Oriëntatiedag
Begeleiding eerstejaars studenten HBO-V
Producttoets 10.1 Coaching
Naam: Denise Scholten
Studentnummer: 324231
E-mailadres:
Klas: DVP5VA/EVP3LW16
LWGB’er: Ingrid Stellingwerf
SLB’er: Tatia Diekman
Leerjaar: 5e leerjaar
Niveau: Competent
Variant: Verslag
Beoordelaar: Ingrid Stellngwerf
Hogeschool: Saxion Hogescholen te Deventer
Datum: 29-11-2016
Aantal woorden: 5999
Door het inleveren van dit werkstuk verklaar ik dat
het werkstuk eigen werk is en vrij is van plagiaat.
,Inhoud
Inleiding..................................................................................................................................................2
1. Coaching.............................................................................................................................................3
2. Analyse...............................................................................................................................................5
3. Coachingsplan.....................................................................................................................................7
4. Uitvoering.........................................................................................................................................13
5. Evaluatie...........................................................................................................................................15
Nawoord...............................................................................................................................................16
Literatuurlijst........................................................................................................................................17
Bijlagen.................................................................................................................................................18
Totaal 4 20 14 10...............................................................................................................................23
Toepasser/beslisser Beschouwer......................................................................................................23
..........................................................................................................................................................23
De doener.............................................................................................................................................24
De beschouwer.....................................................................................................................................24
De toepasser.........................................................................................................................................24
De denker.........................................................................................................................................25
Inleiding
Individuele coaching richt zich op het vergroten van zelfkennis, het ontwikkelen van (in potentie)
aanwezige kwaliteiten en het verkrijgen van informatie en kennis. Coachen helpt de ander om zijn
doelen te verwezenlijken en om zich te kunnen ontwikkeling in zijn professie.
Vanuit Saxion Hogescholen is er een verzoek gekomen voor Yunio tot het organiseren van
oriëntatiedagen voor de eerstejaars studenten verpleegkunde. Daarbij kunnen de studenten zich
oriënteren op de jeugdgezondheidszorg en informatie/kennis verkrijgen. Vanuit Yunio is ervoor
gekozen om te beginnen met één oriëntatiedag die ik zal organiseren en verzorgen.
Ik ga mij daarbij bezighouden met de rol van coach. De kerncompetentie en het
beoordelingsaspect die hierbij hoort is:
Kerncompetentie 10: Om stagiaires en collega-verpleegkundigen en verzorgenden te steunen in
hun professionele identiteit, staat de HBO-verpleegkundige de collega met raad en daad terzijde.
Beoordelingsaspect 10.1: Geven van werkbegeleiding, aan een stagiaire, collega-verpleegkundige
en verzorgende, zodat de (toekomstige) collega kan groeien in haar beroep, en als teamlid kan
functioneren en leren op de werkplek.
Naast bovenstaande kerncompetenties wil ik mij ook gaan ontwikkelen in de volgende HBO-
competenties: analyserend vermogen, communicatief vermogen en sturend vermogen.
In dit verslag komt er eerst een stukje theoretische achtergrond aan bod gevolgd door een
analyse op de casus en op mezelf als coach. Hier komen aangrijpingspunten uit waarop een
coachingsplan wordt gemaakt, uitgevoerd en tot slot wordt dit geëvalueerd.
2
, 1. Coaching
Coaching is een begrip dat in de literatuur verschillende betekenissen heeft of anders omschreven
wordt. Door drie van deze definities met elkaar te vergelijken kan er een definitie gekozen worden
die van toepassing is binnen de casus van dit verslag, zie hoofdstuk 2.
Coaching wordt door de Haan & Burger (2009) omschreven als ‘een manier van werk
gerelateerd leren waarbij vooral in tweegesprekken wordt gewerkt. De coach is gericht op het
faciliteren van het leer- en ontwikkelingsproces van de coachee’. Reekers (2001) geeft de volgende
definitie: ‘Coaching is het vrijmaken van iemands potentiële kwaliteiten zodat iemand zo goed
mogelijk presteert. Het is een vorm van bevorderen van leren en het sturen van ontwikkeling’.
De Nederlandse Orde van Beroepscoaches (NOBCO, 2004) heeft coaching als volgt
omschreven: ‘Coaching is een gestructureerd en doelgericht proces, waarbij de coach op
interactieve wijze de gecoachte aanzet tot effectief gedrag door bewustwording en persoonlijke
groei, het vergroten van het zelfvertrouwen en het exploreren, ontwikkelen en toepassen van de
eigen mogelijkheden.’
Tussen deze drie verschillende definities zijn een aantal overeenkomsten en een aantal
verschillen gevonden.
Overeenkomsten:
Het coachen van iemand om het werk of functioneren te bevorderen.
Het sturen van de eigen ontwikkeling en bevorderen van de eigen mogelijkheden.
Verschillen:
De eerste drie definities bestaan meer uit het aanzetten en uitdagen tot effectief gedrag,
terwijl de laatste de coachee daadwerkelijk begeleidt in zijn proces.
Iedere definitie heeft een net iets andere kijk op wat coaching is.
Binnen dit verslag wordt uitgegaan van een aantal onderdelen van alle definities. De coach zal de
coachee faciliteren in datgene wat de coachee nodig heeft om te kunnen groeien in haar professie
zodat zij zo goed mogelijk kan presteren en de coachee gestructureerd en doelbewust aangestuurd
wordt in zijn leerproces en de opgedane kennis mee kan nemen in haar carrière als
(jeugd)verpleegkundige.
3
, 1.1 Uitgangspunten
Er zijn enkele uitgangspunten van belang die onderverdeeld zijn in uitgangspunten voor de coachee
en uitgangspunten voor de coach (de Haan & Burger 2009).
Uitgangspunten voor de coachee:
Alles kan een onderwerp zijn om op gecoacht te worden.
De coachee maakt met de coach afspraken over de frequentie van afspraken, de duur en is
verantwoordelijk voor het maken en nakomen van de leerdoelen.
Uitgangspunten voor de coach:
De coachingsgesprekken die individueel plaatsvinden zijn gericht op het ondersteunen van
het ontwikkelen van de professie van de coachee.
De leerdoelen die de coachee heeft opgesteld zijn leidend voor het coachingsgesprek.
De coach sluit aan op de vragen die de coach heeft en inbrengt.
Rust en voldoende tijd is een voorwaarde voor goede coaching.
1.2 Competenties
De competenties van een coach bestaan uit meerdere lagen die samen één geheel vormen. Er
wordt uitgegaan van een binnenste kern naar een steeds veranderbaardere buitenkant (de Haan &
Burger 2009).
De binnenste laag is daarbij: de overtuigingen en waarden van de coach.
Ondanks alle verschillen die coaches hebben in de overtuigingen en waarden, is het goed om vast
te kunnen houden aan de basisovertuigingen (Lingsma, 2012):
Coachees hebben een unieke representatie van de werkelijkheid.
Coachees streven naar het goede voor henzelf en voor anderen.
Coachees bereiken datgene waar zij naar streven.
De volgende laag is: de houding van de coach.
De houding kenmerkt zich door:
Empathie, respect, warmte en echtheid voor de coachee.
Openheid voor uiteenlopende waarden en opvattingen.
Beschikbaarheid. Rust en ruimte voor de coachee.
Een balans tussen afstand en betrokkenheid.
Bemoediging naar de coachee toe.
Een dienstverlenende houding naar de coachee.
De derde laag is de kennis van de coach.
Een goede houding van een coach is voor een deel afhankelijk van de vraagstelling van de
coachee. Vakkennis is daarbij wel van belang. Hetzelfde geldt voor zelfkennis en kennis over de
vormen van coaching en de interventies die ingezet kunnen worden.
De vierde laag houdt de strategische vaardigheden van de coach in.
De coach heeft een aantal vaardigheden nodig om coaching over een langere termijn consequent
toe te passen en daarmee een kader te kunnen scheppen voor interventies (Lingsma, 2012).
Daarbij kan onder andere gedacht worden aan:
Het vermogen om relaties op te bouwen en ook weer af te kunnen ronden.
Verschillende kennisgebieden effectief inzetten in het coaching traject.
Consequent werken met verschillende benaderingen naar de coachee toe.
De laatste laag bestaat uit de specifieke interventies van de coach.
De specifieke interventies hangen af van de vaardigheden die de coach in het gesprek kan
gebruiken. Daarnaast is de juiste coachingsstijl, gedragsstijl en manier van leren van belang om
interventies te kiezen die passend zijn bij de coachee.
4
Begeleiding eerstejaars studenten HBO-V
Producttoets 10.1 Coaching
Naam: Denise Scholten
Studentnummer: 324231
E-mailadres:
Klas: DVP5VA/EVP3LW16
LWGB’er: Ingrid Stellingwerf
SLB’er: Tatia Diekman
Leerjaar: 5e leerjaar
Niveau: Competent
Variant: Verslag
Beoordelaar: Ingrid Stellngwerf
Hogeschool: Saxion Hogescholen te Deventer
Datum: 29-11-2016
Aantal woorden: 5999
Door het inleveren van dit werkstuk verklaar ik dat
het werkstuk eigen werk is en vrij is van plagiaat.
,Inhoud
Inleiding..................................................................................................................................................2
1. Coaching.............................................................................................................................................3
2. Analyse...............................................................................................................................................5
3. Coachingsplan.....................................................................................................................................7
4. Uitvoering.........................................................................................................................................13
5. Evaluatie...........................................................................................................................................15
Nawoord...............................................................................................................................................16
Literatuurlijst........................................................................................................................................17
Bijlagen.................................................................................................................................................18
Totaal 4 20 14 10...............................................................................................................................23
Toepasser/beslisser Beschouwer......................................................................................................23
..........................................................................................................................................................23
De doener.............................................................................................................................................24
De beschouwer.....................................................................................................................................24
De toepasser.........................................................................................................................................24
De denker.........................................................................................................................................25
Inleiding
Individuele coaching richt zich op het vergroten van zelfkennis, het ontwikkelen van (in potentie)
aanwezige kwaliteiten en het verkrijgen van informatie en kennis. Coachen helpt de ander om zijn
doelen te verwezenlijken en om zich te kunnen ontwikkeling in zijn professie.
Vanuit Saxion Hogescholen is er een verzoek gekomen voor Yunio tot het organiseren van
oriëntatiedagen voor de eerstejaars studenten verpleegkunde. Daarbij kunnen de studenten zich
oriënteren op de jeugdgezondheidszorg en informatie/kennis verkrijgen. Vanuit Yunio is ervoor
gekozen om te beginnen met één oriëntatiedag die ik zal organiseren en verzorgen.
Ik ga mij daarbij bezighouden met de rol van coach. De kerncompetentie en het
beoordelingsaspect die hierbij hoort is:
Kerncompetentie 10: Om stagiaires en collega-verpleegkundigen en verzorgenden te steunen in
hun professionele identiteit, staat de HBO-verpleegkundige de collega met raad en daad terzijde.
Beoordelingsaspect 10.1: Geven van werkbegeleiding, aan een stagiaire, collega-verpleegkundige
en verzorgende, zodat de (toekomstige) collega kan groeien in haar beroep, en als teamlid kan
functioneren en leren op de werkplek.
Naast bovenstaande kerncompetenties wil ik mij ook gaan ontwikkelen in de volgende HBO-
competenties: analyserend vermogen, communicatief vermogen en sturend vermogen.
In dit verslag komt er eerst een stukje theoretische achtergrond aan bod gevolgd door een
analyse op de casus en op mezelf als coach. Hier komen aangrijpingspunten uit waarop een
coachingsplan wordt gemaakt, uitgevoerd en tot slot wordt dit geëvalueerd.
2
, 1. Coaching
Coaching is een begrip dat in de literatuur verschillende betekenissen heeft of anders omschreven
wordt. Door drie van deze definities met elkaar te vergelijken kan er een definitie gekozen worden
die van toepassing is binnen de casus van dit verslag, zie hoofdstuk 2.
Coaching wordt door de Haan & Burger (2009) omschreven als ‘een manier van werk
gerelateerd leren waarbij vooral in tweegesprekken wordt gewerkt. De coach is gericht op het
faciliteren van het leer- en ontwikkelingsproces van de coachee’. Reekers (2001) geeft de volgende
definitie: ‘Coaching is het vrijmaken van iemands potentiële kwaliteiten zodat iemand zo goed
mogelijk presteert. Het is een vorm van bevorderen van leren en het sturen van ontwikkeling’.
De Nederlandse Orde van Beroepscoaches (NOBCO, 2004) heeft coaching als volgt
omschreven: ‘Coaching is een gestructureerd en doelgericht proces, waarbij de coach op
interactieve wijze de gecoachte aanzet tot effectief gedrag door bewustwording en persoonlijke
groei, het vergroten van het zelfvertrouwen en het exploreren, ontwikkelen en toepassen van de
eigen mogelijkheden.’
Tussen deze drie verschillende definities zijn een aantal overeenkomsten en een aantal
verschillen gevonden.
Overeenkomsten:
Het coachen van iemand om het werk of functioneren te bevorderen.
Het sturen van de eigen ontwikkeling en bevorderen van de eigen mogelijkheden.
Verschillen:
De eerste drie definities bestaan meer uit het aanzetten en uitdagen tot effectief gedrag,
terwijl de laatste de coachee daadwerkelijk begeleidt in zijn proces.
Iedere definitie heeft een net iets andere kijk op wat coaching is.
Binnen dit verslag wordt uitgegaan van een aantal onderdelen van alle definities. De coach zal de
coachee faciliteren in datgene wat de coachee nodig heeft om te kunnen groeien in haar professie
zodat zij zo goed mogelijk kan presteren en de coachee gestructureerd en doelbewust aangestuurd
wordt in zijn leerproces en de opgedane kennis mee kan nemen in haar carrière als
(jeugd)verpleegkundige.
3
, 1.1 Uitgangspunten
Er zijn enkele uitgangspunten van belang die onderverdeeld zijn in uitgangspunten voor de coachee
en uitgangspunten voor de coach (de Haan & Burger 2009).
Uitgangspunten voor de coachee:
Alles kan een onderwerp zijn om op gecoacht te worden.
De coachee maakt met de coach afspraken over de frequentie van afspraken, de duur en is
verantwoordelijk voor het maken en nakomen van de leerdoelen.
Uitgangspunten voor de coach:
De coachingsgesprekken die individueel plaatsvinden zijn gericht op het ondersteunen van
het ontwikkelen van de professie van de coachee.
De leerdoelen die de coachee heeft opgesteld zijn leidend voor het coachingsgesprek.
De coach sluit aan op de vragen die de coach heeft en inbrengt.
Rust en voldoende tijd is een voorwaarde voor goede coaching.
1.2 Competenties
De competenties van een coach bestaan uit meerdere lagen die samen één geheel vormen. Er
wordt uitgegaan van een binnenste kern naar een steeds veranderbaardere buitenkant (de Haan &
Burger 2009).
De binnenste laag is daarbij: de overtuigingen en waarden van de coach.
Ondanks alle verschillen die coaches hebben in de overtuigingen en waarden, is het goed om vast
te kunnen houden aan de basisovertuigingen (Lingsma, 2012):
Coachees hebben een unieke representatie van de werkelijkheid.
Coachees streven naar het goede voor henzelf en voor anderen.
Coachees bereiken datgene waar zij naar streven.
De volgende laag is: de houding van de coach.
De houding kenmerkt zich door:
Empathie, respect, warmte en echtheid voor de coachee.
Openheid voor uiteenlopende waarden en opvattingen.
Beschikbaarheid. Rust en ruimte voor de coachee.
Een balans tussen afstand en betrokkenheid.
Bemoediging naar de coachee toe.
Een dienstverlenende houding naar de coachee.
De derde laag is de kennis van de coach.
Een goede houding van een coach is voor een deel afhankelijk van de vraagstelling van de
coachee. Vakkennis is daarbij wel van belang. Hetzelfde geldt voor zelfkennis en kennis over de
vormen van coaching en de interventies die ingezet kunnen worden.
De vierde laag houdt de strategische vaardigheden van de coach in.
De coach heeft een aantal vaardigheden nodig om coaching over een langere termijn consequent
toe te passen en daarmee een kader te kunnen scheppen voor interventies (Lingsma, 2012).
Daarbij kan onder andere gedacht worden aan:
Het vermogen om relaties op te bouwen en ook weer af te kunnen ronden.
Verschillende kennisgebieden effectief inzetten in het coaching traject.
Consequent werken met verschillende benaderingen naar de coachee toe.
De laatste laag bestaat uit de specifieke interventies van de coach.
De specifieke interventies hangen af van de vaardigheden die de coach in het gesprek kan
gebruiken. Daarnaast is de juiste coachingsstijl, gedragsstijl en manier van leren van belang om
interventies te kiezen die passend zijn bij de coachee.
4
