Hoofdstuk 1
Gedrag in organisaties bestuurd de invloed die individuen, groepen en structuren hebben op
menselijk gedrag in organisaties om de effectiviteit van de organisaties te verbeteren. Het
gaat hierbij om gedrag in arbeidsorganisaties
Systematisch onderzoek:
Het onderzoeken van verbanden tussen verschijnselen;
Het onderscheiden van oorzaken en gevolgen;
Conclusies baseren op wetenschappelijk bewijs, dat wil zeggen op gegevens die zijn
verzameld onder gecontroleerde omstandigheden en die op verantwoorde wijze
gemeten en geïnterpreteerd.
Het wordt ook wel intuïtieve kennis genoemd. Datgene wat je aanvoelt.
OG= gedragswetenschap. Daarbij komen een aantal gedragswetenschappen kijken:
,
,Psychologie
Gedrag van mensen wil meten, verklaren en soms veranderen. Het gaat hierbij om de
individuen. Vroeger: gericht op vermoeidheid, verveling en beloning. Nu: gericht op
leerprocessen, persoonlijke behoeften, werktevredenheid, stress, prestaties, motivatie,
emoties, leiderschap, opleiding, personeelsselectie en functieontwerp.
Sociale psychologie
Combineert psychologie en sociologie. Bestudeerd hoe mensen elkaars gedrag beïnvloeden.
Gericht op veranderingen in organisaties, maar ook op macht, conflict attitudes,
communicatie, en het opbouwen van vertrouwen binnen organisaties. Onderzoek naar
implementatie en acceptatie van organisatieveranderingen.
Sociologie
Bestuurd mensen en hun gedrag in relatie tot hun sociale omgeving of cultuur. Gericht op
groepsgedrag in formele en complexe organisaties, maar ook organisatieculturen,
communicatie, macht en conflict.
Antropologie
Is de wetenschap die verschillende samenlevingen vergelijkt om meer te weten te komen
over die mensen en hun activiteiten. Hierdoor begrijpen we beter de verschillen in
basiswaarden, attitudes, en gedrag tussen mensen uit verschillende landen en binnen
organisaties.
Contingentievariabelen = situationele factoren of context factoren (factoren zowel intern als
extern) voor redelijk nauwkeurige verklaringen en voorspellingen van menselijk gedrag.
Verandering in organisaties:
Gemiddelde werknemers is ouder
Meer vrouwen
Andere culturen
Ontslagen bij grote bedrijven
Stijgend aantal flexwerkers
Mensen moeten flexibel worden door de wereldwijde concurrentie
Managers moeten begrijpen in goede tijden hoe je werknemers moet belonen,
tevredenstellen en vasthouden en in slechte tijden zaken als stress, besluitvorming en
omgaan met moeilijke situaties.
Door Global-Village (handel over de gehele wereld) ontstaan er veranderingen in taken van
managers:
Gedetacheerd naar een vestiging of een dochteronderneming in een ander land. Daar leidt
je werknemers met misschien hele andere behoeften, ambities en attitudes. Werken met
mensen uit andere culturen. Werknemers van andere nationaliteiten die in de organisatie
komen werken.
, Omgaan met antikapitalistische tegenkrachten. Niet elk land in de wereld is net als
Nederland gericht op het maken van groei, winst en gaat niet compleet efficiënt te werk.
Andere culturen hebben andere doelen.
Verplaatsen (outsourcing) van banen naar lageloonlanden. Brengt minder kosten met zich
mee, om te kunnen bezuinigen. Landen waar de loonkosten lager zijn, zijn aantrekkelijk om
het werk daar te kunnen uitbesteden. Hiermee krijg je wel veel kritiek van vakbonden politici
en plaatselijke autoriteiten. Recentelijk is er ook een tegenstelde trend, (reshoring) dit is de
tegengestelde richting.
Een van de grootste en meest fundamentele problemen die momenteel spelen in westerse
organisaties, is de aanpassing van mensen die “anders” zijn. Bij globalisering gaat het tussen
de verschillen tussen mensen uit verschillende landen, gaat het bij diversiteit over
verschillen tussen mensen in bepaalde landen. Wanneer positief ingehaakt wordt op
diversiteit, zullen creativiteit en innovatie binnen de organisatie toenemen en zal het beter
gaan om tot een beslissing te komen voor de diversiteit van de visie op problemen. Als het
niet goed gemanaged wordt, bestaat de kans op meer verloop, moeizamere communicatie
en meer interpersoonlijke conflicten.
Organisaties die flexibel blijven, continu werken aan kwaliteitsverbetering en hun
concurrenten voor zijn met een constante stroom van innovatieve producten en diensten,
zullen uiteindelijk als winnaar uit de kast komen.
Werknemers en het juiste evenwicht tussen werk en privéleven
Vroeger werken mensen van maandag tot vrijdag van 8 tot 5 bij hetzelfde bedrijf, maar
tegenwoordig willen mensen de scheidslijn tussen werk en privé verlagen. Mensen willen
steeds meer thuiswerken en zelf hun werktijden indelen (flexwerken). Organisaties die hun
mensen niet helpen om evenwicht tussen werk en privé te vinden, zullen het steeds
moeilijker krijgen om de meest capabele en gemotiveerde werknemers te werven en te
behouden.
Ethischer gedrag (ehtisch= zoals het hoort)
Werknemers zien hoe allerlei mensen onethisch bezig zijn, zoals overheidsfunctionarissen
die het niet zo nauw nemen met hun onkostenregeling; grote bouwondernemingen die
onwettige kartelafspraken maken en amberteren omkopen.
De moderne manager moet zorgen dat er een ethisch gezond klimaat is waar men productief
kan werken en waar duidelijkheid heerst over welk gedrag goed of fout is.
Toepassing in de organisatiepraktijk
Vroeger zag men personeel als een kostenpost, tegenwoordig meer als bron van mogelijke
opbrengsten. Vanuit die visie is HRM populair geworden. Het streven is om
organisatiedoelen, leiding, en medewerkers als het ware voor elkaar geschikt maken en het
optimale punt is bereikt als alle partijen bij de relatie winnen. (zo goed mogelijk
samenwerken).