Inhoudsopgave
De 6 kerninstrumenten onder de Omgevingswet en participatie .................................................................. 3
De omgevingsvergunning............................................................................................................................ 7
Het omgevingsplan ................................................................................................................................... 10
De bruidsschat ......................................................................................................................................... 14
Procedure WIJZIGEN Omgevingsplan ......................................................................................................... 16
Grondeigendom: voorkeursrecht .............................................................................................................. 16
Grondeigendom: onteigening ................................................................................................................... 18
Kostenverhaal .......................................................................................................................................... 20
Nadeelcompensatie .................................................................................................................................. 23
Natuurbescherming inleiding .................................................................................................................... 26
OMGEVINGSRECHT 3
Introductie
Uitgangspunten van de wet:
Minder regels en dus overzichtelijker
- van 26 wetten + 60 AMvB’s + 75 ministeriële regelingen, naar
- 1 wet + 4 AMvB’s + 1 MR
- maar bijv. ook: alle gemeentelijke regels in één “omgevingsplan”
Meer ruimte voor initiatieven
- op termijn zeel veel activiteiten vergunningvrij
- omgevingsplan kan globaler zijn dan huidige bestemmingsplan
Lokaal maatwerk
- gemeente/waterschap bevoegd tenzij expliciet anders in Ow
Vertrouwen/gebruiker centraal
- op termijn zeel veel activiteiten vergunningvrij
- o.a. participatietraject bij plannen en projecten
• Omgevingswet = bundeling van huidige regelgeving, maar ook regelgeving die we niet meteen
met ruimtelijke ordening of milieu associeerden
• Kernbegrip = "fysieke leefomgeving"
- niet in de wet omschreven
- breder dan wat nu in Wro, Wabo, of bestemmingsplan staat
- Ow noemt slechts voorbeelden: bouwwerken, infrastructuur, water, bodem, lucht,
landschappen, natuur, cultureel erfgoed, …
Onderscheid tussen, heeft het wel/niet betrekking op de fysieke leefomgeving, van belang:
betreft het fysieke leefomgeving, dan
– mag het door overheid op basis van de Omgevingswet geregeld worden
1
,– regels in "omgevingsplan" mogen en hóren erin, zie art 4.2 Ow
– "openbare orde" valt niet onder Ow (politieoptreden, etc.)
Voorbeelden (wat valt wel/niet onder het begrip ‘fysieke leefomgeving’):
o wel: bouwwerk niet: voertuig
o wel: ondergrondse afvalcontainer niet: vrijstaande glasbak
o wel: boom en boomgaard niet: landbouwgewassen
Structuur Ow + 4 AmvB's (algemene rijksregels) (en MR)
o Omgevingswet
4 AMvB’s:
o Omgevingsbesluit (Ob): uitwerking van instrumenten van de Ow
• o.a. wie bevoegd gezag is (B&W, tenzij..), procedures, milieueffectrapportage, digitaal stelsel
Omgevingswet (DSO)
- vervangt ruimtelijkeplannen.nl en omgevingsloket.nl
o Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl): inhoudelijke normen
• o.a. instructieregels van Rijk, omgevingswaarden, regels te hanteren bij verlening van een
omgevingsvergunning
o Besluit activiteiten leefomgeving (Bal): algemene regels waar men zich bij bepaalde activiteiten
aan moet houden, wanneer voor activiteiten vergunning nodig is
• veelal aan milieu/gezondheid gerelateerde regels (vgl huidige Activiteitenbesluit)
o Besluit bouwwerken en leefomgeving (Bbl): idem als Bal, maar dan t.a.v. bouwen en slopen (vgl
huidige Bouwbesluit)
Kan ook op een andere manier kijken naar de Omgevingswet en de 4 AMvB’s (zie afbeelding)
– de teksten staan op de portal
– maar ook een uittreksel in Word
Van het rijk, richting lagere
overheden
Omgevingsregeling (art 7.3 e.v.) → wordt onder meer bepaald aan welke vereisten een aanvraag
voor een omgevingsvergunning dient te voldoen.
2
,De 6 kerninstrumenten onder de Omgevingswet en participatie
1. Omgevingsvisie
Art 3.1 Ow
Integrale (alle thema’s bij elkaar) langetermijnvisie op de fysieke leefomgeving
Strategische keuzes
Beleid op de fysieke leefomgeving
Verplicht per bestuurslaag (Rijk, provincie en gemeente (dus niet voor het waterschap))
= een politiek-bestuurlijk document → bindt alleen de betreffende bestuurslaag bij de uitvoering
van hun bevoegdheden
Voorbeelden van thema’s
- water, bodem, lucht, natuur, landschappen, cultureel erfgoed
→ vervangt: structuurvisies, verkeers- en vervoersplan, natuurbeleidsplan, milieubeleidsplan,
waterplan
Thema’s niet alleen samengevoegd, maar ook verbonden (integraal)
Bevoegd gezag voor het vaststellen omgevingsvisie
• Rijk → Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
• Provincie → Provinciale Staten
• Gemeente → Gemeenteraad
Rechtskarakter
o Besluit tot vaststelling omgevingsvisie niet vatbaar voor beroep.
o Voorbereiding met de uitgebreide openbare voorbereidingsprocedure (UOV)
- afd 3.4 Awb jo. Art 10.26 Ow
- kan zienswijze indienen
INSPRAAK VOOR BELANGHEBBENDEN
2. Programma
Art 3.4 Ow
• Doel: bereiken van doelstellingen in de fysieke leefomgeving binnen een daarvoor gestelde
termijn → uitwerken van beleid
• Uitvoeringsgericht: maatregelen
3
, • Bindt alleen het bestuursorgaan dat het programma heeft vastgesteld → dus geen regels voor
jou en mij.
Voorbeelden:
verminderen geluidsoverlast in woonwijk x met 2 verminderen wateroverlast in gebied x tot…
dB(A) binnen 3 jaar:
binnen 5 jaar: • meer groen met ruimte voor wateropvang
• al het asfalt in de wijk vervangen door realiseren in de openbare ruimte
fluisterasfalt • parkeerplaatsen vervangen met half
• geluidswal realiseren tussen woonwijk en verharding
bedrijf dat geluid produceert • subsidie voor particulieren voor regentonnen
• subsidie voor vervangen enkel glas door • in omgevingsplan eisen opnemen voor
dubbelglas bij de woningen waterberging bij nieuwe ontwikkelingen
2 soorten:
Facultatief programma (niet verplicht) Verplicht programma
Voorbeeld: Gemeentelijk rioleringsprogramma Voorbeeld: Waterbeheerprogramma (waterschap),
(waar wordt welke riolering vervangen) Beheerplan Natura2000-gebieden (provincie en
rijk), luchtkwaliteitsplan (rijk)
(dreigende) overschrijding van omgevingswaarde (art 3.10 Ow)
Dan wordt het verplicht
Bevoegd gezag voor het vaststellen van een programma
• Rijk → de minister Een omgevingswaarde is een meetbare eigenschap over
de staat of kwaliteit van de leefomgeving. Luchtkwaliteit,
• Provincie → gedeputeerde staten de kwaliteit van oppervlaktewater, grondwater en
• Gemeente → college van burgemeester en wethouders zwemwater zijn enkele landelijke omgevingswaarden
• Waterschap → algemeen bestuur
Rechtskarakter
• besluit tot vaststelling programma niet vatbaar voor beroep
• kan wel: zienswijze indienen, voorbereiding met de uitgebreide openbare
voorbereidingsprocedure
- (afdeling 3.4 Awb jo. art. 16.27 lid 1 Ow)
3. Decentrale regels
(provincie, gemeente, waterschap)
- Gemeentelijk omgevingsplan artikel 2.4 Ow
Basis in gemeentelijke omgevingsvisie
te vergelijken met een bestemmingsplan (uitgebreide behandeling volgt in lesweek 3)
4
De 6 kerninstrumenten onder de Omgevingswet en participatie .................................................................. 3
De omgevingsvergunning............................................................................................................................ 7
Het omgevingsplan ................................................................................................................................... 10
De bruidsschat ......................................................................................................................................... 14
Procedure WIJZIGEN Omgevingsplan ......................................................................................................... 16
Grondeigendom: voorkeursrecht .............................................................................................................. 16
Grondeigendom: onteigening ................................................................................................................... 18
Kostenverhaal .......................................................................................................................................... 20
Nadeelcompensatie .................................................................................................................................. 23
Natuurbescherming inleiding .................................................................................................................... 26
OMGEVINGSRECHT 3
Introductie
Uitgangspunten van de wet:
Minder regels en dus overzichtelijker
- van 26 wetten + 60 AMvB’s + 75 ministeriële regelingen, naar
- 1 wet + 4 AMvB’s + 1 MR
- maar bijv. ook: alle gemeentelijke regels in één “omgevingsplan”
Meer ruimte voor initiatieven
- op termijn zeel veel activiteiten vergunningvrij
- omgevingsplan kan globaler zijn dan huidige bestemmingsplan
Lokaal maatwerk
- gemeente/waterschap bevoegd tenzij expliciet anders in Ow
Vertrouwen/gebruiker centraal
- op termijn zeel veel activiteiten vergunningvrij
- o.a. participatietraject bij plannen en projecten
• Omgevingswet = bundeling van huidige regelgeving, maar ook regelgeving die we niet meteen
met ruimtelijke ordening of milieu associeerden
• Kernbegrip = "fysieke leefomgeving"
- niet in de wet omschreven
- breder dan wat nu in Wro, Wabo, of bestemmingsplan staat
- Ow noemt slechts voorbeelden: bouwwerken, infrastructuur, water, bodem, lucht,
landschappen, natuur, cultureel erfgoed, …
Onderscheid tussen, heeft het wel/niet betrekking op de fysieke leefomgeving, van belang:
betreft het fysieke leefomgeving, dan
– mag het door overheid op basis van de Omgevingswet geregeld worden
1
,– regels in "omgevingsplan" mogen en hóren erin, zie art 4.2 Ow
– "openbare orde" valt niet onder Ow (politieoptreden, etc.)
Voorbeelden (wat valt wel/niet onder het begrip ‘fysieke leefomgeving’):
o wel: bouwwerk niet: voertuig
o wel: ondergrondse afvalcontainer niet: vrijstaande glasbak
o wel: boom en boomgaard niet: landbouwgewassen
Structuur Ow + 4 AmvB's (algemene rijksregels) (en MR)
o Omgevingswet
4 AMvB’s:
o Omgevingsbesluit (Ob): uitwerking van instrumenten van de Ow
• o.a. wie bevoegd gezag is (B&W, tenzij..), procedures, milieueffectrapportage, digitaal stelsel
Omgevingswet (DSO)
- vervangt ruimtelijkeplannen.nl en omgevingsloket.nl
o Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl): inhoudelijke normen
• o.a. instructieregels van Rijk, omgevingswaarden, regels te hanteren bij verlening van een
omgevingsvergunning
o Besluit activiteiten leefomgeving (Bal): algemene regels waar men zich bij bepaalde activiteiten
aan moet houden, wanneer voor activiteiten vergunning nodig is
• veelal aan milieu/gezondheid gerelateerde regels (vgl huidige Activiteitenbesluit)
o Besluit bouwwerken en leefomgeving (Bbl): idem als Bal, maar dan t.a.v. bouwen en slopen (vgl
huidige Bouwbesluit)
Kan ook op een andere manier kijken naar de Omgevingswet en de 4 AMvB’s (zie afbeelding)
– de teksten staan op de portal
– maar ook een uittreksel in Word
Van het rijk, richting lagere
overheden
Omgevingsregeling (art 7.3 e.v.) → wordt onder meer bepaald aan welke vereisten een aanvraag
voor een omgevingsvergunning dient te voldoen.
2
,De 6 kerninstrumenten onder de Omgevingswet en participatie
1. Omgevingsvisie
Art 3.1 Ow
Integrale (alle thema’s bij elkaar) langetermijnvisie op de fysieke leefomgeving
Strategische keuzes
Beleid op de fysieke leefomgeving
Verplicht per bestuurslaag (Rijk, provincie en gemeente (dus niet voor het waterschap))
= een politiek-bestuurlijk document → bindt alleen de betreffende bestuurslaag bij de uitvoering
van hun bevoegdheden
Voorbeelden van thema’s
- water, bodem, lucht, natuur, landschappen, cultureel erfgoed
→ vervangt: structuurvisies, verkeers- en vervoersplan, natuurbeleidsplan, milieubeleidsplan,
waterplan
Thema’s niet alleen samengevoegd, maar ook verbonden (integraal)
Bevoegd gezag voor het vaststellen omgevingsvisie
• Rijk → Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
• Provincie → Provinciale Staten
• Gemeente → Gemeenteraad
Rechtskarakter
o Besluit tot vaststelling omgevingsvisie niet vatbaar voor beroep.
o Voorbereiding met de uitgebreide openbare voorbereidingsprocedure (UOV)
- afd 3.4 Awb jo. Art 10.26 Ow
- kan zienswijze indienen
INSPRAAK VOOR BELANGHEBBENDEN
2. Programma
Art 3.4 Ow
• Doel: bereiken van doelstellingen in de fysieke leefomgeving binnen een daarvoor gestelde
termijn → uitwerken van beleid
• Uitvoeringsgericht: maatregelen
3
, • Bindt alleen het bestuursorgaan dat het programma heeft vastgesteld → dus geen regels voor
jou en mij.
Voorbeelden:
verminderen geluidsoverlast in woonwijk x met 2 verminderen wateroverlast in gebied x tot…
dB(A) binnen 3 jaar:
binnen 5 jaar: • meer groen met ruimte voor wateropvang
• al het asfalt in de wijk vervangen door realiseren in de openbare ruimte
fluisterasfalt • parkeerplaatsen vervangen met half
• geluidswal realiseren tussen woonwijk en verharding
bedrijf dat geluid produceert • subsidie voor particulieren voor regentonnen
• subsidie voor vervangen enkel glas door • in omgevingsplan eisen opnemen voor
dubbelglas bij de woningen waterberging bij nieuwe ontwikkelingen
2 soorten:
Facultatief programma (niet verplicht) Verplicht programma
Voorbeeld: Gemeentelijk rioleringsprogramma Voorbeeld: Waterbeheerprogramma (waterschap),
(waar wordt welke riolering vervangen) Beheerplan Natura2000-gebieden (provincie en
rijk), luchtkwaliteitsplan (rijk)
(dreigende) overschrijding van omgevingswaarde (art 3.10 Ow)
Dan wordt het verplicht
Bevoegd gezag voor het vaststellen van een programma
• Rijk → de minister Een omgevingswaarde is een meetbare eigenschap over
de staat of kwaliteit van de leefomgeving. Luchtkwaliteit,
• Provincie → gedeputeerde staten de kwaliteit van oppervlaktewater, grondwater en
• Gemeente → college van burgemeester en wethouders zwemwater zijn enkele landelijke omgevingswaarden
• Waterschap → algemeen bestuur
Rechtskarakter
• besluit tot vaststelling programma niet vatbaar voor beroep
• kan wel: zienswijze indienen, voorbereiding met de uitgebreide openbare
voorbereidingsprocedure
- (afdeling 3.4 Awb jo. art. 16.27 lid 1 Ow)
3. Decentrale regels
(provincie, gemeente, waterschap)
- Gemeentelijk omgevingsplan artikel 2.4 Ow
Basis in gemeentelijke omgevingsvisie
te vergelijken met een bestemmingsplan (uitgebreide behandeling volgt in lesweek 3)
4
