Chirurgische zorg – chronische wonden
Inleiding:
→Niet geheelde wonde na 6 weken
Huidletsels met niet onmiddellijk corrigeerbare onderliggende pathologie
→Uiteenlopende etiologie
Diabetische voet
Ulcus cruris
Decubitus
Incontinentie geassocieerde dermatitis
Skin tears
Stomata
Oncologisch ulcus
Vochtletsels:
Moisture associated skin damage:
= vocht geasocieerde huidschade
Inflammatie, erosie en eventueel secundaire infectie
Door excessieve blootstelling aan vocht:
o Transpiratie
o Urine
o Stoelgang
o Slijm
o Speeksel
o Wondvocht
o Vocht uit stoma’s
o Vocht uit fistels
4voornaamste types:
1. Incontinentie geassocieerde dermatitis
o Urine en/of vloeibare stoelgang
2. Intertrigo
o Transpiratie
3. Wondvocht geassocieerde dermatitis
o Exsudaat
4. Stomavocht geassocieerde dermatitis
o Urinair en/of fecaal vocht
IAD: Intertrigo:
Roodheid en inflammatie Roodheid en inflammatie
Soms gepaard met erosie Soms gepaard met erosie
Stuit In en rond de huidplooien
Wondvocht geasocieerde dermatitis Stomavocht geassocieerde dermatitis
Roodheid en inflammatie Roodheid en inflammatie
Soms gepaard met erosie Soms gepaarde met erosie
4 cm rond de wondranden Rond de stoma
1
, Pathofysiologie:
Transpiratie
Bevat
o Water
o Ureum
o Glucose
o Natriumchloride en andere zouten
Productie in gemiddeld klimaat: 600-700 ml/dag
Enkel risico
o Bij grote volumes transpiratie in huidplooien met slechte verdamping
Urine:
Bevat
o Water
o Ammoniak
o Eventueel bacteriën en/of schimmels
Effect
o Daling hardheid huid
▪ Grotere gevoeligheid voor frictie
Verlies functies huidbarrière
o Verminderde bescherming tegen
▪ Pathogenen
▪ Irriterende stoffen in urine en stoelgang
Nadelig effect vergroot bij afsluitende materialen
Stoelgang:
Bevat
o Protease & lipase
Effect
o Protease & lipase breken belangrijke elementen van de huidbarrière af
▪ Verhoogde TEWL en pH
Meer schade bij aanwezigheid galzouten
Vloeibare stoelgang schadelijker dan vaste stoelgang
Huidschade klinisch zichtbaar na 12 dagen
Wondvocht:
Bevat
o Bacteriën en toxines
o Histamines
o Inflammatoire cytokines: Il-1, Il-6, TNF-α
o Heparin binding protein
o Proteolytische enzymes
Effect
o Inflammatie
o Splitsen extracellulaire matrix
o Versnelde apoptosis
2
Inleiding:
→Niet geheelde wonde na 6 weken
Huidletsels met niet onmiddellijk corrigeerbare onderliggende pathologie
→Uiteenlopende etiologie
Diabetische voet
Ulcus cruris
Decubitus
Incontinentie geassocieerde dermatitis
Skin tears
Stomata
Oncologisch ulcus
Vochtletsels:
Moisture associated skin damage:
= vocht geasocieerde huidschade
Inflammatie, erosie en eventueel secundaire infectie
Door excessieve blootstelling aan vocht:
o Transpiratie
o Urine
o Stoelgang
o Slijm
o Speeksel
o Wondvocht
o Vocht uit stoma’s
o Vocht uit fistels
4voornaamste types:
1. Incontinentie geassocieerde dermatitis
o Urine en/of vloeibare stoelgang
2. Intertrigo
o Transpiratie
3. Wondvocht geassocieerde dermatitis
o Exsudaat
4. Stomavocht geassocieerde dermatitis
o Urinair en/of fecaal vocht
IAD: Intertrigo:
Roodheid en inflammatie Roodheid en inflammatie
Soms gepaard met erosie Soms gepaard met erosie
Stuit In en rond de huidplooien
Wondvocht geasocieerde dermatitis Stomavocht geassocieerde dermatitis
Roodheid en inflammatie Roodheid en inflammatie
Soms gepaard met erosie Soms gepaarde met erosie
4 cm rond de wondranden Rond de stoma
1
, Pathofysiologie:
Transpiratie
Bevat
o Water
o Ureum
o Glucose
o Natriumchloride en andere zouten
Productie in gemiddeld klimaat: 600-700 ml/dag
Enkel risico
o Bij grote volumes transpiratie in huidplooien met slechte verdamping
Urine:
Bevat
o Water
o Ammoniak
o Eventueel bacteriën en/of schimmels
Effect
o Daling hardheid huid
▪ Grotere gevoeligheid voor frictie
Verlies functies huidbarrière
o Verminderde bescherming tegen
▪ Pathogenen
▪ Irriterende stoffen in urine en stoelgang
Nadelig effect vergroot bij afsluitende materialen
Stoelgang:
Bevat
o Protease & lipase
Effect
o Protease & lipase breken belangrijke elementen van de huidbarrière af
▪ Verhoogde TEWL en pH
Meer schade bij aanwezigheid galzouten
Vloeibare stoelgang schadelijker dan vaste stoelgang
Huidschade klinisch zichtbaar na 12 dagen
Wondvocht:
Bevat
o Bacteriën en toxines
o Histamines
o Inflammatoire cytokines: Il-1, Il-6, TNF-α
o Heparin binding protein
o Proteolytische enzymes
Effect
o Inflammatie
o Splitsen extracellulaire matrix
o Versnelde apoptosis
2
