SBR 6 Bijzondere Overeenkomsten
Studiereeks Burgerlijk Recht 6
Inhoudsopgave
Hoofdstuk 9|Opdracht................................................................................................................................... 3
Hoofdstuk 10|Lastgeving............................................................................................................................... 7
Hoofdstuk 11|Bemiddellingsovereenkomst..................................................................................................11
Hoofdstuk 12|Agentuurovereenkomst......................................................................................................... 13
Hoofdstuk 19|Borgtocht.............................................................................................................................. 17
Hoofdstuk 20|Vaststellingsovereenkomst..................................................................................................... 21
Hoofdstuk 21|Verzekering............................................................................................................................ 25
1
,2
,Hoofdstuk 9|Opdracht
Art. 7:400 lid 1 BW “De overeenkomst van opdracht is de overeenkomst waarbij de ene
partij, de opdrachtnemer, zich jegens de andere partij, de opdrachtgever, verbindt anders
dan op grond van een arbeidsovereenkomst werkzaamheden te verrichten die in iets
anders bestaan dan het tot stand brengen van een werk van stoffelijke aard, het bewaren
van zaken, het uitgeven van werken of het vervoeren of doen vervoeren van personen of
zaken.”
- “In iets anders dan tot stand brengen van stoffelijk aard”. Wanneer een werk van stoffelijke
aard tot stand wordt gebracht, is sprake van aanneming van werk (art. 7:750 BW). De diensten
van beeldende kunstenaars vallen onder overeenkomst van opdracht, omdat de materiele
prestatie van de kunstenaar ondergeschikt is aan creatieve voorwerk.
- “Het bewaren van zaken” valt onder bewaarnemingsovereenkomst (art. 7:600 e.v. BW).
- “Het (doen) vervoeren van personen en zaken valt onder de vervoersovereenkomst (boek 8).
De overeenkomst van opdracht is overeengekomen contract dat vormvrij kan worden
gesloten (art. 3:37 lid 1).
De overeenkomst van opdracht verbindt zich tot het verrichten van werkzaamheden
(art. 7:400 lid 1 BW).
NB: Wanneer het gaat om verplichtingen tot verrichten van rechtshandelingen
voor rekening van de opdrachtgever, er sprake is van lastgeving (art. 7:414 e.v.
BW).
Hoofdverplichtingen van de opdrachtnemer (art. 7:401-art. 7:404 BW)
Opdrachtnemer moet bij werkzaamheden de zorg van een goed opdrachtnemer in
acht nemen (art. 7:401)
De open norm van ‘goed opdrachtnemer’ moet ingevuld worden aan de hand van
hetgeen partijen in een concreet geval zijn overeengekomen aangaande de
werkzaamheden van de opdrachtnemer. Hierbij worden de maatstaven van
redelijkheid en billijkheid in acht genomen (art. 6:248 BW).
Opdrachtnemer is gehouden gevolg te geven aan tijdig verleende en verantwoorde
aanwijzingen omtrent de uitvoering van de opdracht (art. 7:402 BW) Bijv. aanwijzingen
over prijs van een te kopen zaak.
De aanwijzingen dienen te passen binnen het kader van de opdracht
(professionele autonomie).
De opdrachtnemer die op redelijke grond niet bereid is de opdracht volgens de
hem gegeven aanwijzingen uit te voeren, kan de overeenkomst opzeggen (lid 2)
wegens gewichtige redenen wanneer de opdrachtgever hem desondanks aan de
aanwijzingen houdt (opdrachtnemer heeft weigeringsplicht, bijzondere zorgplicht).
De situatie is denkbaar dat opdrachtnemer tot schadevergoeding is gehouden.
Opdrachtnemer moet de opdrachtgever op de hoogte houden van zijn
werkzaamheden en hem onverwijld in kennis stellen van voltooiing van opdracht,
indien de opdrachtgever daarvan onkundig is. (art. 7:403 lid 1).
Dit is een uitwerking van de algemene zorgplicht van art. 7:401 BW en dient de
waarborging van een goede communicatie tussen partijen. Art. 7:403 lid 1
verlangt ruime uitlegging: het behelst meer dan een plicht tot tussentijdse
informatieverschaffing.
Opdrachtnemer doet aan opdrachtgever verantwoording van wijze waarop hij zich van
de opdracht heeft verkweten (art. 7:403 lid 2 BW).
Ratio: de deskundige opdrachtnemer en de ondeskundige opdrachtgever.
De speciale voorziening aangaande verjaring van de rechtsvordering jegens de
opdrachtnemer tot afgifte van stukken die hij ter zake van de opdracht onder zich
heeft, bedraagt vijf jaren na aanvang van opdracht. Zonder die bepaling zou de
verjaringstermijn van twintig jaar gelden (art. 3:306 BW). Uitzondering geldt voor
de stukken die de notaris uit hoofde van de Wet op Notarisambt verplicht is te
bewaren. Van de verjaringsregels kan slechts worden afgeweken als op dezelfde
voet als titel 11 boek 3.
3
, Bij een tekortkoming in de verplichtingen van art. 7:403 BW wordt
verwezen naar art. 7:408 (opzegging ovk) en art. 7:411 (redelijk deel van
het loon) verwezen om tot een redelijke oplossing te komen. Lijdt
opdrachtgever schade door tekortkoming van opdrachtnemer dan is art.
6:74 e.v. BW van toepassing.
Indien opdracht is verleend aan een specifiek persoon de werkzaamheden persoonlijk
te verrichten, is deze persoon gehouden de werkzaamheden, nodig voor de uitvoering
van opdracht, zelf te verrichten (art. 7:404)
Arbitrage is ook een overeenkomst van opdracht (tussen partijen en individuele
arbiters). Het gaat om verplichtingen die op arbiters persoonlijk rusten (zelf
opdracht uitvoeren). Art. 7:404 nvt op arbitrage.
Bijv. in geval van advocatenmaatschap. Tussen opdrachtgever en -nemer
ontstaat contract, maar de derde die de opdracht uitvoert wordt een
contractueel betrokken derde die ogv deze bepaling de opdracht dient uit
te voeren en is zelf verantwoordelijk naast de opdrachtnemer (hoofdelijke
aansprakelijkheid ex art. 6:6 lid 1 BW.
Hoofdverplichtingen van opdrachtgever (art. 7:405 en 7:406)
Verplichting tot betaling van loon (art. 7:405 BW)
Geen loon is verschuldigd indien de opdrachtnemer de overeenkomst niet in zijn
beroep of bedrijf is gegaan (lid 1), tenzij contractueel anders overeengekomen.
Onderscheid tussen twee soort opdrachten:
Opdrachten waarbij voltooiing van werk beoogde doel of bereiken van bepaald
resultaat loon is verschuldigd wanneer opdracht is vervuld (zegt ook
Parlementaire geschiedenis).
Bijv. ‘no cure no pay’ bij bemiddelingsovereenkomst of
agentuurovereenkomst
Opdrachten die handelen om werkzaamheden niet volbracht op specifiek
moment periodieke betalingen, zoals bijvoorbeeld adviseurschappen
Loon is ook verschuldigd wanneer de prestatie gebrekkig is, maar de
opdrachtgever heeft wel recht op schadevergoeding en/of ontbinding of
opschorting van loonbetaling.
De hoogte van het loon is in beginsel vrij, indien partijen niets contractueel zijn
overeengekomen dan wordt het loon op ‘gebruikelijke wijze’ vastgesteld (lid 2)
Verplichting tot vergoeding van onkosten (art. 7:406 lid 1 BW)
Voor zover de onkosten niet in het loon zijn inbegrepen, komen de onkosten in het
kader van opdracht redelijk verantwoord zijn voor vergoeding in aanmerking.
Opdrachtnemer moet met ‘voorzichtigheid en beleid’ tot het doen van onkosten
handelen.
Verplichting tot vergoeding van schade (art. 7:406 lid 2 BW)
De opdrachtgever moet aan de opdrachtnemer de schade vergoeden die
opdrachtnemer lijdt ten gevolge van de hem niet toe te rekenen verwezenlijking
van een aan de opdracht verbonden bijzonder gevaar. In geval van professionele
opdrachtnemer indien het gevaar de werkzaamheden te buiten gaat
Bijkomende verplichtingen van partijen
Art. 7:407 BW “1. Indien twee of meer personen tezamen een opdracht hebben gegeven,
zijn zij hoofdelijk tegenover de opdrachtnemer verbonden. 2. Indien twee of meer
personen tezamen een opdracht hebben ontvangen, is ieder van hen voor het geheel
aansprakelijk ter zake van een tekortkoming in de nakoming, tenzij de tekortkoming niet
aan hem kan worden toegerekend.”
o Hoofdelijke opdrachtgevers (lid 1). De interne draagkracht tussen opdrachtgevers is
afhankelijk van hun onderlinge verhouding. Indien niets contractueel
overeengekomen, dan is ieder van hen draagplichtig voor het deel van de schuld dat
in hun onderlinge verhouding aangaat (art. 6:10 BW).
o Hoofdelijk opdrachtnemers (lid 2), tenzij de tekortkoming niet aan hem kan worden
toegerekend. Beslissend is hetgeen de handelende persoon en wederpartij jegens
elkaar hebben verklaard en wat zij uit elkaars verklaringen en gedragingen
4
Studiereeks Burgerlijk Recht 6
Inhoudsopgave
Hoofdstuk 9|Opdracht................................................................................................................................... 3
Hoofdstuk 10|Lastgeving............................................................................................................................... 7
Hoofdstuk 11|Bemiddellingsovereenkomst..................................................................................................11
Hoofdstuk 12|Agentuurovereenkomst......................................................................................................... 13
Hoofdstuk 19|Borgtocht.............................................................................................................................. 17
Hoofdstuk 20|Vaststellingsovereenkomst..................................................................................................... 21
Hoofdstuk 21|Verzekering............................................................................................................................ 25
1
,2
,Hoofdstuk 9|Opdracht
Art. 7:400 lid 1 BW “De overeenkomst van opdracht is de overeenkomst waarbij de ene
partij, de opdrachtnemer, zich jegens de andere partij, de opdrachtgever, verbindt anders
dan op grond van een arbeidsovereenkomst werkzaamheden te verrichten die in iets
anders bestaan dan het tot stand brengen van een werk van stoffelijke aard, het bewaren
van zaken, het uitgeven van werken of het vervoeren of doen vervoeren van personen of
zaken.”
- “In iets anders dan tot stand brengen van stoffelijk aard”. Wanneer een werk van stoffelijke
aard tot stand wordt gebracht, is sprake van aanneming van werk (art. 7:750 BW). De diensten
van beeldende kunstenaars vallen onder overeenkomst van opdracht, omdat de materiele
prestatie van de kunstenaar ondergeschikt is aan creatieve voorwerk.
- “Het bewaren van zaken” valt onder bewaarnemingsovereenkomst (art. 7:600 e.v. BW).
- “Het (doen) vervoeren van personen en zaken valt onder de vervoersovereenkomst (boek 8).
De overeenkomst van opdracht is overeengekomen contract dat vormvrij kan worden
gesloten (art. 3:37 lid 1).
De overeenkomst van opdracht verbindt zich tot het verrichten van werkzaamheden
(art. 7:400 lid 1 BW).
NB: Wanneer het gaat om verplichtingen tot verrichten van rechtshandelingen
voor rekening van de opdrachtgever, er sprake is van lastgeving (art. 7:414 e.v.
BW).
Hoofdverplichtingen van de opdrachtnemer (art. 7:401-art. 7:404 BW)
Opdrachtnemer moet bij werkzaamheden de zorg van een goed opdrachtnemer in
acht nemen (art. 7:401)
De open norm van ‘goed opdrachtnemer’ moet ingevuld worden aan de hand van
hetgeen partijen in een concreet geval zijn overeengekomen aangaande de
werkzaamheden van de opdrachtnemer. Hierbij worden de maatstaven van
redelijkheid en billijkheid in acht genomen (art. 6:248 BW).
Opdrachtnemer is gehouden gevolg te geven aan tijdig verleende en verantwoorde
aanwijzingen omtrent de uitvoering van de opdracht (art. 7:402 BW) Bijv. aanwijzingen
over prijs van een te kopen zaak.
De aanwijzingen dienen te passen binnen het kader van de opdracht
(professionele autonomie).
De opdrachtnemer die op redelijke grond niet bereid is de opdracht volgens de
hem gegeven aanwijzingen uit te voeren, kan de overeenkomst opzeggen (lid 2)
wegens gewichtige redenen wanneer de opdrachtgever hem desondanks aan de
aanwijzingen houdt (opdrachtnemer heeft weigeringsplicht, bijzondere zorgplicht).
De situatie is denkbaar dat opdrachtnemer tot schadevergoeding is gehouden.
Opdrachtnemer moet de opdrachtgever op de hoogte houden van zijn
werkzaamheden en hem onverwijld in kennis stellen van voltooiing van opdracht,
indien de opdrachtgever daarvan onkundig is. (art. 7:403 lid 1).
Dit is een uitwerking van de algemene zorgplicht van art. 7:401 BW en dient de
waarborging van een goede communicatie tussen partijen. Art. 7:403 lid 1
verlangt ruime uitlegging: het behelst meer dan een plicht tot tussentijdse
informatieverschaffing.
Opdrachtnemer doet aan opdrachtgever verantwoording van wijze waarop hij zich van
de opdracht heeft verkweten (art. 7:403 lid 2 BW).
Ratio: de deskundige opdrachtnemer en de ondeskundige opdrachtgever.
De speciale voorziening aangaande verjaring van de rechtsvordering jegens de
opdrachtnemer tot afgifte van stukken die hij ter zake van de opdracht onder zich
heeft, bedraagt vijf jaren na aanvang van opdracht. Zonder die bepaling zou de
verjaringstermijn van twintig jaar gelden (art. 3:306 BW). Uitzondering geldt voor
de stukken die de notaris uit hoofde van de Wet op Notarisambt verplicht is te
bewaren. Van de verjaringsregels kan slechts worden afgeweken als op dezelfde
voet als titel 11 boek 3.
3
, Bij een tekortkoming in de verplichtingen van art. 7:403 BW wordt
verwezen naar art. 7:408 (opzegging ovk) en art. 7:411 (redelijk deel van
het loon) verwezen om tot een redelijke oplossing te komen. Lijdt
opdrachtgever schade door tekortkoming van opdrachtnemer dan is art.
6:74 e.v. BW van toepassing.
Indien opdracht is verleend aan een specifiek persoon de werkzaamheden persoonlijk
te verrichten, is deze persoon gehouden de werkzaamheden, nodig voor de uitvoering
van opdracht, zelf te verrichten (art. 7:404)
Arbitrage is ook een overeenkomst van opdracht (tussen partijen en individuele
arbiters). Het gaat om verplichtingen die op arbiters persoonlijk rusten (zelf
opdracht uitvoeren). Art. 7:404 nvt op arbitrage.
Bijv. in geval van advocatenmaatschap. Tussen opdrachtgever en -nemer
ontstaat contract, maar de derde die de opdracht uitvoert wordt een
contractueel betrokken derde die ogv deze bepaling de opdracht dient uit
te voeren en is zelf verantwoordelijk naast de opdrachtnemer (hoofdelijke
aansprakelijkheid ex art. 6:6 lid 1 BW.
Hoofdverplichtingen van opdrachtgever (art. 7:405 en 7:406)
Verplichting tot betaling van loon (art. 7:405 BW)
Geen loon is verschuldigd indien de opdrachtnemer de overeenkomst niet in zijn
beroep of bedrijf is gegaan (lid 1), tenzij contractueel anders overeengekomen.
Onderscheid tussen twee soort opdrachten:
Opdrachten waarbij voltooiing van werk beoogde doel of bereiken van bepaald
resultaat loon is verschuldigd wanneer opdracht is vervuld (zegt ook
Parlementaire geschiedenis).
Bijv. ‘no cure no pay’ bij bemiddelingsovereenkomst of
agentuurovereenkomst
Opdrachten die handelen om werkzaamheden niet volbracht op specifiek
moment periodieke betalingen, zoals bijvoorbeeld adviseurschappen
Loon is ook verschuldigd wanneer de prestatie gebrekkig is, maar de
opdrachtgever heeft wel recht op schadevergoeding en/of ontbinding of
opschorting van loonbetaling.
De hoogte van het loon is in beginsel vrij, indien partijen niets contractueel zijn
overeengekomen dan wordt het loon op ‘gebruikelijke wijze’ vastgesteld (lid 2)
Verplichting tot vergoeding van onkosten (art. 7:406 lid 1 BW)
Voor zover de onkosten niet in het loon zijn inbegrepen, komen de onkosten in het
kader van opdracht redelijk verantwoord zijn voor vergoeding in aanmerking.
Opdrachtnemer moet met ‘voorzichtigheid en beleid’ tot het doen van onkosten
handelen.
Verplichting tot vergoeding van schade (art. 7:406 lid 2 BW)
De opdrachtgever moet aan de opdrachtnemer de schade vergoeden die
opdrachtnemer lijdt ten gevolge van de hem niet toe te rekenen verwezenlijking
van een aan de opdracht verbonden bijzonder gevaar. In geval van professionele
opdrachtnemer indien het gevaar de werkzaamheden te buiten gaat
Bijkomende verplichtingen van partijen
Art. 7:407 BW “1. Indien twee of meer personen tezamen een opdracht hebben gegeven,
zijn zij hoofdelijk tegenover de opdrachtnemer verbonden. 2. Indien twee of meer
personen tezamen een opdracht hebben ontvangen, is ieder van hen voor het geheel
aansprakelijk ter zake van een tekortkoming in de nakoming, tenzij de tekortkoming niet
aan hem kan worden toegerekend.”
o Hoofdelijke opdrachtgevers (lid 1). De interne draagkracht tussen opdrachtgevers is
afhankelijk van hun onderlinge verhouding. Indien niets contractueel
overeengekomen, dan is ieder van hen draagplichtig voor het deel van de schuld dat
in hun onderlinge verhouding aangaat (art. 6:10 BW).
o Hoofdelijk opdrachtnemers (lid 2), tenzij de tekortkoming niet aan hem kan worden
toegerekend. Beslissend is hetgeen de handelende persoon en wederpartij jegens
elkaar hebben verklaard en wat zij uit elkaars verklaringen en gedragingen
4
