Geschiedenis hoofdstuk 6.
§1
Veel boeren in de republiek gingen over op veeteelt. Dit had als reden dat West-Nederland
laaggelegen gebied was en het overal heel drassig was en kon er dus geen graan op worden
verbouwd. Er konden wel koeien op grazen, de boeren gingen de koeien vetmesten op hen
vervolgens als vlees te verkopen.
Er moest toch nog ergens graan vandaan komen, dat kwam van de Hollandse schippers die graan
invoerden vanuit gebieden rond de Oostzee.
Doordat Brussels kust onbereikbaar was geworden door verzanding en de haven in Antwerpen door
Nederlanders was geblokkeerd, was Amsterdam nu de belangrijkste havenstad van West-Europa.
Graan was het voornaamste handelsproduct op de markt van de economie. De handelaren voerde
het in via het Oostzee gebied voor een lage prijs en verkochten het dan weer door aan bijv. Spanje en
Frankrijk tegen een hogere prijs, de Nederlandse handelaren handelde volgens het kapitalisme.
Er werd slim gehandeld door bijv. de driehoekstocht: vanuit Holland vertrok een schip naar een
gebied om daar bepaalde producten te halen, die leverden ze dan in het volgende gebied af en vanuit
dat gebied namen ze zelf weer spullen mee om vervolgens in Nederland te verhandelen
Als er tijdelijk geen kopers waren voor de producten die in Nederland waren, werd het bewaard in de
zogenoemde stapelmarkt. Wanneer er dan wel kopers waren hadden ze het alsnog op voorraad.
Er was veel concurrentie in de republiek. Er werden kleine compagnieën opgericht. Ze voeren
rechtstreeks naar Indië zonder tussenkomst van derde (Spanje en Portugal). De compagnieën werden
opgericht om zo het risico te verdelen. De winst was dan weliswaar minder dan wanneer je alleen zou
gaan maar als je verliest, verlies je niet gelijk heel veel. Doordat er door alle compagnieën zoveel
concurrentie was en dit ongunstig was voor de handel in Nederland besloot Johan van
Oldenbarnevelt in 1602 een samenwerkingsverband op te richten: Verenigde Oost-Indische
Compagnie. De VOC kwam door aandelen aan voldoende werkkapitaal. De VOC had het monopolie
gekregen van de Staten-Generaal. Ze waren ook niet vies van geweld: als het maar ten goede kwam
aan de handel van de VOC.
De groeiende welvaart wekte ook jaloezie op bij buurlanden.
- Engeland: zij werkte de Nederlanden tegen door de Act of Navigation, dit hield in dat in de
Britse havens alleen Britse schepen mochten komen of schepen waarvan de lading uit eigen
land kwam. Dit was juist zo dwarsbomend voor Nederland omdat Nederland juist uit elk land
producten haalden en die met winst wilden verkopen, Nederland had dus geen producten bij
die afkomstig waren uit eigen land.
- Frankrijk: mercantilisme. Frankrijk heften extra importheffing om de producten uit
Nederland. Had Nederland een zak graan voor 5 gulden dan werd dat door de franse regering
tot 15 gemaakt, de graan uit eigenland was 10 gulden, er werd dan dus natuurlijk voor
producten uit eigen land gekozen. Frankrijk gaf zelf ook subsidies aan handelaren voor de
export.
§2
§1
Veel boeren in de republiek gingen over op veeteelt. Dit had als reden dat West-Nederland
laaggelegen gebied was en het overal heel drassig was en kon er dus geen graan op worden
verbouwd. Er konden wel koeien op grazen, de boeren gingen de koeien vetmesten op hen
vervolgens als vlees te verkopen.
Er moest toch nog ergens graan vandaan komen, dat kwam van de Hollandse schippers die graan
invoerden vanuit gebieden rond de Oostzee.
Doordat Brussels kust onbereikbaar was geworden door verzanding en de haven in Antwerpen door
Nederlanders was geblokkeerd, was Amsterdam nu de belangrijkste havenstad van West-Europa.
Graan was het voornaamste handelsproduct op de markt van de economie. De handelaren voerde
het in via het Oostzee gebied voor een lage prijs en verkochten het dan weer door aan bijv. Spanje en
Frankrijk tegen een hogere prijs, de Nederlandse handelaren handelde volgens het kapitalisme.
Er werd slim gehandeld door bijv. de driehoekstocht: vanuit Holland vertrok een schip naar een
gebied om daar bepaalde producten te halen, die leverden ze dan in het volgende gebied af en vanuit
dat gebied namen ze zelf weer spullen mee om vervolgens in Nederland te verhandelen
Als er tijdelijk geen kopers waren voor de producten die in Nederland waren, werd het bewaard in de
zogenoemde stapelmarkt. Wanneer er dan wel kopers waren hadden ze het alsnog op voorraad.
Er was veel concurrentie in de republiek. Er werden kleine compagnieën opgericht. Ze voeren
rechtstreeks naar Indië zonder tussenkomst van derde (Spanje en Portugal). De compagnieën werden
opgericht om zo het risico te verdelen. De winst was dan weliswaar minder dan wanneer je alleen zou
gaan maar als je verliest, verlies je niet gelijk heel veel. Doordat er door alle compagnieën zoveel
concurrentie was en dit ongunstig was voor de handel in Nederland besloot Johan van
Oldenbarnevelt in 1602 een samenwerkingsverband op te richten: Verenigde Oost-Indische
Compagnie. De VOC kwam door aandelen aan voldoende werkkapitaal. De VOC had het monopolie
gekregen van de Staten-Generaal. Ze waren ook niet vies van geweld: als het maar ten goede kwam
aan de handel van de VOC.
De groeiende welvaart wekte ook jaloezie op bij buurlanden.
- Engeland: zij werkte de Nederlanden tegen door de Act of Navigation, dit hield in dat in de
Britse havens alleen Britse schepen mochten komen of schepen waarvan de lading uit eigen
land kwam. Dit was juist zo dwarsbomend voor Nederland omdat Nederland juist uit elk land
producten haalden en die met winst wilden verkopen, Nederland had dus geen producten bij
die afkomstig waren uit eigen land.
- Frankrijk: mercantilisme. Frankrijk heften extra importheffing om de producten uit
Nederland. Had Nederland een zak graan voor 5 gulden dan werd dat door de franse regering
tot 15 gemaakt, de graan uit eigenland was 10 gulden, er werd dan dus natuurlijk voor
producten uit eigen land gekozen. Frankrijk gaf zelf ook subsidies aan handelaren voor de
export.
§2
