College 4. Het EVRM; procedure en algemene leerstukken
Het EVRM is opgericht door de Raad van Europa en is tot stand gekomen op 4 november 1950.
Procedure voor het Hof
Allereerst dient er een klacht te zijn, dit kan op twee manieren ingediend worden:
1) Een Staat die partij is bij het verdrag kan een klacht indienen bij het Hof over een andere
Staat; het interstatelijk klachtrecht, zie artikel 33 EVRM.
2) Natuurlijke personen en niet-gouvernementele organisaties of groepen van personen kunnen
op grond van artikel 34 EVRM een klacht indienen bij het Hof.
Vereisten voor ontvankelijkheid
1) Het slachtoffer moet beweren dat het EVRM of protocol geschonden is. Het slachtoffer moet
daarbij persoonlijk zijn getroffen; de betreffende wet moet daadwerkelijk zijn toegepast
tegenover de klager. Zie artikel 34 EVRM. Een uitzondering: er kan wél een direct verzoek
worden ingediend als de klager direct getroffen wordt door de wet in persoonlijke
omstandigheden, zonder dat die wet specifiek is toegepast tegenover de klager.
Artikel 35 EVRM:
2) Geen anonieme klacht; naam en adres moeten bekend zijn.
3) Uitputting van alle nationale rechtsmiddelen.
4) Binnen een termijn van zes maanden na datum van de definitieve nationale beslissing
5) Zaak mag nog niet door het Hof al eens eerder zijn onderzocht, tenzij er nieuwe feiten en
omstandigheden zijn die dusdanig van belang voor de zaak dat een nieuwe behandeling van
de zaak vereist is
6) Klacht moet onverenigbaar zijn met bepalingen van het Verdrag, géén ratione materiae:
rechten die niet bestaan
7) De klacht mag niet kennelijk ongegrond zijn/geen misbruik van petitierecht
8) De klager moet wezenlijk nadeel hebben geleden, nieuw vereiste sinds 2014
Wie behandelt de klacht vervolgens?
Dit wordt geïllustreerd aan de hand van de casus: Hatton en Anderen tegen het Verenigd Koninkrijk.
De personen dienden een klacht in, omdat zij overlast hadden van het vliegverkeer door de
luchthaven Heathrow. Dit leidde tot slaapstoornissen en geluidsoverlast, en merkten zij aan als een
inbreuk op het privéleven.
De griffie bepaald wie de klacht behandelt. Er zijn drie mogelijkheden:
1) Alleen zittende rechter, artikel 27 EVRM. Deze kan een klacht niet-ontvankelijk verklaren of
van de rol schrappen zonder nader onderzoek. Er is hier geen beroepsmogelijkheid. Alleen
zittende rechters mogen nooit een zaak behandelen die over een persoon gaat die in
hetzelfde land woonachtig is.
2) Comité van drie rechters, artikel 28 EVRM deze kan een klacht niet-ontvankelijk verklaren of
van de rol schrappen zonder nader onderzoek bij vaste rechtspraak en unanimiteit, of de
klacht gegrond verklaren. Er is hier geen beroepsmogelijkheid.
3) Kamer van zeven rechters, artikel 29 EVRM. Hier is er wél een beroepsmogelijkheid. Het
Europese Hof vernietigt niets, het enige wat het kan doen bij een vastgestelde schending is
het bieden van een compensatie: een billijke genoegdoening, artikel 41 EVRM.
Toepassing op de zaak Hatton:Er was een klacht over artikel 8 EVRM, er was voldaan aan de
ontvankelijkheidsvereisten en de klacht moest dus onderzocht worden. Is er sprake van schending
Het EVRM is opgericht door de Raad van Europa en is tot stand gekomen op 4 november 1950.
Procedure voor het Hof
Allereerst dient er een klacht te zijn, dit kan op twee manieren ingediend worden:
1) Een Staat die partij is bij het verdrag kan een klacht indienen bij het Hof over een andere
Staat; het interstatelijk klachtrecht, zie artikel 33 EVRM.
2) Natuurlijke personen en niet-gouvernementele organisaties of groepen van personen kunnen
op grond van artikel 34 EVRM een klacht indienen bij het Hof.
Vereisten voor ontvankelijkheid
1) Het slachtoffer moet beweren dat het EVRM of protocol geschonden is. Het slachtoffer moet
daarbij persoonlijk zijn getroffen; de betreffende wet moet daadwerkelijk zijn toegepast
tegenover de klager. Zie artikel 34 EVRM. Een uitzondering: er kan wél een direct verzoek
worden ingediend als de klager direct getroffen wordt door de wet in persoonlijke
omstandigheden, zonder dat die wet specifiek is toegepast tegenover de klager.
Artikel 35 EVRM:
2) Geen anonieme klacht; naam en adres moeten bekend zijn.
3) Uitputting van alle nationale rechtsmiddelen.
4) Binnen een termijn van zes maanden na datum van de definitieve nationale beslissing
5) Zaak mag nog niet door het Hof al eens eerder zijn onderzocht, tenzij er nieuwe feiten en
omstandigheden zijn die dusdanig van belang voor de zaak dat een nieuwe behandeling van
de zaak vereist is
6) Klacht moet onverenigbaar zijn met bepalingen van het Verdrag, géén ratione materiae:
rechten die niet bestaan
7) De klacht mag niet kennelijk ongegrond zijn/geen misbruik van petitierecht
8) De klager moet wezenlijk nadeel hebben geleden, nieuw vereiste sinds 2014
Wie behandelt de klacht vervolgens?
Dit wordt geïllustreerd aan de hand van de casus: Hatton en Anderen tegen het Verenigd Koninkrijk.
De personen dienden een klacht in, omdat zij overlast hadden van het vliegverkeer door de
luchthaven Heathrow. Dit leidde tot slaapstoornissen en geluidsoverlast, en merkten zij aan als een
inbreuk op het privéleven.
De griffie bepaald wie de klacht behandelt. Er zijn drie mogelijkheden:
1) Alleen zittende rechter, artikel 27 EVRM. Deze kan een klacht niet-ontvankelijk verklaren of
van de rol schrappen zonder nader onderzoek. Er is hier geen beroepsmogelijkheid. Alleen
zittende rechters mogen nooit een zaak behandelen die over een persoon gaat die in
hetzelfde land woonachtig is.
2) Comité van drie rechters, artikel 28 EVRM deze kan een klacht niet-ontvankelijk verklaren of
van de rol schrappen zonder nader onderzoek bij vaste rechtspraak en unanimiteit, of de
klacht gegrond verklaren. Er is hier geen beroepsmogelijkheid.
3) Kamer van zeven rechters, artikel 29 EVRM. Hier is er wél een beroepsmogelijkheid. Het
Europese Hof vernietigt niets, het enige wat het kan doen bij een vastgestelde schending is
het bieden van een compensatie: een billijke genoegdoening, artikel 41 EVRM.
Toepassing op de zaak Hatton:Er was een klacht over artikel 8 EVRM, er was voldaan aan de
ontvankelijkheidsvereisten en de klacht moest dus onderzocht worden. Is er sprake van schending
