Palestna en Irak
Fransen → Syrië en Libanon
Saudi-Arabië en Jordanië kregen onahankeliikheid
↪ De olie was nog niet ontdekt
Balfour Verklaring → Britse Minister van Buitenlandse Zaken
1917
De Briten beloofden ervoor te zorgen dat Joodse immigranten in Palestna een
natonaal tehuis mochten stchten
De Briten moesten geld lenen van de bankiers voor de oorlog. Daarvoor wilden de
Joodse bankiers dus dat tehuis.
In biivoorbeeld het Russische Riik had de Joodse bevolking geen veilig bestaan →
Daarom dus een veilige plek voor hen
Palestna was eigenliik al aan de Arabieren vergeven
↪ Palestinen ziin Arabieren, niet alle Arabieren ziin ioden
Dit zorgde voor problemen in het interbellum
Het Oostront vanaf 1917
Duitsland tegen Rusland (en nog een beetie Oostenriik-Hongariie)
Het Russische front staat op instorten
Duitsers wilden oprukken naar Petrograd (Voorheen Petersburg → Te Duits)
Er waren grote voedseltekorten in de Russische steden
↪ Het vertrouwen in de tsaar neemt af
Tsaar Nikolaas II was met de Duitse Alexandra getrouwd en samen hadden zii 4
dochters. Alexis, een iongen, was de opvolger. Hii had Hemoflie.
Raspoetn → Een wonderdokter, de tsaar en tsarina waren erg blii met hem
↪ Fluisterde hen in om niet toe te geven aan de boze, hongerige bevolking
Hii wordt in december 1916 doodgeschoten door Joesoepov en twee van ziin
handlangers.
Ontstaan Februarirevolute
Geen vertrouwen in de tsaar
Hongersnood
Slechte resultaten oorlog
Moderne tid
De eerste wereldoorlog
Kenmerken:
Het eerste voorbeeld van een totale oorlog
↪ Alle mensen worden betrokken (burgers)
Dienstplicht → Duitsland en Frankriik vanaf 1914
Rusland had wel dienstplicht op dat moment, maar het was nog heel slecht
georganiseerd
Engeland had geen dienstplicht. Complete dorpen gaven zich soms op waardoor hele
dorpen zonder ionge mannen zaten. In 1926 wordt ook hier de dienstplicht ingevoerd
De VS had tot de inmenging in 1917 geen dienstplicht
Vluchtelingen uit oorlogsgebieden → 2 milioen belgen naar Nederland
Economische gevolgen van de eerste wereldoorlog
Belastngen gingen omhoog
Regeringen moesten zich met de economie gaan bemoeien, ook liberale regeringen
↪ Voedsel- en brandstofdistribute (bonnen)
Voorzieningen voor het leger zorgden voor schaarste onder de bevolking
Invoer van de zomertid zodat men na het werk zelf voedsel kon gaan verbouwen (In
Duitsland)
Vrouwen nemen de dageliikse taken over van de mannen → Algemeen kiesrecht
Er werden veel uitvindingen gedaan → In eerste instante voor militaire doeleinden,
later ook voor gewoon gebruik
Vliegtuigen werden verbeterd, aan het einde van de oorlog kon men bommen
werpen
Plastsche chirurgie →Voor gezichtsreconstructe → functoneel, maar niet erg mooi,
gold voor de gehele gezondheidszorg in die tid
Propaganda → Het volk moest achter het leger staan
↪ Door middel van flms, radio, kranten en posters
Op weg naar de eerste wereldoorlog
1912 & 1913 → Twee Balkanoorlogen: Oostenriik-Hongariie, Servië en Rusland
Gevolgen → Banden tussen Servië en Rusland worden versterkt
Franz-Ferdinand en Sophie willen Saraievo (Servië) bezoeken
↪ Neefje van de Keizer eind 1914 (Oostenriikse opvolger)
De Bosniërs kunnen de veiligheid van het paar niet waarborgen
Uitgelezen kans voor de Zwarte Hand om slachtofers te maken (terreurbeweging
tegen Oostenriik)
De bomaanslagen mislukken, een minister raakt alleen gewond
Franz-Ferdinand wordt op weg naar de minister doodgeschoten
, En dan nu?
Oostenriik vraagt als eerste aan Duitsland wat zii gaan doen wanneer Oostenriik-
Hongariie in oorlog raakt
↪ Duitsland geef volledige steun, keizer gaat op een goed getmede vakante
Oostenriik legt een ultmatum aan de regering van Servië voor bestaande uit 10
onderdelen, waarvan 1 onaanvaardbaar voor de Servische regering → Een onderzoek
door Oostenriikers op Servisch grondgebied
Eén week bedenktid
Servië klopt aan bii Rusland voor steun in geval van oorlog
Uiteindeliik wiizen de Serviërs drie minuten voor tid het ultmatum af
(oorlogsverklaring)
Oostenriik mobiliseert het leger tegen Servië
↪ Duideliik maken dat het niet tegen Rusland gericht is
Rusland begint toch met het gereedmaken van de troepen (alvorens Servië de oorlog
verklaart)
Duitsland verklaart de oorlog aan Rusland en mobiliseert het leger
Frankriik mobiliseert het leger en trekt oostwaarts
Duitsland verklaart Frankriik de oorlog en zii beginnen direct de aanval
Von Schliefenplan → Eerst snel met Frankriik afrekenen om vervolgens met Rusland
te vechten, die nog moeten mobiliseren → Om een tweefrontenoorlog te voorkomen
Duitsers probeerden via België Pariis te omsingelen
Engeland doet mee aan de oorlog omdat de Duitsers door België heen marcheren
Dit was de eerste oorlog die op verschillende contnenten werd uitgevochten → De
kolonies steunden hun moederlanden
Geallieerden en Centralen
Geallieerden Centralen
Frankriik Duitsland
Engeland Oostenriik-Hongariie
België Italië
Rusland Turkse Riik
Servië
VS
→ Italië liep in 1915 over naar de kant van de Centralen vanwege Zuid-Tirol en het Turkse
Riik had een belangenconfict met Rusland
Het Turkse Rijk
Jonge ofciers wilden de macht van de oude sultan overnemen
Het Turkse leger moest wel eerst sterker worden → Gingen trainen in Duitsland
Hebben gevochten tegen Engeland en Frankriik omdat zii wel belang hadden bii
dingen in het Turkse Riik
,De eerste wereldoorlog chronologisch
De Duitse opmars door België duurde langer dan gepland door obstructe
Pariis werd omsingeld
De Franse opperbevelhebber had als hoofddoel de hoofdstad bevriiden en haalde
daarvoor veel ionge soldaten uit het hele land.
Begin september 1914 → Slag aan de Marne tussen Frankriik en Duitsland, opsteker
voor Frankriik
↪ Beide partien graven zich in en pas na 4 iaar komt alles weer in beweging
Loopgraven ziin voordeliger voor de verdedigende parti → Door de nieuwe wapens
was het voor de Fransen ziten en schieten
Gifgas → Eerst succesvol, later loopt het terug door gasmaskers
↪ Wind speelt belangriike rol
Tanks waren er al wel, maar nog niet erg succesvol
Vervanging voor de paarden
Zomer 1918 → Briten en Amerikanen kriigen goede tanks en goede vliegtuigen
Het Westront
Aan het westfront was het tot de zomer van 1918 een Sitzkrieg
Nauweliiks verschuivingen in het westen
Wel een aantal grote ofensieven → Slag bii Verdun, aanval vd Duitsers, acht
maanden vechten, veel doden
Tegenaanval van de Fransen en de Briten → Slag bii de Somme, Begonnen door de
Briten, leverde niks op, duurde biina het hele iaar 1916
Het leven in de loopgraven
Je zat zes weken op dezelfde linie
Vaak stonden de loopgraven blank
Shellshock → Velen fipten door het constante geknal van geweerschoten en
granaten
Heel veel raten
↪ Oplossing: tamme raten
Kerstavond 1914 → Er werd een kerstbestand voorgesteld
Er werd gevoetbald op eerste kerstdag
Ofciers dwongen de verbroederde soldaten tot een ofensief
Deserte → voor het vuurpeloton van eigen mensen
De strijd aan het oostront
Het Russische leger was sneller gereed dan werd gedacht en zii vielen het Pruisische
Oostfront aan
Twee beroemde Duitse generaals → Ludendorf en Hindenburg
De Russen faalden → Geen industrialisate → gebrek aan wapens
↪ Minder organisate
Duitsers wonnen altid van Rusland
Rusland won soms van Oostenriik-Hongariie
1915: Tsaar Nikolaas II werd opperbevelhebber van het Russische leger
Voedseltekorten in Rusland → boeren werden opgeroepen voor het leger
Vrouwen werkten niet mee op het land, erg slechte posite
, De onvrede over de oorlog was nergens zo groot als in Rusland
Het was een voortdurend bewegende oorlog
↪ Gestaagde opmars van de Duitsers
Front in het Midden-Oosten
De Turken tegen de Engelsen en de Fransen
Arabisch natonalisme: Briten beloofden de volken onahankeliikheid als ze
meevochten aan de geallieerde kant (een leugen)
Geheim verdrag: Sykes-Pikot verdrag
↪ Geheime verdeling van Arabisch grondgebied onder de Briten en Fransen
Briten → Palestna en Irak
Fransen → Syrië en Libanon
Saudi-Arabië en Jordanië kregen onahankeliikheid
↪ De olie was nog niet ontdekt
Balfour Verklaring → Britse Minister van Buitenlandse Zaken
1917
De Briten beloofden ervoor te zorgen dat Joodse immigranten in Palestna een
natonaal tehuis mochten stchten
De Briten moesten geld lenen van de bankiers voor de oorlog. Daarvoor wilden de
Joodse bankiers dus dat tehuis.
In biivoorbeeld het Russische Riik had de Joodse bevolking geen veilig bestaan →
Daarom dus een veilige plek voor hen
Palestna was eigenliik al aan de Arabieren vergeven
↪ Palestinen ziin Arabieren, niet alle Arabieren ziin ioden
Dit zorgde voor problemen in het interbellum
Het Oostront vanaf 1917
Duitsland tegen Rusland (en nog een beetie Oostenriik-Hongariie)
Het Russische front staat op instorten
Duitsers wilden oprukken naar Petrograd (Voorheen Petersburg → Te Duits)
Er waren grote voedseltekorten in de Russische steden
↪ Het vertrouwen in de tsaar neemt af
Tsaar Nikolaas II was met de Duitse Alexandra getrouwd en samen hadden zii 4
dochters. Alexis, een iongen, was de opvolger. Hii had Hemoflie.
Raspoetn → Een wonderdokter, de tsaar en tsarina waren erg blii met hem
↪ Fluisterde hen in om niet toe te geven aan de boze, hongerige bevolking
Hii wordt in december 1916 doodgeschoten door Joesoepov en twee van ziin
handlangers.
Ontstaan Februarirevolute
Geen vertrouwen in de tsaar
Hongersnood
Slechte resultaten oorlog
