Practica
Skillslab
Andrologisch en urologisch onderzoek
Anamnese;
– Algemeen
– Medische voorgeschiedenis
– buikoperaties
– Medicatie
– Alcohol/drugs gebruik
– Verblijf in de tropen
– Mictieklachten
– Dysurie?
– Verandering in patroon/frequentie?
– 's nachts meer dan overdag?
– Incontinentie (stress --> bij niezen of door te sterke blaasspier)
– Kleur van de urine? Is deze recent veranderd?
– Kracht van de straal?
– Persen bij het plassen?
– Nadruppelen?
– Afscheiding uit de penis?
– Tenesmus --> loze aandrang
– Liezen
– Heeft u nu of in het verleden weleens een zwellingin de lies gehad?
– Hoe voelde deze?
– Hoe lang bestond deze?
– Pijn, koorts en uitstraling? (inklemming, ischemie of necrose)
– Seksuele anamnese
– Aankondigen!!!
– Krijgen en behouden van een erectie
Huiswerkopdracht goed doorkijken!!!!
Hernia --> verschijnt plotseling en duurt jaren om er 1 te ontwikkelen. Door de intra-abdominale
druk worden weefsels in de buik door het verzwakte gebied gedrukt. Dit verzwakte gebied kan op
verschillende manieren ontstaan, de oorzaak kan embryologisch, traumatisch of gebrek aan
buikspier zijn. De zwelling is terug te duwen, dan dreigt er geen acuut gevaar.
Hernia inguinalis = een feitelijke liesbreuk
Hernia femoralis = dijbreuk --> lieskanaal is er niet bijbetrokken.
Het is afhankelijk van de positie t.o.v. ligament Poupart.
Lichamelijk onderzoek
!zorg voor lege blaas aan de start van het onderzoek!
Liezen:
– inspectie; huid, zwelling (valsalva-manoevre), littekens
– palperen; met vlakke hand, fysiologisch geen lymfeklieren
,Penis:
– inspectie; dorsaal en ventraal (patiënt zelf penis optillen), voorhuid naar achter trekken (ook
door patiënt zelf), beide zijde van eikel inknijpen
– palperen; alleen op indicatie!!!!
Scrotum:
– inspectie; indaling, huid, roodheid. Links is fysiologisch groter en lager dan rechts.
– palperen; alsof je geld telt en voelen naar de liesbreuk kan.
Inspectie anale regio:
– Patiënt staat met rug naar arts toe, voorover gebogen met de armen op de onderzoeksbank
– Kondig elke stap aan, dus niet zomaar iemands billen spreiden. Want de persoon ziet niks
aankomen
Rectaal toucher:
– Patiënt ligt op de rug op de onderzoeksbank, knieën zijn half opgetrokken, bekken gekanteld
en voeten uit elkaar. Onderzoek kan ook in zijligging.
– prostaat; oppervlakte, grootte, links zelfde als rechts, pijn, consistentie (vast elastisch),
sulcus aanwezig (soms niet te voelen bij grote prostaat)
– cavum douglasie (fysiologisch niet voelbaar)
– rectum slijmvlies
– sfincter spanning
– bekijk handschoen naderhand, uit het zicht van de patiënt
Veel voorkomende aandoeningen;
1. intertrigo infectie
2. hernia ingui. direct
3. hernia fermorale of 2 opgezwellen lymfe
penis/scrotum
4. hydrocéle
5. peniscarcinoom
6. varicocéle
7. herpes (soa)
anus
8. getromboseerde aambei
9. skintags/marisken
1. carcinoom
2. perianaal abces
3. anus prolaps
BPC abdomen
vragen;
– Wat zijn de klachten nu/oorspronkelijk?
– Wat leek de oorzaak te zijn?
– Welke behandelingen zijn er geweest?
– Hoe is de situatie nu?
– Hoe ziet u de toekomst?
– Wat hoopt u van de artsen te krijgen?
Anamnese;
, – Urgentie, acuut/recent of langere tijd, erg ziek?
– Nauwkeurige beschrijving symptomen (pijn)?
– Locatie
– Moment van de dag, duur van de pijn
– Triggers/verzachters
– Uitstraling
– Koorts
– Neiging tot flauwvallen
– Eetlust
– Defaecatie
– Geel zien
– Mictie
– Medische voorgeschiedenis!!!!
Onderzoek van de buik:
– Rugligging op de onderzoeksbank, hoofdeinde 30graden omhoog
2.1 Beoordeel de algemene toestand
2.2 Inspectie
– Bij normale ademhaling en hoesten
– let op: aspect van de buikhuid, vorm van de buik en beweging van de buik
2.3 Auscultatie
– Systematisch luisteren naar alle buikregio's + boven de grote arteriën + plaats v.d. Zwelling
– let op: "gewone" peristaltiek + souffles
2.4 Percussie
– Systematisch luisteren naar alle buikregio's, MAAR plaats van pijn al laatste
– Bepaal de omgeving van gedempte percussie
– let op: verschil in toon en of deze overeenkomt met de anatomie + percussie pijn
2.5 Palpatie
– Oppervlakkige;
– tonus van de buikspieren; onderscheid actief spierverzet van passief spierverzet (défense
musculair)
– Diepe;
– meer druk uitoefenen; let op massa
2.6 Specifieke onderzoekstechnieken
– 1 – lever en galblaas
– Percussie; bepaald grootte van de lever
– Palpatie; bepaal grootte, consistentie, aard onderrand en pijnlijkheid
Vergrote galblaas is altijd pathologie.
– Positief teken van Murphy; duidt op cholecystitis --> pijn en stokken van de adem bij
palpatie.
– Positief teken van Courvoisier; duidt op maligniteit --> gelige patiënt, vergrote, niet
pijnlijke galblaas
– 2 – milt
– Normaal levert de milt geen positieve bevindeningen op.
– Percussie --> normaal 4-6 cm gedempt geluid.
– Palpatie; alleen als percussie duidt op grote milt + moet voorzichtig gebeuren (kans op
ruptuur)
Als de milt nier palpabel is dan is de demping veroorzakt door de andere homogene
structuur
– 3 – nieren
– Algemeen; bloeddruk, perifeer oedeem, longoedeem
– Auscultatie; nierarteriestenose
, – Percussie; vergroting van de nier
– Palpatie
let op; grootte, consistentie, oppervlak, drukpijnlijkheid
– Slagpijn in de nierloge;
– 1) ulnaire zijde van hand
– 2) vlakke hand en vuist
– 4 – dikke darm
– Met lucht gevuld en uitgezet colon geeft veel tympanie
– Bij palpatie kan dikke darm gevoelt worden
– 5 – ascites
– Inspectie; vocht zakt naar laagste deel van de buik + uitpuiling van de navel
– Percussie; lucht in de darmen "drijft" op het vocht, veel tympanie
– Palpatie; drukgolg kan gevoeld worden bij veel vocht
– 6 – palpatie en auscultatie arteriën
VALTIS -->
Voorgeschiedenis
Aard
Localisatie
Tijd
Intensiteit
Samenhang
Gynaecologie
Anamnese;
– Leeftijd
– Reproductieve levensfase
– Datum eerste menstruatie, vruchtbare leeftijd, datum laatste menstruatie, menopauze
– Verloop van de cyclus
– Lengte, duur, hevigheid, regelmaat
– Anticonceptie
– Voorgeschiedenis
– Obstetrisch
– Gynaecologisch
– Buikoperaties
– Medicatie (hormonaal)
Klachten;
– Fluor
– Bloedverlies
– Na seksueel contact
– Pijn bij vrijen
Big 5;
– medicatie
– familie-anamnese
– voorgeschiedenis
Skillslab
Andrologisch en urologisch onderzoek
Anamnese;
– Algemeen
– Medische voorgeschiedenis
– buikoperaties
– Medicatie
– Alcohol/drugs gebruik
– Verblijf in de tropen
– Mictieklachten
– Dysurie?
– Verandering in patroon/frequentie?
– 's nachts meer dan overdag?
– Incontinentie (stress --> bij niezen of door te sterke blaasspier)
– Kleur van de urine? Is deze recent veranderd?
– Kracht van de straal?
– Persen bij het plassen?
– Nadruppelen?
– Afscheiding uit de penis?
– Tenesmus --> loze aandrang
– Liezen
– Heeft u nu of in het verleden weleens een zwellingin de lies gehad?
– Hoe voelde deze?
– Hoe lang bestond deze?
– Pijn, koorts en uitstraling? (inklemming, ischemie of necrose)
– Seksuele anamnese
– Aankondigen!!!
– Krijgen en behouden van een erectie
Huiswerkopdracht goed doorkijken!!!!
Hernia --> verschijnt plotseling en duurt jaren om er 1 te ontwikkelen. Door de intra-abdominale
druk worden weefsels in de buik door het verzwakte gebied gedrukt. Dit verzwakte gebied kan op
verschillende manieren ontstaan, de oorzaak kan embryologisch, traumatisch of gebrek aan
buikspier zijn. De zwelling is terug te duwen, dan dreigt er geen acuut gevaar.
Hernia inguinalis = een feitelijke liesbreuk
Hernia femoralis = dijbreuk --> lieskanaal is er niet bijbetrokken.
Het is afhankelijk van de positie t.o.v. ligament Poupart.
Lichamelijk onderzoek
!zorg voor lege blaas aan de start van het onderzoek!
Liezen:
– inspectie; huid, zwelling (valsalva-manoevre), littekens
– palperen; met vlakke hand, fysiologisch geen lymfeklieren
,Penis:
– inspectie; dorsaal en ventraal (patiënt zelf penis optillen), voorhuid naar achter trekken (ook
door patiënt zelf), beide zijde van eikel inknijpen
– palperen; alleen op indicatie!!!!
Scrotum:
– inspectie; indaling, huid, roodheid. Links is fysiologisch groter en lager dan rechts.
– palperen; alsof je geld telt en voelen naar de liesbreuk kan.
Inspectie anale regio:
– Patiënt staat met rug naar arts toe, voorover gebogen met de armen op de onderzoeksbank
– Kondig elke stap aan, dus niet zomaar iemands billen spreiden. Want de persoon ziet niks
aankomen
Rectaal toucher:
– Patiënt ligt op de rug op de onderzoeksbank, knieën zijn half opgetrokken, bekken gekanteld
en voeten uit elkaar. Onderzoek kan ook in zijligging.
– prostaat; oppervlakte, grootte, links zelfde als rechts, pijn, consistentie (vast elastisch),
sulcus aanwezig (soms niet te voelen bij grote prostaat)
– cavum douglasie (fysiologisch niet voelbaar)
– rectum slijmvlies
– sfincter spanning
– bekijk handschoen naderhand, uit het zicht van de patiënt
Veel voorkomende aandoeningen;
1. intertrigo infectie
2. hernia ingui. direct
3. hernia fermorale of 2 opgezwellen lymfe
penis/scrotum
4. hydrocéle
5. peniscarcinoom
6. varicocéle
7. herpes (soa)
anus
8. getromboseerde aambei
9. skintags/marisken
1. carcinoom
2. perianaal abces
3. anus prolaps
BPC abdomen
vragen;
– Wat zijn de klachten nu/oorspronkelijk?
– Wat leek de oorzaak te zijn?
– Welke behandelingen zijn er geweest?
– Hoe is de situatie nu?
– Hoe ziet u de toekomst?
– Wat hoopt u van de artsen te krijgen?
Anamnese;
, – Urgentie, acuut/recent of langere tijd, erg ziek?
– Nauwkeurige beschrijving symptomen (pijn)?
– Locatie
– Moment van de dag, duur van de pijn
– Triggers/verzachters
– Uitstraling
– Koorts
– Neiging tot flauwvallen
– Eetlust
– Defaecatie
– Geel zien
– Mictie
– Medische voorgeschiedenis!!!!
Onderzoek van de buik:
– Rugligging op de onderzoeksbank, hoofdeinde 30graden omhoog
2.1 Beoordeel de algemene toestand
2.2 Inspectie
– Bij normale ademhaling en hoesten
– let op: aspect van de buikhuid, vorm van de buik en beweging van de buik
2.3 Auscultatie
– Systematisch luisteren naar alle buikregio's + boven de grote arteriën + plaats v.d. Zwelling
– let op: "gewone" peristaltiek + souffles
2.4 Percussie
– Systematisch luisteren naar alle buikregio's, MAAR plaats van pijn al laatste
– Bepaal de omgeving van gedempte percussie
– let op: verschil in toon en of deze overeenkomt met de anatomie + percussie pijn
2.5 Palpatie
– Oppervlakkige;
– tonus van de buikspieren; onderscheid actief spierverzet van passief spierverzet (défense
musculair)
– Diepe;
– meer druk uitoefenen; let op massa
2.6 Specifieke onderzoekstechnieken
– 1 – lever en galblaas
– Percussie; bepaald grootte van de lever
– Palpatie; bepaal grootte, consistentie, aard onderrand en pijnlijkheid
Vergrote galblaas is altijd pathologie.
– Positief teken van Murphy; duidt op cholecystitis --> pijn en stokken van de adem bij
palpatie.
– Positief teken van Courvoisier; duidt op maligniteit --> gelige patiënt, vergrote, niet
pijnlijke galblaas
– 2 – milt
– Normaal levert de milt geen positieve bevindeningen op.
– Percussie --> normaal 4-6 cm gedempt geluid.
– Palpatie; alleen als percussie duidt op grote milt + moet voorzichtig gebeuren (kans op
ruptuur)
Als de milt nier palpabel is dan is de demping veroorzakt door de andere homogene
structuur
– 3 – nieren
– Algemeen; bloeddruk, perifeer oedeem, longoedeem
– Auscultatie; nierarteriestenose
, – Percussie; vergroting van de nier
– Palpatie
let op; grootte, consistentie, oppervlak, drukpijnlijkheid
– Slagpijn in de nierloge;
– 1) ulnaire zijde van hand
– 2) vlakke hand en vuist
– 4 – dikke darm
– Met lucht gevuld en uitgezet colon geeft veel tympanie
– Bij palpatie kan dikke darm gevoelt worden
– 5 – ascites
– Inspectie; vocht zakt naar laagste deel van de buik + uitpuiling van de navel
– Percussie; lucht in de darmen "drijft" op het vocht, veel tympanie
– Palpatie; drukgolg kan gevoeld worden bij veel vocht
– 6 – palpatie en auscultatie arteriën
VALTIS -->
Voorgeschiedenis
Aard
Localisatie
Tijd
Intensiteit
Samenhang
Gynaecologie
Anamnese;
– Leeftijd
– Reproductieve levensfase
– Datum eerste menstruatie, vruchtbare leeftijd, datum laatste menstruatie, menopauze
– Verloop van de cyclus
– Lengte, duur, hevigheid, regelmaat
– Anticonceptie
– Voorgeschiedenis
– Obstetrisch
– Gynaecologisch
– Buikoperaties
– Medicatie (hormonaal)
Klachten;
– Fluor
– Bloedverlies
– Na seksueel contact
– Pijn bij vrijen
Big 5;
– medicatie
– familie-anamnese
– voorgeschiedenis
