Bijnier en schildklier dysfunctie
Bijnierschors supressie:
bijnier van belang voor adaptie op stress;
Cortex: glucocorticoiden en mineralocorticoiden promoten glucose beschikbaarheid en behoud
van ECV.
medulla releast catecholamines: verbeterd circulatie
vermindering of verlies van functie zorgt voor hemodynamische instabiliteit, volume depletie en
defective metabolisme.
Kan silent verlopen totdat er noodzaak is voor zijn hormonen. dan worden levensbedreigende
aandoeningen in een stroomversnelling gedaan.
activiteit van bijnieren komt door release van adrenocorticotroof hormoon= ACTH, uit de voorste
hypofyse kwab wordt meer geproduceerd wanener er een CRH release komt uit de hypothalamus.
Cortisol/hydrocortison= belangrijkste glucocorticoid uit de cortex dagelijkse productie = 15-25
mg/dag kan oplopen tot 350 mg/dag bij fysiologische stress.
plasma cortisol:
90% van het cortisol is gebonden aan cortisol bindend globuline (CBG) en albumine. Rest vrij /
biologische actieve vorm. Normale assay meet beiden.
Tijdens acute ziekte daalt CBG met 50%, echter vrij fractie stijgt.
Critically ill: bijnier insuff. Komt veel voor in 10-20% van d epatienten, maar ook 60% is
gerapporteerd bij ernstige sepsis.
Illness related corticosteroid insufficiency( CIRCI).
door suppressie op hypothalamus/hypofyse level speelt een grote rol. zorgt voor 75% van de
bijnierschors suppressie.
Uitlokkende aandoeningen:
ernstige sepsis en septische shock., ook HIV infectie, systemische schimmelinfecties,
meningococcemie( bloeding in adren)
niet infectieus: abrupt staken van chronische steroid therapie, bloeding door DIS, of antistolling,
medicatie die synthese van cortisol remmen. Of metabolisme versnellen( fenytoine en rifampicine)
Kliniek:
hypotensie reffractair aan volume. typische electrolyt stoornissen ( hyponatriemie en
hyperkaliemie) niet aaanwezig bij critica illness.
Diagnose:
- Snelle ACTH test ( kan ieder moment v/d dag)
synthetisch ACTH geven , na 1u bloed afnemen voor cortisol level.
beste indicatie is random cortisol van < 10 of < 9 na synth ACTH
random cortisol: >35 is normaal
< 10 is teken van suppressie
Bijnierschors supressie:
bijnier van belang voor adaptie op stress;
Cortex: glucocorticoiden en mineralocorticoiden promoten glucose beschikbaarheid en behoud
van ECV.
medulla releast catecholamines: verbeterd circulatie
vermindering of verlies van functie zorgt voor hemodynamische instabiliteit, volume depletie en
defective metabolisme.
Kan silent verlopen totdat er noodzaak is voor zijn hormonen. dan worden levensbedreigende
aandoeningen in een stroomversnelling gedaan.
activiteit van bijnieren komt door release van adrenocorticotroof hormoon= ACTH, uit de voorste
hypofyse kwab wordt meer geproduceerd wanener er een CRH release komt uit de hypothalamus.
Cortisol/hydrocortison= belangrijkste glucocorticoid uit de cortex dagelijkse productie = 15-25
mg/dag kan oplopen tot 350 mg/dag bij fysiologische stress.
plasma cortisol:
90% van het cortisol is gebonden aan cortisol bindend globuline (CBG) en albumine. Rest vrij /
biologische actieve vorm. Normale assay meet beiden.
Tijdens acute ziekte daalt CBG met 50%, echter vrij fractie stijgt.
Critically ill: bijnier insuff. Komt veel voor in 10-20% van d epatienten, maar ook 60% is
gerapporteerd bij ernstige sepsis.
Illness related corticosteroid insufficiency( CIRCI).
door suppressie op hypothalamus/hypofyse level speelt een grote rol. zorgt voor 75% van de
bijnierschors suppressie.
Uitlokkende aandoeningen:
ernstige sepsis en septische shock., ook HIV infectie, systemische schimmelinfecties,
meningococcemie( bloeding in adren)
niet infectieus: abrupt staken van chronische steroid therapie, bloeding door DIS, of antistolling,
medicatie die synthese van cortisol remmen. Of metabolisme versnellen( fenytoine en rifampicine)
Kliniek:
hypotensie reffractair aan volume. typische electrolyt stoornissen ( hyponatriemie en
hyperkaliemie) niet aaanwezig bij critica illness.
Diagnose:
- Snelle ACTH test ( kan ieder moment v/d dag)
synthetisch ACTH geven , na 1u bloed afnemen voor cortisol level.
beste indicatie is random cortisol van < 10 of < 9 na synth ACTH
random cortisol: >35 is normaal
< 10 is teken van suppressie
