De term psychotische aandoeningen is een verzamelnaam voor geestesziekten die
gekenmerkt worden door:
- Denkstoornissen
- Stoornissen waarbij de patiënt emoties beleeft (wanen, stemmen)
- Patiënt doet waarnemingen (hallucinaties)
Op het moment dat deze emoties of waarnemingen het gedrag zodanig beïnvloeden dat er
voor de omgeving afwijkend en niet-geaccepteerd gedrag ontstaat, spreken we van een
psychose.
a. Psychosen
Een psychose is een denkstoornis, waarbij iemand zijn grip op de realiteit kwijt raakt. Er zijn
veel vormen van psychosen. Hallucinaties en wanen komen zeer vaak voor.
Kenmerken van psychosen zijn:
🡺 Denkstoornis
-Onjuiste gedachten.
🡺 Hallucinaties
-De omgeving ervaart deze niet.
-Gehoor (stemmen), delirium (beelden) en reuk.
🡺 Wanen (overtuiging)
-Grootheidswaan, paranoïde waan.
🡺 Niet geaccepteerd gedrag
🡺 Patiënt kan zelf niet meer het eigen gedrag beïnvloeden.
● Oorzaak
Voor het ontstaan van een psychose is meestal geen directe oorzaak aan te wijzen. Soms ligt
de oorzaak of aanleiding echter in een:
- Tumorgroei
- Infectieziekte
- Stofwisselingsstoornis
- Grote veranderingen in het leven (puberteit, zwangerschap, kraambed, etc.)
- Medicijnen
- Drugs, alcohol
- Dementie
1) Hallucinaties (mieren)
, Hallucinatie: Een waarneming binnen de werkelijkheid, zonder dat iemand andere de
waarneming ook ervaart.
Een hallucinatie kan op verschillende zintuigelijke manieren worden beleefd, bijvoorbeeld
via:
- Het gehoor (stemmen)
- Visueel (delirium)
- Reuk
2) Waan (denken dat je partner vreemd gaat)
Waan: Een overtuiging die niet in overeenstemming is met de werkelijkheid, maar die ook
niet kan worden veranderd door iemand te overtuigen.
Psychosen die gekenmerkt worden door wanen zijn:
- Grootheidswaan (ik ben de baas over de wereld)
- Achtervolgingswaan (paranoïde wanen)
Bij paranoïde wanen kan er sprake zijn van overmatig achterdocht, maar kan het ook een
logisch opgebouwd denkbeeld zijn (bijv. verdenking van ontrouw van een geliefde) dat leven
en functioneren van de patiënt kan gaan overheersen.
● Behandeling van een psychose
Bij 70 tot 90% van de patiënten die last heeft van psychosen geeft een behandeling duidelijk
effect.
Bij een acute psychose:
🡺 Na enkele dagen: Minder opgewondenheid.
🡺 Na enkele weken: Minder hallucinaties en wanen.
🡺 Na enkele maanden: Minder denkstoornissen en complexe wanen.
🡺 Onderhoudsbehandeling
Hoe lang behandelen:
🡺 Na 1 psychose: 2 jaar
🡺 Na 2 psychoses: 5 jaar
🡺 Na meerdere psychoses: 10 jaar
Behandeling met medicijnen: