Fysiologie definities
Lubrificatie: speeksel dient ook als glijmiddel door slokdarm
H2 de maag
Secretoire kliercellen maagslijmvlies
- Mucuscellen: alkalisch slijm
- Parietale cellen: HCL / intrinsic factor = noodzakelijk opname vit B12
- Hoofdcellen: pepsine
- Entero-endocriene cellen: ECL en G cellen
- Stamcellen: differenteren
Secretie maag 4 fracties
- Mucus: bicarbonaat
- Zuur: HCl (activeert ook pepsinogeen door zuur)
- Enzymen: pepsinogeen , dit wordt pepsine door zuur ( uit hoofdcellen)
- Hormonen: signaalstoffen
Chymus: menging mucus en maagzuur + voedel, verdere verdunning van voedsel tot een zure brei
Sfincter maag: ringvormige sluitspier die een rol speelt in de regulatie van de maaglediging
Rugae: plooien mucosa en submucosa. Gladgestreken bij uitzetting vd maag
1.Ghreline: een mechanisme dat de voedselinname reguleert. Dit is een hormoon dat het een signaal
stuurt naar de hersenen dat je honger hebt. De maag en pancreas stimuleren dit hormoon
2.Stretch receptors: een mechanisme dat reguleert voedelinname reguleert, maag zal tijdens de
maaltijd uitzetten, deze worden geprikkeld, hoe groter hoe meer prikkelingen. Het stuurt een signaal
door de hersenen dat je verzadigd zit.
Koolzuuranhydrase; dit is een enzymcomples tijdens de stimulatie van zuurproductie. H+ ionen
worden gevormd uitgaande van co2 en h2o. er wordt biocarbonaat gevormd.
Conductance channels: transportkanaaltjes in de apicale membraan. Dit is voor wisseling van Chloor
en kalium tijdens de productie van het maagzuur
Protonpomp: wisselt H+ en kalium, hierdoor wordt ATP omgezet naar ADP = H+/K+ ATPase
Maagzuursecretie signaalstoffen
- Acetylcholine: stimulering leidt tot stijging intracellulair calcium en protonpomp. Stimuleert
vrijzetting gastine. Wordt toegenomen door de stretch receptoren.
- Gastine: vrijgezet door G-cellen: entero- endocriene cellen. Via bloedbaan naar parietale cel,
en activeert eveneens de protonpomp via een mechanisme met verhoogde calciuminflux in
de parietale cel. Gestimuleerd door peptiden en AZ vertering
- Histamine: voming cyclus AMP . activeert protonpomp. Paracrien effect want histamine
bereikt de p cel door ECL. Vrijgzet door prikkeling voedsel en stimuleert ACH en GAS.
ECL: enterochromaffin – like cell zet histamine vrij dit is de primaire stimulus voor maagzuursecretie.
AMP: reguleren stofwisseling, second messenger.
, Somatostatine: vrijgezet door de D-cellen, zal op paracriene wijze vrijzetting van gastrine stopzetten.
Dit wordt gestimuleerd wanneer de ph daalt onder een waarde van 2.
Gastrische lipase: werkt bij ph4, breekt in de maag 25% van de triglyceriden af
H3 De dunne darm
Ductus pancreaticus: kanaaltje pancreassap
Ductus choledochus: kanaal gal/ galweg
Papil van vater: samenkomst gal en sap, sluitspier (Sfincter van Oddi regelt vrijzetting)
Slijmvlies celsoorten
- Enterocyt: absorptie + brush border
- Gobletcellen: produceren mucus
- Entero-endocriene cel: door prikkels, hormoonachtige stoffen
- Paneth cellen: diep in crypten van Lieberkuhn, verdediging.
4 bronnen vertering
- Galblaas: gal
- Exocriene pancreas: enzymen vertering k,v,e + bicarbonaat
- Succus entericus: mucus bevattende vloeistof (globet+vocht) = transport
- Brush border enzym: laatste fase vertering
Pylorussfincter: ontspanning laat voedselbrij van maag naar duodenum gaan
Enterogastrische reflex: door prikkeling stretch receptoren die de chymus voelen. Hierdoor zullen de
hersenen de activiteit van de parasympaticus doen afnemen en de maagmobiliteit doen dalen.
Orthosympatische stimulatie; door de reflex hierboven. De sfincter in de pylorus zal samentrekken.
Vrijzetting wordt vermeden.
CCK: cholecystokinine: hormoon dat effect heeft op de pancreas en galblaas + verzadiging
Secretine: vrijgezet door zuur. Stimuleert bicarbonaat
Vertering en absorptie macronutrienten
Paracellulaire route: doorheen plasmamembraan
Transcellulaire route: tight junctions, porrien
Na+ /K+ AtPase : natriumpompen : extraheren 3 Na-ionen uit cel in ruil voor 2 kaliumionen. Er
verzekeren de polarisatie van de cel, als het gradient aan natriumconcentratie over het basolaterale
membraan. Belangrijkste proces absorptie nutrienten. Dit is nodig aangezien alle cellen over een lage
intracellulaire concentratie aan natrium moeten beschikken.
Brush border hydrolase: laatste stukje van de vertering gebeurd door de enzymen in de brush
border in het celmembraan vd enterocyt
Pancreasenzymen zetmeelvertering
- Alfa amylase; eindproduct: alfa limiet dextrine, maltose, maltotriose en glucose
- Beta-amylase: tot maltose geknipt
Lubrificatie: speeksel dient ook als glijmiddel door slokdarm
H2 de maag
Secretoire kliercellen maagslijmvlies
- Mucuscellen: alkalisch slijm
- Parietale cellen: HCL / intrinsic factor = noodzakelijk opname vit B12
- Hoofdcellen: pepsine
- Entero-endocriene cellen: ECL en G cellen
- Stamcellen: differenteren
Secretie maag 4 fracties
- Mucus: bicarbonaat
- Zuur: HCl (activeert ook pepsinogeen door zuur)
- Enzymen: pepsinogeen , dit wordt pepsine door zuur ( uit hoofdcellen)
- Hormonen: signaalstoffen
Chymus: menging mucus en maagzuur + voedel, verdere verdunning van voedsel tot een zure brei
Sfincter maag: ringvormige sluitspier die een rol speelt in de regulatie van de maaglediging
Rugae: plooien mucosa en submucosa. Gladgestreken bij uitzetting vd maag
1.Ghreline: een mechanisme dat de voedselinname reguleert. Dit is een hormoon dat het een signaal
stuurt naar de hersenen dat je honger hebt. De maag en pancreas stimuleren dit hormoon
2.Stretch receptors: een mechanisme dat reguleert voedelinname reguleert, maag zal tijdens de
maaltijd uitzetten, deze worden geprikkeld, hoe groter hoe meer prikkelingen. Het stuurt een signaal
door de hersenen dat je verzadigd zit.
Koolzuuranhydrase; dit is een enzymcomples tijdens de stimulatie van zuurproductie. H+ ionen
worden gevormd uitgaande van co2 en h2o. er wordt biocarbonaat gevormd.
Conductance channels: transportkanaaltjes in de apicale membraan. Dit is voor wisseling van Chloor
en kalium tijdens de productie van het maagzuur
Protonpomp: wisselt H+ en kalium, hierdoor wordt ATP omgezet naar ADP = H+/K+ ATPase
Maagzuursecretie signaalstoffen
- Acetylcholine: stimulering leidt tot stijging intracellulair calcium en protonpomp. Stimuleert
vrijzetting gastine. Wordt toegenomen door de stretch receptoren.
- Gastine: vrijgezet door G-cellen: entero- endocriene cellen. Via bloedbaan naar parietale cel,
en activeert eveneens de protonpomp via een mechanisme met verhoogde calciuminflux in
de parietale cel. Gestimuleerd door peptiden en AZ vertering
- Histamine: voming cyclus AMP . activeert protonpomp. Paracrien effect want histamine
bereikt de p cel door ECL. Vrijgzet door prikkeling voedsel en stimuleert ACH en GAS.
ECL: enterochromaffin – like cell zet histamine vrij dit is de primaire stimulus voor maagzuursecretie.
AMP: reguleren stofwisseling, second messenger.
, Somatostatine: vrijgezet door de D-cellen, zal op paracriene wijze vrijzetting van gastrine stopzetten.
Dit wordt gestimuleerd wanneer de ph daalt onder een waarde van 2.
Gastrische lipase: werkt bij ph4, breekt in de maag 25% van de triglyceriden af
H3 De dunne darm
Ductus pancreaticus: kanaaltje pancreassap
Ductus choledochus: kanaal gal/ galweg
Papil van vater: samenkomst gal en sap, sluitspier (Sfincter van Oddi regelt vrijzetting)
Slijmvlies celsoorten
- Enterocyt: absorptie + brush border
- Gobletcellen: produceren mucus
- Entero-endocriene cel: door prikkels, hormoonachtige stoffen
- Paneth cellen: diep in crypten van Lieberkuhn, verdediging.
4 bronnen vertering
- Galblaas: gal
- Exocriene pancreas: enzymen vertering k,v,e + bicarbonaat
- Succus entericus: mucus bevattende vloeistof (globet+vocht) = transport
- Brush border enzym: laatste fase vertering
Pylorussfincter: ontspanning laat voedselbrij van maag naar duodenum gaan
Enterogastrische reflex: door prikkeling stretch receptoren die de chymus voelen. Hierdoor zullen de
hersenen de activiteit van de parasympaticus doen afnemen en de maagmobiliteit doen dalen.
Orthosympatische stimulatie; door de reflex hierboven. De sfincter in de pylorus zal samentrekken.
Vrijzetting wordt vermeden.
CCK: cholecystokinine: hormoon dat effect heeft op de pancreas en galblaas + verzadiging
Secretine: vrijgezet door zuur. Stimuleert bicarbonaat
Vertering en absorptie macronutrienten
Paracellulaire route: doorheen plasmamembraan
Transcellulaire route: tight junctions, porrien
Na+ /K+ AtPase : natriumpompen : extraheren 3 Na-ionen uit cel in ruil voor 2 kaliumionen. Er
verzekeren de polarisatie van de cel, als het gradient aan natriumconcentratie over het basolaterale
membraan. Belangrijkste proces absorptie nutrienten. Dit is nodig aangezien alle cellen over een lage
intracellulaire concentratie aan natrium moeten beschikken.
Brush border hydrolase: laatste stukje van de vertering gebeurd door de enzymen in de brush
border in het celmembraan vd enterocyt
Pancreasenzymen zetmeelvertering
- Alfa amylase; eindproduct: alfa limiet dextrine, maltose, maltotriose en glucose
- Beta-amylase: tot maltose geknipt
