Natuurkunde – Hoofdstuk 5, Straling
BINAS:
Grootheid Symbool Eenheid Standaard Formules
Activiteit A Bq = s-1 E=Pxt
Dosis D Gy = J/kg Et = E 1 x A x t
Dosisequivalent H Sv = J/kg Ef = h x f
Energie E J A=N+Z
Halveringsdikte d1/2 m D=E/m
Halveringstijd t1/2 s H = WR x D
Intensiteit I s-1 m-2 N = N0 (1/2)n
Ladingsgetal Z - A = A0 (1/2)n
(atoomnummer) I = I0 (1/2)n
Aantal neutronen N - n = t / t1/2 of d / d1/2
Massa m kg Agem = - (ΔN / Δt)
Massagetal A - 1
Tijd t s Proton 1 P
1
Vermogen P W = J/s Neutron 0 N
0
Volume V m3 Elektron -1e = β-
4
Alfadeeltje 2 He = α
Weegfactor WR (Sv/Gy) α = 20 2
Deuterium 1 H
β=1 3
ɣ=1 Tritium 1 H
Energie fotonen Ef J
Constante van Planck h Jxs 6,62606957 x 10 -34
Frequentie f Hz = s-1
Verval en energie van het E1 MeV eV
deeltje of J
Lichtsnelheid c m/s 2,99792458 x 108
Theorie:
- Elektromagnetische straling bestaat uit energie die zich als een stroom fotonen met de lichtsnelheid
voortplant
- Röntgenfotonen kunnen in een materiaal geabsorbeerd worden. Daarbij verdwijnt het foton, en
wordt de fotonenergie gebruikt om een atoom van dat materiaal te ioniseren
- Er zijn drie soorten kernstraling: α-straling (deeltjes die bestaan uit 2 protonen en 2 neutronen), β-
straling (elektronen) en ɣ-straling (fotonen)
- Als bij radioactief verval een instabiele atoomkern een ɣ-foton uitzendt, verandert de samenstelling
van de atoomkern niet
- De equivalente dosis H in de eenheid sievert (Sv) is een maat voor het mogelijke effect van
ioniserende straling op het menselijk lichaam, rekening houdend met de soort straling
- Het effect van een hoge equivalente dosis is stralingsziekte op korte termijn
- Het effect van een lage equivalente dosis is een kans op tumorvorming op lange termijn
- De achtergrondstraling bestaat uit kosmische straling en straling afkomstig van radioactieve stoffen
op aarde en in het lichaam
- De veiligheidsmaatregelen bij uitwendige bestraling zijn blootstellingstijd beperken, afstand houden
en afschermen van de bron
- De veiligheidsmaatregelen bij besmetting door radioactieve stoffen zijn grondig wassen, isolatie en
evacuatie
- De stralingsnormen of dosislimieten geven aan welke effectieve totale lichaamsdosis verschillende
bevolkingsgroepen maximaal mogen oplopen, waarbij de achtergrondstraling en de straling bij
medische toepassingen niet meetellen