BEROEPSPRODUCT 2 – DESKUNDIGHEIDSBEVORDERINGSRAPPORTAGE
Onnauwkeurige registratie van vochtbalansen op de Cardiologie-afdeling
“Kwaliteit
is geen
handeling, het is een gewoonte”
– Aristoteles
Auteur: Lisa ddddd
Studentnummer: ddddd
, VOE-code: WFVPL.STABA2.23
Module-eigenaar: Mevr. M ddddd
Docent: Mevr. A. dddddd
Inleverdatum eerste kans: 12 juni 2023
Aantal woorden: 3999
VOORWOORD
Beste lezer,
Voor u ligt het deskundigheidsbevorderingsplan, waar de afgelopen veertien weken aan is gewerkt. Dit plan is
het resultaat van mijn inzet en voortdurende streven naar mijn professionele groei en ontwikkeling als bachelor
verpleegkundige, waarin ik enorm ben gegroeid tot onder andere de CanMEDS-rol professional en
kwaliteitsbevorderaar.
Ik ben verheugd om mijn deskundigheidsbevorderingsplan met jullie te delen, waarin ik mij heb gericht op het
bevorderen van de deskundigheid met betrekking tot onnauwkeurige vochtbalansregistratie, zoals
geconstateerd tijdens personeelsgesprekken en vervolgens tijdens een observatieperiode. Na het achterhalen
van de oorzaak van de onnauwkeurige vochtbalansregistratie, heb ik geprobeerd bewustwording te creëren
door middel van een klinische les en e-learning. Tijdens de uitvoering van dit plan heb ik consequent gebruik
gemaakt van de PDCA-cyclus, waarbij ik actief bijstuurde door een extra implementatievorm toe te voegen,
namelijk een poster.
Graag wil ik langs deze weg mijn dank uitspreken aan al het personeel op de Cardiologie-afdeling voor hun
deelname aan de enquête, het bijwonen van de klinische les en het maken van de e-learning. Zonder hun hulp
en betrokkenheid had dit plan niet kunnen worden gerealiseerd. Hun waardevolle bijdrage en feedback hebben
mijn denken verrijkt en bijgedragen aan de kwaliteit van dit werk. Ook wil ik alle aandachtsvelders en de
teamleider bedanken voor hun inzet om de implementaties na mijn vertrek te willen waarborgen. Tot slot
bedank ik mijn stagebegeleider Ruben ddd, stagebegeleidster Debbie ddd, mijn broer Thomas dddd en mijn
vader Marc dddd voor hun waardevolle feedback en ondersteuning bij het tot stand brengen van dit plan.
Ik wens u veel plezier bij het lezen van het deskundigheidsbevorderingsplan.
Lisa dddd
Almere, juni 2023
,INHOUDSOPGAVE
VOORWOORD................................................................................................................................. 2
INHOUDSOPGAVE........................................................................................................................... 3
Plan........................................................................................................................................................... 4
Deskundigheidsbevordering............................................................................................................ 4
Verpleegkundig ondernemerschap.................................................................................................. 6
Verpleegkundig leiderschap............................................................................................................ 8
Do............................................................................................................................................................. 9
Check....................................................................................................................................................... 10
Kwaliteit van zorg leveren............................................................................................................. 10
Act........................................................................................................................................................... 12
Participeren in kwaliteitszorg........................................................................................................ 12
Professionele reflectie................................................................................................................... 13
Literatuurlijst................................................................................................................................ 15
Bijlage 1 – plan van aanpak...................................................................................................................... 23
Bijlage 2 – Huidige werkprocedure........................................................................................................... 25
Bijlage 3 – 6w Probleemanalyse............................................................................................................... 26
Bijlage 4 – Enquête over de vochtbalans................................................................................................... 27
Bijlage 5 – Powerpoint klinische les.......................................................................................................... 30
Bijlage 6 – e-learning................................................................................................................................ 33
Bijlage 7 – kennistoets............................................................................................................................. 34
Bijlage 8 – poster..................................................................................................................................... 36
, PLAN
DESKUNDIGHEIDSBEVORDERING
Om de deskundigheid op de Cardiologie-afdeling van het Flevoziekenhuis te bevorderen, wordt binnen dit
deskundigheidsbevorderingsplan gebruik gemaakt van de PDCA-cyclus (Plan, Do, Check en Act). Dit model biedt
een duidelijk kader om doelstellingen te formuleren, acties te ondernemen en het mogelijk maken van
bijsturing om gewenste resultaten te behalen (Kemenade, 2015). De stappen worden door de cyclus continu
herhaald, wat leidt tot een continue structurele verbetering van kwaliteit van zorg (Rubrech & de Lange, 2018).
INLEIDING
Uit onderzoek is gebleken dat decompensatio cordis binnen de westerse populatie een steeds meer
voorkomende ziekte vormt, waarbij de primaire oorzaak ontstaat door ‘overvulling’, wat een overmatige
vochtretentie inhoudt (Rami, 2013). Decompensatio cordis, ook wel bekend als ‘de kanker van de cardiologie’,
is een ernstige ziekte met een slechte prognose. Er is sprake van een ontoereikende hartpompfunctie,
waardoor onvoldoende bloed naar het lichaam wordt gepompt.
Ook op de Cardiologie-afdeling van het Flevoziekenhuis worden veel patiënten opgenomen met
decompensatio cordis, die diuretica krijgen toegediend om vochtretentie te verminderen en zo de
hartpompfunctie te verbeteren (Isselt & Oosterwerf, 2021). Om de behandelingseffectiviteit van de patiënt te
beoordelen is het cruciaal om het gewicht bij te houden, en de vochtintake en output te monitoren middels
een vochtbalans (Johanssen et al., 2016). Dit staat ook zo beschreven in het protocol dat geldt binnen het
Flevoziekenhuis, opgesteld door de cardiologen Isselt & Oosterwerf (2021).
AANLEIDING
Uit gesprekken op de Cardiologie-afdeling bleek echter dat veel personeelsleden de patiënten met
decompensatio cordis weliswaar dagelijks wegen, maar de vochtbalans niet nauwkeurig bijhouden. Het niet
nauwkeurig volgen van (een van) beide procedures resulteert tot onduidelijkheid in het behandelplan en
potentieel ongunstige gevolgen voor de gezondheid van de patiënt (Martini & Bartholomew, 2017).
Vochtretentie verhoogt namelijk de volumebelasting van het hart, resulterend in hypertensie door de toename
aan volume. De stijgende bloeddruk kan onomkeerbare schade toebrengen aan bloedvaten en nierfilters
(Vogel, 2023). Daarbij kunnen de kransslagaders door de hypertensie beschadigen en vernauwen, of kunnen
plaques in de bloedvaten scheuren en trombose veroorzaken die de bloedstroom naar het hart blokkeren. Dit
is resulterend in ischemie en mogelijk een hartinfarct (Judd & Calhoun, 2014). Bovendien veroorzaakt
hypertensie en decompensatio cordis overbelasting van het hart, wat leidt tot verdikking en verstijving van de
hartspier. Op den duur kan dit leiden tot een irregulair hartritme en dus de ontwikkeling van atriumfibrilleren
(Virani et al., 2021). Decompensatio cordis veroorzaakt wereldwijd meer sterfgevallen dan darm-, borst- en
prostaatkanker samen (Frangogiannis, 2015). Het correct opvolgen van het behandelprotocol is daarom van
cruciaal belang.
Met als doel de oorzaak van de onnauwkeurige vochtbalansregistratie te onderzoeken startte ik een
observatieperiode, waarin een opvallend patroon werd waargenomen dat afweek van de huidige procedure,
zie hiervoor bijlage 2. Opmerkelijk was dat dit veel frustraties onder personeel teweegbracht, maar er geen
actie werd ondernomen. Uit de observatieperiode zijn de volgende bevindingen naar voren gekomen:
(Student) verpleegkundigen leggen in de avonddienst vaak geen nieuwe vochtbalanslijsten neer bij
patiënten;
De vochtbalans wordt vaak niet vrijgegeven in het Elektronisch Verpleegkundig Dossier (EVD);
Patiënten ontvangen onvoldoende instructies over het bijhouden van hun vochtbalans;
Nieuwe medewerkers worden vaak onvolledig geïnformeerd over de procedure rondom de
vochtbalansen.
Onnauwkeurige registratie van vochtbalansen op de Cardiologie-afdeling
“Kwaliteit
is geen
handeling, het is een gewoonte”
– Aristoteles
Auteur: Lisa ddddd
Studentnummer: ddddd
, VOE-code: WFVPL.STABA2.23
Module-eigenaar: Mevr. M ddddd
Docent: Mevr. A. dddddd
Inleverdatum eerste kans: 12 juni 2023
Aantal woorden: 3999
VOORWOORD
Beste lezer,
Voor u ligt het deskundigheidsbevorderingsplan, waar de afgelopen veertien weken aan is gewerkt. Dit plan is
het resultaat van mijn inzet en voortdurende streven naar mijn professionele groei en ontwikkeling als bachelor
verpleegkundige, waarin ik enorm ben gegroeid tot onder andere de CanMEDS-rol professional en
kwaliteitsbevorderaar.
Ik ben verheugd om mijn deskundigheidsbevorderingsplan met jullie te delen, waarin ik mij heb gericht op het
bevorderen van de deskundigheid met betrekking tot onnauwkeurige vochtbalansregistratie, zoals
geconstateerd tijdens personeelsgesprekken en vervolgens tijdens een observatieperiode. Na het achterhalen
van de oorzaak van de onnauwkeurige vochtbalansregistratie, heb ik geprobeerd bewustwording te creëren
door middel van een klinische les en e-learning. Tijdens de uitvoering van dit plan heb ik consequent gebruik
gemaakt van de PDCA-cyclus, waarbij ik actief bijstuurde door een extra implementatievorm toe te voegen,
namelijk een poster.
Graag wil ik langs deze weg mijn dank uitspreken aan al het personeel op de Cardiologie-afdeling voor hun
deelname aan de enquête, het bijwonen van de klinische les en het maken van de e-learning. Zonder hun hulp
en betrokkenheid had dit plan niet kunnen worden gerealiseerd. Hun waardevolle bijdrage en feedback hebben
mijn denken verrijkt en bijgedragen aan de kwaliteit van dit werk. Ook wil ik alle aandachtsvelders en de
teamleider bedanken voor hun inzet om de implementaties na mijn vertrek te willen waarborgen. Tot slot
bedank ik mijn stagebegeleider Ruben ddd, stagebegeleidster Debbie ddd, mijn broer Thomas dddd en mijn
vader Marc dddd voor hun waardevolle feedback en ondersteuning bij het tot stand brengen van dit plan.
Ik wens u veel plezier bij het lezen van het deskundigheidsbevorderingsplan.
Lisa dddd
Almere, juni 2023
,INHOUDSOPGAVE
VOORWOORD................................................................................................................................. 2
INHOUDSOPGAVE........................................................................................................................... 3
Plan........................................................................................................................................................... 4
Deskundigheidsbevordering............................................................................................................ 4
Verpleegkundig ondernemerschap.................................................................................................. 6
Verpleegkundig leiderschap............................................................................................................ 8
Do............................................................................................................................................................. 9
Check....................................................................................................................................................... 10
Kwaliteit van zorg leveren............................................................................................................. 10
Act........................................................................................................................................................... 12
Participeren in kwaliteitszorg........................................................................................................ 12
Professionele reflectie................................................................................................................... 13
Literatuurlijst................................................................................................................................ 15
Bijlage 1 – plan van aanpak...................................................................................................................... 23
Bijlage 2 – Huidige werkprocedure........................................................................................................... 25
Bijlage 3 – 6w Probleemanalyse............................................................................................................... 26
Bijlage 4 – Enquête over de vochtbalans................................................................................................... 27
Bijlage 5 – Powerpoint klinische les.......................................................................................................... 30
Bijlage 6 – e-learning................................................................................................................................ 33
Bijlage 7 – kennistoets............................................................................................................................. 34
Bijlage 8 – poster..................................................................................................................................... 36
, PLAN
DESKUNDIGHEIDSBEVORDERING
Om de deskundigheid op de Cardiologie-afdeling van het Flevoziekenhuis te bevorderen, wordt binnen dit
deskundigheidsbevorderingsplan gebruik gemaakt van de PDCA-cyclus (Plan, Do, Check en Act). Dit model biedt
een duidelijk kader om doelstellingen te formuleren, acties te ondernemen en het mogelijk maken van
bijsturing om gewenste resultaten te behalen (Kemenade, 2015). De stappen worden door de cyclus continu
herhaald, wat leidt tot een continue structurele verbetering van kwaliteit van zorg (Rubrech & de Lange, 2018).
INLEIDING
Uit onderzoek is gebleken dat decompensatio cordis binnen de westerse populatie een steeds meer
voorkomende ziekte vormt, waarbij de primaire oorzaak ontstaat door ‘overvulling’, wat een overmatige
vochtretentie inhoudt (Rami, 2013). Decompensatio cordis, ook wel bekend als ‘de kanker van de cardiologie’,
is een ernstige ziekte met een slechte prognose. Er is sprake van een ontoereikende hartpompfunctie,
waardoor onvoldoende bloed naar het lichaam wordt gepompt.
Ook op de Cardiologie-afdeling van het Flevoziekenhuis worden veel patiënten opgenomen met
decompensatio cordis, die diuretica krijgen toegediend om vochtretentie te verminderen en zo de
hartpompfunctie te verbeteren (Isselt & Oosterwerf, 2021). Om de behandelingseffectiviteit van de patiënt te
beoordelen is het cruciaal om het gewicht bij te houden, en de vochtintake en output te monitoren middels
een vochtbalans (Johanssen et al., 2016). Dit staat ook zo beschreven in het protocol dat geldt binnen het
Flevoziekenhuis, opgesteld door de cardiologen Isselt & Oosterwerf (2021).
AANLEIDING
Uit gesprekken op de Cardiologie-afdeling bleek echter dat veel personeelsleden de patiënten met
decompensatio cordis weliswaar dagelijks wegen, maar de vochtbalans niet nauwkeurig bijhouden. Het niet
nauwkeurig volgen van (een van) beide procedures resulteert tot onduidelijkheid in het behandelplan en
potentieel ongunstige gevolgen voor de gezondheid van de patiënt (Martini & Bartholomew, 2017).
Vochtretentie verhoogt namelijk de volumebelasting van het hart, resulterend in hypertensie door de toename
aan volume. De stijgende bloeddruk kan onomkeerbare schade toebrengen aan bloedvaten en nierfilters
(Vogel, 2023). Daarbij kunnen de kransslagaders door de hypertensie beschadigen en vernauwen, of kunnen
plaques in de bloedvaten scheuren en trombose veroorzaken die de bloedstroom naar het hart blokkeren. Dit
is resulterend in ischemie en mogelijk een hartinfarct (Judd & Calhoun, 2014). Bovendien veroorzaakt
hypertensie en decompensatio cordis overbelasting van het hart, wat leidt tot verdikking en verstijving van de
hartspier. Op den duur kan dit leiden tot een irregulair hartritme en dus de ontwikkeling van atriumfibrilleren
(Virani et al., 2021). Decompensatio cordis veroorzaakt wereldwijd meer sterfgevallen dan darm-, borst- en
prostaatkanker samen (Frangogiannis, 2015). Het correct opvolgen van het behandelprotocol is daarom van
cruciaal belang.
Met als doel de oorzaak van de onnauwkeurige vochtbalansregistratie te onderzoeken startte ik een
observatieperiode, waarin een opvallend patroon werd waargenomen dat afweek van de huidige procedure,
zie hiervoor bijlage 2. Opmerkelijk was dat dit veel frustraties onder personeel teweegbracht, maar er geen
actie werd ondernomen. Uit de observatieperiode zijn de volgende bevindingen naar voren gekomen:
(Student) verpleegkundigen leggen in de avonddienst vaak geen nieuwe vochtbalanslijsten neer bij
patiënten;
De vochtbalans wordt vaak niet vrijgegeven in het Elektronisch Verpleegkundig Dossier (EVD);
Patiënten ontvangen onvoldoende instructies over het bijhouden van hun vochtbalans;
Nieuwe medewerkers worden vaak onvolledig geïnformeerd over de procedure rondom de
vochtbalansen.
