Aardrijkskunde Hoofdstuk 1
Vaardig met vaardigheden
Veel statistische gegevens worden weergeven in een tabel. Hierin kan je
gegevens heel precies aflezen. Een nadeel is dat het erg onoverzichtelijk kan zijn.
Daarom worden tabellen vaak omgezet in diagrammen. Er zijn er een paar:
Cirkeldiagram
wordt vaak gebruikt om een verdeling van procenten te weergeven
Staafdiagram
vergelijkt verschijnselen met elkaar
Lijndiagram
wordt meestal gebruikt om een ontwikkeling in de tijd te tonen
Staaf- en lijndiagrammen worden soms gestapeld weergegeven.
Een lijndiagram wordt vaak gebruikt om een correlatie (verband) weer te geven
tussen twee verschijnselen. Als de verschijnselen in gelijke maten toe nemen heb
je een positieve correlatie. Als het ene verschijnsel toeneemt en de andere
afneemt heb je een negatieve correlatie.
Paragraaf 2
BRICS-landen zijn: Brazilië
Rusland
India
China
South-Afrika
Westerse multinationale ondernemingen (MNO’s) jagen verschillende
verschuivingen aan. Dit doen ze om twee redenen:
MNO’s verplaatsen hun bedrijven naar lageloonlanden. Naast het
produceren van deze producten ontwikkelen deze landen ze ook. De kennis
hiervoor hebben zij steeds meer in hun macht. Niet alleen de
maakindustrie wordt verplaatst, maak ook de diensten
MNO’s hebben de gedachte dat ze de afzetmarkt van opkomende landen
willen veroveren, dus gaan ze ook in die landen zitten.
Een groot deel van de wereldhanden verschuift van de centrumlanden naar de
landen in de periferie en vooral de semiperifierie. Hier worden immers veel
goederen gemaakt die bestemd zijn voor de westerse landen. Dit zorgt voor
handel. Oorzaken voor dat de wereldhandel sinds 1975 sterk groeit zijn:
Opdeling van de productieketen
Transport van goederen is sneller en goedkoper geworden
De handelsgrenzen verdwijnen
Het gevolg hiervan is dat alle gebieden steeds meer met elkaar verbonden
worden: globalisering.
Copyright: Noa Jansen, Roosendaal
, De machtsverhoudingen op aarde zijn veranderd. Opkomende landen beslissen
nu volop mee. Het is nog steeds wel zo dat de centrumlanden het meeste te
zeggen hebben maar het economische zwaartepunt verschuift. Dit heet global
shift. Waarheen de kernen verschuiven is nog niet zeker, maar de gebieden in
zuid-oost-Azië worden steeds belangrijker. En misschien komen er wel meerdere
kernen: multipolaire wereldeconomie.
Paragraaf 3
De 16e eeuw is de eeuw van grote ontdekkingen. We onderscheiden twee
periodes in de periode dat de landen die tot dan toe nog nauwelijks met de
buitenwereld contact hebben gehad, in contact kwamen met de ‘wereld’.
1. 1500-1800:
De fase van het handelskolonialisme
Vanuit koloniën worden grondstoffen naar Europa vervoerd. Het binnenland
blijft onaangeroerd.
2. 1800-1950:
De fase van het industrieel kolonialisme
Door de opkomst van de industrie is het voor Europa belangrijk om
verzekerd te zijn van toevoer van grondstoffen en een afzetmarkt te
hebben voor hun industrieproducten.
De afloop van de tweede wereldoorlog zorgt voor twee belangrijke veranderingen
in de wereldorde:
1. De koloniën worden snel onafhankelijk (dekolonisatie) niet alle banden met
het moederland worden hierbij verbroken
2. De wereld wordt opnieuw ingedeeld:
Koude oorlog
Proberen macht te Westerse
vergroten industrielanden
Ontwikkelingslanden Communistische
landen inc. China
Copyright: Noa Jansen, Roosendaal
Vaardig met vaardigheden
Veel statistische gegevens worden weergeven in een tabel. Hierin kan je
gegevens heel precies aflezen. Een nadeel is dat het erg onoverzichtelijk kan zijn.
Daarom worden tabellen vaak omgezet in diagrammen. Er zijn er een paar:
Cirkeldiagram
wordt vaak gebruikt om een verdeling van procenten te weergeven
Staafdiagram
vergelijkt verschijnselen met elkaar
Lijndiagram
wordt meestal gebruikt om een ontwikkeling in de tijd te tonen
Staaf- en lijndiagrammen worden soms gestapeld weergegeven.
Een lijndiagram wordt vaak gebruikt om een correlatie (verband) weer te geven
tussen twee verschijnselen. Als de verschijnselen in gelijke maten toe nemen heb
je een positieve correlatie. Als het ene verschijnsel toeneemt en de andere
afneemt heb je een negatieve correlatie.
Paragraaf 2
BRICS-landen zijn: Brazilië
Rusland
India
China
South-Afrika
Westerse multinationale ondernemingen (MNO’s) jagen verschillende
verschuivingen aan. Dit doen ze om twee redenen:
MNO’s verplaatsen hun bedrijven naar lageloonlanden. Naast het
produceren van deze producten ontwikkelen deze landen ze ook. De kennis
hiervoor hebben zij steeds meer in hun macht. Niet alleen de
maakindustrie wordt verplaatst, maak ook de diensten
MNO’s hebben de gedachte dat ze de afzetmarkt van opkomende landen
willen veroveren, dus gaan ze ook in die landen zitten.
Een groot deel van de wereldhanden verschuift van de centrumlanden naar de
landen in de periferie en vooral de semiperifierie. Hier worden immers veel
goederen gemaakt die bestemd zijn voor de westerse landen. Dit zorgt voor
handel. Oorzaken voor dat de wereldhandel sinds 1975 sterk groeit zijn:
Opdeling van de productieketen
Transport van goederen is sneller en goedkoper geworden
De handelsgrenzen verdwijnen
Het gevolg hiervan is dat alle gebieden steeds meer met elkaar verbonden
worden: globalisering.
Copyright: Noa Jansen, Roosendaal
, De machtsverhoudingen op aarde zijn veranderd. Opkomende landen beslissen
nu volop mee. Het is nog steeds wel zo dat de centrumlanden het meeste te
zeggen hebben maar het economische zwaartepunt verschuift. Dit heet global
shift. Waarheen de kernen verschuiven is nog niet zeker, maar de gebieden in
zuid-oost-Azië worden steeds belangrijker. En misschien komen er wel meerdere
kernen: multipolaire wereldeconomie.
Paragraaf 3
De 16e eeuw is de eeuw van grote ontdekkingen. We onderscheiden twee
periodes in de periode dat de landen die tot dan toe nog nauwelijks met de
buitenwereld contact hebben gehad, in contact kwamen met de ‘wereld’.
1. 1500-1800:
De fase van het handelskolonialisme
Vanuit koloniën worden grondstoffen naar Europa vervoerd. Het binnenland
blijft onaangeroerd.
2. 1800-1950:
De fase van het industrieel kolonialisme
Door de opkomst van de industrie is het voor Europa belangrijk om
verzekerd te zijn van toevoer van grondstoffen en een afzetmarkt te
hebben voor hun industrieproducten.
De afloop van de tweede wereldoorlog zorgt voor twee belangrijke veranderingen
in de wereldorde:
1. De koloniën worden snel onafhankelijk (dekolonisatie) niet alle banden met
het moederland worden hierbij verbroken
2. De wereld wordt opnieuw ingedeeld:
Koude oorlog
Proberen macht te Westerse
vergroten industrielanden
Ontwikkelingslanden Communistische
landen inc. China
Copyright: Noa Jansen, Roosendaal
