Samenvatting Diagnostisch Onderzoek:
1. Inschatten van mensen
(Verhoeven hoofdstuk 1)
Psychodiagnostiek kan worden opgevat als een systematische aanpak van
beoordelingsfouten bij het inschatten van gedrag en de eigenschappen van mensen.
- Psyche: ziel, leven
- Gnoosis: kennis, oordeel, schatting
- Diagnostiek is het voorspellen van menselijk gedrag.
- Dia-gnoosko: Nauwkeurig leren kennen
Besliskundematrix:
Valid Positive: De voorspelling was positief en later ook waar
False Positive: De voorspelling was positief maar bleek niet te kloppen
Valid Negative: De voorspelling was dat het niet zou gaan regenen en het bleek ook werkelijk
droog.
False Negative: De voorspelling was dat het niet zou gaan regenen maar dit bleek niet te
kloppen.
Correlaties:
Correlatiecoëfficiënt: Getal tussen de 0 en 1 dat de sterkte van de relatie tussen 2 variabelen
aangeeft. Wanneer de correlatiecoëfficiënt 0.00 is, is er totaal geen relatie tussen 2
variabelen. Wanneer die 0.5 is, is er een behoorlijke relatie, maar kunnen we slechts
schattingen maken van één variabele wanneer de andere bekend is.
De correlatie tussen lengte en gewicht is 0.80.
Als we bijvoorbeeld kijken naar de correlatiecoëfficiënt tussen een IQ test en succes op het
werk als manager en deze is bijvoorbeeld 0.55. Dan weten we dat iemand die hoog scoort op
een IQ test waarschijnlijk een betere manager zal worden.
Fouten in ons beoordelingsvermogen:
6 type fouten:
1. Verstandige fouten:
Deze fouten helpen ons om problemen te voorkomen.
,Voorbeelden:
- Een voorbeeld hiervan is een hert dat geritsel hoort in het struikgewas en besluit
om weg te rennen terwijl dat niet nodig is.
- Preventief borstkankeronderzoek
- Strenge eisen voor opleiding en beroep
2. Overschatting van specifieke kansen:
De kans dat bepaalde gebeurtenissen zich voordoen of de kans dat iemand over een
bepaalde eigenschap beschikt verkeerd inschatten.
Voorbeelden:
A. Linda werkt bij een bank
B. Linda werkt bij een bank en is actief in de vrouwenbeweging.
Blz. 18 Verhoeven.
3. Beschikbaarheidsheuristiek:
Mensen denken dat dingen waar we snel voorbeelden van uit ons geheugen kunnen halen
dat deze vaker voorkomen.
Voorbeelden:
- Als er een moord wordt gepleegd in NL is iedereen geschokt en denken zo ach dat
gaat lekker hier in NL, terwijl moordcijfers in NL historisch laag zijn.
- R komt vaker voor als eerste letter dan als 3e letter.
4. Regressie naar het gemiddelde:
Het effect van spontaan herstel. Extreme gebeurtenissen vallen ons meer op dan gemiddelde
gebeurtenissen, waardoor geen rekening wordt gehouden met regressie naar het
gemiddelde.
Voorbeelden:
- Een vriend zegt dat hij kan toveren en zegt dat hij je griep kan genezen en een
paar dagen later voel je je ook beter. Je vriend kan niet toveren maar hij heeft je
gefopt met regressie naar het gemiddelde.
5. Eerste en laatste indruk:
We onthouden het beste wat er aan het begin en wat er aan het eind van iets gebeurd.
Voorbeelden:
- Een film
- Een boek
- Anchoring Bias
Diagnosten mogen dus niet alleen op hun geheugen vertrouwen.
6. Reductie van cognitieve dissonantie:
Mensen worden gedreven door een streven ideeën onderling en ideeën en hun acties met
elkaar in overeenstemming te houden. We hebben moeite met botsende ideeën.
Voorbeelden:
- We vertellen onszelf bijvoorbeeld dat we wel roken, maar dat we verder gezond
leven. Zo wordt de cognitieve balans in het bewustzijn hersteld.
Blz. 22 Verhoeven.
, Remedies tegen beoordelingsfouten:
Contrary evidence / Falsificatie:
Dit betekent dat als jij je mening hebt gevormd. Je op zoek gaat naar bewijs tegen jou
mening. Je bedenkt een experiment dat een wetenschappelijk idee onderuit kan halen.
Voorbeeld: Hoe bewijs je dat alle zwanen wit zijn? Je gaat op zoek naar de zwarte zwaan.
Als je de zwarte zwaan vindt moet je je mening bijstellen en als je deze niet vindt dan heb je
bewijs dat je hypothese juist is.
2. Kenmerken van en kwaliteitseisen aan diagnostische instrumenten
(Verhoeven hoofdstuk 2)
De gouden 3:
1. Interview.
2. Psychologische Tests:
- Intelligentie / capaciteiten
- Persoonlijkheid
- Interesse
- Neuro Psychologisch
- Projectieve / indirecte methoden
3. Observaties
Met de gouden drie kunnen we kenmerken, eigenschappen, kwaliteiten en
persoonlijkheidskenmerken van individuen inschatten. We kunnen geen perfecte
beslissingen / voorspellingen doen met de gouden drie. Dit wordt ook wel onvermijdelijke
foutenmarge genoemd. Er zijn verschillende vormen waarin de gouden drie gebruikt kunnen
worden bijvoorbeeld gestructureerd en ongestructureerd.
Wat maakt een test een goede test?
1. Wetenschappelijke achtergrond
2. Schalen zijn zuiver / homogeen
3. Betrouwbaar en valide
4. Standaardisatie:
- Materiaal
- Afname
- Scoring
5. Normgroepen
6. Onderzoek naar meetpretenties
Normaalverdeling: 2 belangrijke kenmerken van deze verdeling zijn: Het gemiddelde en de
standaarddeviatie.
Splitsingsmethode: Items worden in 2 verschillende willekeurige groepen verdeeld en de
correlatie tussen deze twee groepen wordt berekend.
1. Inschatten van mensen
(Verhoeven hoofdstuk 1)
Psychodiagnostiek kan worden opgevat als een systematische aanpak van
beoordelingsfouten bij het inschatten van gedrag en de eigenschappen van mensen.
- Psyche: ziel, leven
- Gnoosis: kennis, oordeel, schatting
- Diagnostiek is het voorspellen van menselijk gedrag.
- Dia-gnoosko: Nauwkeurig leren kennen
Besliskundematrix:
Valid Positive: De voorspelling was positief en later ook waar
False Positive: De voorspelling was positief maar bleek niet te kloppen
Valid Negative: De voorspelling was dat het niet zou gaan regenen en het bleek ook werkelijk
droog.
False Negative: De voorspelling was dat het niet zou gaan regenen maar dit bleek niet te
kloppen.
Correlaties:
Correlatiecoëfficiënt: Getal tussen de 0 en 1 dat de sterkte van de relatie tussen 2 variabelen
aangeeft. Wanneer de correlatiecoëfficiënt 0.00 is, is er totaal geen relatie tussen 2
variabelen. Wanneer die 0.5 is, is er een behoorlijke relatie, maar kunnen we slechts
schattingen maken van één variabele wanneer de andere bekend is.
De correlatie tussen lengte en gewicht is 0.80.
Als we bijvoorbeeld kijken naar de correlatiecoëfficiënt tussen een IQ test en succes op het
werk als manager en deze is bijvoorbeeld 0.55. Dan weten we dat iemand die hoog scoort op
een IQ test waarschijnlijk een betere manager zal worden.
Fouten in ons beoordelingsvermogen:
6 type fouten:
1. Verstandige fouten:
Deze fouten helpen ons om problemen te voorkomen.
,Voorbeelden:
- Een voorbeeld hiervan is een hert dat geritsel hoort in het struikgewas en besluit
om weg te rennen terwijl dat niet nodig is.
- Preventief borstkankeronderzoek
- Strenge eisen voor opleiding en beroep
2. Overschatting van specifieke kansen:
De kans dat bepaalde gebeurtenissen zich voordoen of de kans dat iemand over een
bepaalde eigenschap beschikt verkeerd inschatten.
Voorbeelden:
A. Linda werkt bij een bank
B. Linda werkt bij een bank en is actief in de vrouwenbeweging.
Blz. 18 Verhoeven.
3. Beschikbaarheidsheuristiek:
Mensen denken dat dingen waar we snel voorbeelden van uit ons geheugen kunnen halen
dat deze vaker voorkomen.
Voorbeelden:
- Als er een moord wordt gepleegd in NL is iedereen geschokt en denken zo ach dat
gaat lekker hier in NL, terwijl moordcijfers in NL historisch laag zijn.
- R komt vaker voor als eerste letter dan als 3e letter.
4. Regressie naar het gemiddelde:
Het effect van spontaan herstel. Extreme gebeurtenissen vallen ons meer op dan gemiddelde
gebeurtenissen, waardoor geen rekening wordt gehouden met regressie naar het
gemiddelde.
Voorbeelden:
- Een vriend zegt dat hij kan toveren en zegt dat hij je griep kan genezen en een
paar dagen later voel je je ook beter. Je vriend kan niet toveren maar hij heeft je
gefopt met regressie naar het gemiddelde.
5. Eerste en laatste indruk:
We onthouden het beste wat er aan het begin en wat er aan het eind van iets gebeurd.
Voorbeelden:
- Een film
- Een boek
- Anchoring Bias
Diagnosten mogen dus niet alleen op hun geheugen vertrouwen.
6. Reductie van cognitieve dissonantie:
Mensen worden gedreven door een streven ideeën onderling en ideeën en hun acties met
elkaar in overeenstemming te houden. We hebben moeite met botsende ideeën.
Voorbeelden:
- We vertellen onszelf bijvoorbeeld dat we wel roken, maar dat we verder gezond
leven. Zo wordt de cognitieve balans in het bewustzijn hersteld.
Blz. 22 Verhoeven.
, Remedies tegen beoordelingsfouten:
Contrary evidence / Falsificatie:
Dit betekent dat als jij je mening hebt gevormd. Je op zoek gaat naar bewijs tegen jou
mening. Je bedenkt een experiment dat een wetenschappelijk idee onderuit kan halen.
Voorbeeld: Hoe bewijs je dat alle zwanen wit zijn? Je gaat op zoek naar de zwarte zwaan.
Als je de zwarte zwaan vindt moet je je mening bijstellen en als je deze niet vindt dan heb je
bewijs dat je hypothese juist is.
2. Kenmerken van en kwaliteitseisen aan diagnostische instrumenten
(Verhoeven hoofdstuk 2)
De gouden 3:
1. Interview.
2. Psychologische Tests:
- Intelligentie / capaciteiten
- Persoonlijkheid
- Interesse
- Neuro Psychologisch
- Projectieve / indirecte methoden
3. Observaties
Met de gouden drie kunnen we kenmerken, eigenschappen, kwaliteiten en
persoonlijkheidskenmerken van individuen inschatten. We kunnen geen perfecte
beslissingen / voorspellingen doen met de gouden drie. Dit wordt ook wel onvermijdelijke
foutenmarge genoemd. Er zijn verschillende vormen waarin de gouden drie gebruikt kunnen
worden bijvoorbeeld gestructureerd en ongestructureerd.
Wat maakt een test een goede test?
1. Wetenschappelijke achtergrond
2. Schalen zijn zuiver / homogeen
3. Betrouwbaar en valide
4. Standaardisatie:
- Materiaal
- Afname
- Scoring
5. Normgroepen
6. Onderzoek naar meetpretenties
Normaalverdeling: 2 belangrijke kenmerken van deze verdeling zijn: Het gemiddelde en de
standaarddeviatie.
Splitsingsmethode: Items worden in 2 verschillende willekeurige groepen verdeeld en de
correlatie tussen deze twee groepen wordt berekend.
