Sigmund Freud – Rouw en melancholie
Rouw vs. Melancholie
Rouw: de reactie op het verlies van een geliefde person of van een voor deze in de plaats
gekomen abstractie als vaderland, vrijheid, een ideaal etc.
Melancholie: dezelfde eigenschappen als rouw + verstoring van het gevoel van eigenwaarde.
- We weten niet precies wat er aan de hand is: het speelt zich af in het onbewuste.
o Melancholicus schijnt de waarheid alleen maar scherpen te zien.
- Melancholicus kent ook geen schaamte.
Bij rouw is de wereld om je heen leeg geworden. Bij melancholie is de ik leeg geworden.
- Het bewuste: zelfhaat
- Het onbewuste: narcistische identificatie en ambivalentieconflict
S=zelf/ik, O=object/ander, G=geweten, N=narcistisch, R=resistentie
Rouw:
A: S libido O1 Ik investeert energie in object. Energie=libido
B: S O1 krenking door object door dood, liefde is niet wederzijds etc.
C: S libido O2
Melancholische situatie:
A: S libido O1 Ik investeert energie in object. Energie=libido
B: S O1 krenking, bij melancholie gaat het vaak om wat het Ik heeft gedaan.
Het object gaat niet dood, het blijft bestaan, maar is anders.
C: S libido O1 libido wordt teruggetrokken in ik i.p.v. in iemand anders gevestigd.
D: S1 Schaduw van object: alles wat je hebt geïnvesteerd in het object valt
op jezelf. Ik is het liefdesobject geworden.
E: SO je hebt jezelf tot object gemaakt
F: SO kritiek SO je kunt jezelf van buiten als object zien en kritiek geven.
G: S Je hebt jezelf kapot gemaakt.
Ambivalentieconflict: De onderliggende emotionele instelling waar gelijktijdige en
tegenstrijdige impulsen (normaal gesproken haat en liefde) ontstaan aan een
gemeenschappelijke bron en dus apart te houden moeten zijn.
- Het verlies van het liefdesobject is een uitstekende aanleiding om de ambivalentie
van de liefdesbetrekkingen tevoorschijn te brengen en te doen uitkomen.
- Waar de dispositie tot dwangneurose aanwezig is, verleent daarom het
ambivalentieconflict een pathologische vorm aan de rouw en dwingt het deze zich te
uiten in de vorm van zelfverwijten, dat men zelf het verlies van het liefdesobject
veroorzaakt, ofte wel gewild heeft.
o Na krenking niet alleen verdriet, ook woede en haat die echter niet geuit kan
worden.
o Doordat het object in het ik is opgenomen, richt die haat zich op het ik: dat
surrogaat-object.
Laatste paar stappen van melancholische situatie.
Krenking bij een narcistische persoonlijkheid
A: Sn+ libido + OR- krachtige fixatie op het liefdesobject, maar object heeft niet
genoeg resistentie voor deze intense fixatie.
Er zijn twee ongelijke partijen.
B: Sn+ S omdat er te weinig resistentie is van het object, maar het ik van
de ander een spiegelbeeld van zichzelf.
C: Sn+ O Ik heeft de ander kapot gemaakt, het object is dus veranderd,
het object waar je oorspronkelijk verliefd op werd is weg. Maar
Rouw vs. Melancholie
Rouw: de reactie op het verlies van een geliefde person of van een voor deze in de plaats
gekomen abstractie als vaderland, vrijheid, een ideaal etc.
Melancholie: dezelfde eigenschappen als rouw + verstoring van het gevoel van eigenwaarde.
- We weten niet precies wat er aan de hand is: het speelt zich af in het onbewuste.
o Melancholicus schijnt de waarheid alleen maar scherpen te zien.
- Melancholicus kent ook geen schaamte.
Bij rouw is de wereld om je heen leeg geworden. Bij melancholie is de ik leeg geworden.
- Het bewuste: zelfhaat
- Het onbewuste: narcistische identificatie en ambivalentieconflict
S=zelf/ik, O=object/ander, G=geweten, N=narcistisch, R=resistentie
Rouw:
A: S libido O1 Ik investeert energie in object. Energie=libido
B: S O1 krenking door object door dood, liefde is niet wederzijds etc.
C: S libido O2
Melancholische situatie:
A: S libido O1 Ik investeert energie in object. Energie=libido
B: S O1 krenking, bij melancholie gaat het vaak om wat het Ik heeft gedaan.
Het object gaat niet dood, het blijft bestaan, maar is anders.
C: S libido O1 libido wordt teruggetrokken in ik i.p.v. in iemand anders gevestigd.
D: S1 Schaduw van object: alles wat je hebt geïnvesteerd in het object valt
op jezelf. Ik is het liefdesobject geworden.
E: SO je hebt jezelf tot object gemaakt
F: SO kritiek SO je kunt jezelf van buiten als object zien en kritiek geven.
G: S Je hebt jezelf kapot gemaakt.
Ambivalentieconflict: De onderliggende emotionele instelling waar gelijktijdige en
tegenstrijdige impulsen (normaal gesproken haat en liefde) ontstaan aan een
gemeenschappelijke bron en dus apart te houden moeten zijn.
- Het verlies van het liefdesobject is een uitstekende aanleiding om de ambivalentie
van de liefdesbetrekkingen tevoorschijn te brengen en te doen uitkomen.
- Waar de dispositie tot dwangneurose aanwezig is, verleent daarom het
ambivalentieconflict een pathologische vorm aan de rouw en dwingt het deze zich te
uiten in de vorm van zelfverwijten, dat men zelf het verlies van het liefdesobject
veroorzaakt, ofte wel gewild heeft.
o Na krenking niet alleen verdriet, ook woede en haat die echter niet geuit kan
worden.
o Doordat het object in het ik is opgenomen, richt die haat zich op het ik: dat
surrogaat-object.
Laatste paar stappen van melancholische situatie.
Krenking bij een narcistische persoonlijkheid
A: Sn+ libido + OR- krachtige fixatie op het liefdesobject, maar object heeft niet
genoeg resistentie voor deze intense fixatie.
Er zijn twee ongelijke partijen.
B: Sn+ S omdat er te weinig resistentie is van het object, maar het ik van
de ander een spiegelbeeld van zichzelf.
C: Sn+ O Ik heeft de ander kapot gemaakt, het object is dus veranderd,
het object waar je oorspronkelijk verliefd op werd is weg. Maar
