Biopsychosociale Perspectieven op Psychopathologie
“Workaholisme”
Programma
Benoemen: Wat is een werkverslaving?
Begrijpen: Hoe ontstaat een werkverslaving en wat zijn de gevolgen daarvan?
Behandelen: Hoe kun je een werkverslaving aanpakken?
Werkverslaving
“Ik ben gedoemd tot een eeuwigheid van dwangmatig werken. Geen doel dat is bereikt geeft
voldoening. Succes leidt alleen tot nieuwe doelen. De verslonden gouden appel heeft zaden.
Het is eindeloos.”
Bette Davis, The Lonely Life
Benoemen
“Workaholisme is de best geklede verslaving die er is” Bryan Robinson – psycholoog.
Het woord werkverslaving komt iedere dag terug in ons taalgebruik, heel veel mensen
gebruiken het op de een of andere manier. Veel mensen zijn ook verslaafd aan hun werk.
Maatschappelijke relevantie
Uit de Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden in 2015 bleek dat gemiddeld 75% van de
Nederlandse bevolking overwerkt, met een gemiddelde aantal uren van overwerken op 3,6
uur. Het wordt door verschillende factoren uitgelokt. Zo zijn er de nieuwe technologieën
waardoor het gemakkelijker is om ook thuis nog even wat te doen. De trend “Het Nieuwe
Werken” sluit daar goed bij aan, aangezien men steeds flexibeler moet zijn als gevolg van
“Het Nieuwe Werken”. Daarnaast spelen de bezuinigingen en de crisis ook mee. Mensen
willen hun baan behouden en werken daarom dan maar over als dat gevraagd wordt. Als
gevolg van bezuinigingen zijn er ook minder mensen werkzaam in een bedrijf, waardoor
hetzelfde werk door minder mensen gedaan moet worden.
Percentage werknemers dat meer dan 50 uur per week werkt
Uit: Sheets van Schaufeli, 2017.
Japan staat bovenaan in het lijstje van werknemers dat meer dan 50 uur per week werkt. Er
bestaan ook twee verschillende termen in Japan die aangeven dat iemand is overleden door
de hoeveelheid tijd en energie die hij of zij in het werk stopte. Karoshi betekent dat iemand
, Biopsychosociale Perspectieven op Psychopathologie
is overleden door overwerken, Karo-Jisatu betekent dat iemand zelfmoord heeft gepleegd als
gevolg van het overwerken.
Culturele achtergrond
Werk hangt sterk samen met onze identiteit
o “Ik werk dus ik ben”
Calvinistische wortels
o “Van hard werken is nog nooit iemand doodgegaan”
o “Er is nog nooit iemand in zijn eigen zweet verdronken”
Organisatiecultuur
o “We hebben hier geen 9 tot 5 mentaliteit”
o “Het is hier ‘up of out’”
Kortom, er zijn vele oorzaken te vinden voor een werkverslaving. Echter, is al dit werken wel
zo gezond? Wat zijn de consequenties van stelselmatig te hard of te veel werken?
Juridische consequenties
Casus
Een werknemer raakt arbeidsongeschikt als gevolg van veel te hard werken gedurende een
lange periode. De diagnose van de keuringsarts luidt burn-out. Zij krijgt een WIA-uitkering en
een jaar later ontslag. Zij stelt daarop haar werkgever aansprakelijk omdat die zijn wettelijke
zorgplicht niet zou zijn nagekomen. Zij kreeg een hoeveelheid werk opgedragen die niet in 40
uur per week kon worden uitgevoerd, maar in 60 uur. De rechter legde de werkgever een
bedrag van € 80.000 op als schadeloosstelling.
Wetenschappelijke publicaties
Het aantal wetenschappelijke publicaties verdubbelt ongeveer iedere vijf jaar, wat betekent
dat wetenschappers steeds vaker, harder en meer gaan werken. Als wetenschapper tel je
eigenlijk niet meer mee als je niet genoeg publicaties hebt in belangrijke tijdschriften.
Uit: Sheets van Schaufeli, 2017.
De geschiedenis van werkverslaving
Oates (1971) beschreef workaholisme als: “De onbedwingbare neiging om hard te
werken”
Al eerder werd melding gemaakt van het verschijnsel:
“Workaholisme”
Programma
Benoemen: Wat is een werkverslaving?
Begrijpen: Hoe ontstaat een werkverslaving en wat zijn de gevolgen daarvan?
Behandelen: Hoe kun je een werkverslaving aanpakken?
Werkverslaving
“Ik ben gedoemd tot een eeuwigheid van dwangmatig werken. Geen doel dat is bereikt geeft
voldoening. Succes leidt alleen tot nieuwe doelen. De verslonden gouden appel heeft zaden.
Het is eindeloos.”
Bette Davis, The Lonely Life
Benoemen
“Workaholisme is de best geklede verslaving die er is” Bryan Robinson – psycholoog.
Het woord werkverslaving komt iedere dag terug in ons taalgebruik, heel veel mensen
gebruiken het op de een of andere manier. Veel mensen zijn ook verslaafd aan hun werk.
Maatschappelijke relevantie
Uit de Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden in 2015 bleek dat gemiddeld 75% van de
Nederlandse bevolking overwerkt, met een gemiddelde aantal uren van overwerken op 3,6
uur. Het wordt door verschillende factoren uitgelokt. Zo zijn er de nieuwe technologieën
waardoor het gemakkelijker is om ook thuis nog even wat te doen. De trend “Het Nieuwe
Werken” sluit daar goed bij aan, aangezien men steeds flexibeler moet zijn als gevolg van
“Het Nieuwe Werken”. Daarnaast spelen de bezuinigingen en de crisis ook mee. Mensen
willen hun baan behouden en werken daarom dan maar over als dat gevraagd wordt. Als
gevolg van bezuinigingen zijn er ook minder mensen werkzaam in een bedrijf, waardoor
hetzelfde werk door minder mensen gedaan moet worden.
Percentage werknemers dat meer dan 50 uur per week werkt
Uit: Sheets van Schaufeli, 2017.
Japan staat bovenaan in het lijstje van werknemers dat meer dan 50 uur per week werkt. Er
bestaan ook twee verschillende termen in Japan die aangeven dat iemand is overleden door
de hoeveelheid tijd en energie die hij of zij in het werk stopte. Karoshi betekent dat iemand
, Biopsychosociale Perspectieven op Psychopathologie
is overleden door overwerken, Karo-Jisatu betekent dat iemand zelfmoord heeft gepleegd als
gevolg van het overwerken.
Culturele achtergrond
Werk hangt sterk samen met onze identiteit
o “Ik werk dus ik ben”
Calvinistische wortels
o “Van hard werken is nog nooit iemand doodgegaan”
o “Er is nog nooit iemand in zijn eigen zweet verdronken”
Organisatiecultuur
o “We hebben hier geen 9 tot 5 mentaliteit”
o “Het is hier ‘up of out’”
Kortom, er zijn vele oorzaken te vinden voor een werkverslaving. Echter, is al dit werken wel
zo gezond? Wat zijn de consequenties van stelselmatig te hard of te veel werken?
Juridische consequenties
Casus
Een werknemer raakt arbeidsongeschikt als gevolg van veel te hard werken gedurende een
lange periode. De diagnose van de keuringsarts luidt burn-out. Zij krijgt een WIA-uitkering en
een jaar later ontslag. Zij stelt daarop haar werkgever aansprakelijk omdat die zijn wettelijke
zorgplicht niet zou zijn nagekomen. Zij kreeg een hoeveelheid werk opgedragen die niet in 40
uur per week kon worden uitgevoerd, maar in 60 uur. De rechter legde de werkgever een
bedrag van € 80.000 op als schadeloosstelling.
Wetenschappelijke publicaties
Het aantal wetenschappelijke publicaties verdubbelt ongeveer iedere vijf jaar, wat betekent
dat wetenschappers steeds vaker, harder en meer gaan werken. Als wetenschapper tel je
eigenlijk niet meer mee als je niet genoeg publicaties hebt in belangrijke tijdschriften.
Uit: Sheets van Schaufeli, 2017.
De geschiedenis van werkverslaving
Oates (1971) beschreef workaholisme als: “De onbedwingbare neiging om hard te
werken”
Al eerder werd melding gemaakt van het verschijnsel:
