HC 4: Ontwikkelingen in de ideeën t.a.v. psychopathologie

Biopsychosociale Perspectieven op Psychopathologie


Abnormaal gedrag in een historische context: Wat is een psychische stoornis?
Aandachtspunten
1) Oudheid (700 voor - 500 na Christus)
2) Middeleeuwen (500-1500)
3) Eind 18e/19e eeuw
4) 20e eeuw
5) 21e eeuw
6) Kahoot

1) Oudheid (700 voor Christus tot 500 na Christus)
Chronisch zieken en psychisch zieken werden goed opgevangen, namelijk verblijf in tempels;
verzorging, massages, ontspannende muziek.
“Geesteszieken kun je met muziek tot bedaren brengen!”  Stukje muziek uit de Oudheid die
in tempels werd afgespeeld.

Hippocrates (460 voor Christus tot 370 voor Christus)
Een psychische stoornis is een stoornis van de hersenen, aldus Hippocrates.
 Vader van de Westerse geneeskunde, maar ook de psychopathologie.
 Legde het verband tussen lichamelijk en geestelijk functioneren.
 Besef geestesziekte is ziekte van de hersens!
 Zoeken naar wetenschappelijke verklaring ziekten en niet magische verklaringen.
 Erkent belang bijdrage interpersoonlijke interacties aan ontwikkelen psychische
problematiek (“EE”).
 Hygiëne belangrijk, eetgewoonten, frisse lucht.
 Balans lichaamssappen (slijm, bloed, gele gal, zwarte gal).
o Zwartgallig persoon komt van Hippocrates.
 Therapie; aderlaten en overgeven.
 Epilepsie is lichamelijk fenomeen, geen straf van een god.
 Wilgenbas  Aspirine

Plato (427 voor Christus tot 347 voor Christus)
Plato kan ook wel gezien worden als de grondlegger van de psychoanalyse en de cognitieve
gedragstherapie. Hij stelde dat de emotie het overneemt van de ratio als je een trauma
meemaakt.
 Stichter van de Atheense academie, eerste instituut van hoger onderwijs in het
Westen.
 Omgeving speelt een rol in onaangepast gedrag.
 Belang van “rede” (later CGT), maar ook fantasie/dromen (later psychoanalyse).

2) Middeleeuwen (500 – 1500)
 In de Middeleeuwen kwam de zorg voor geesteszieken neer op het gezin en de naaste
familie.
 Als de zorg van de familie niet hielp, werden geesteszieken vaak opgegeven. Gevolg
zwervend bestaan.
 Later in de middeleeuwen ook opvanghuizen (in Nederland 1425).

, Biopsychosociale Perspectieven op Psychopathologie

In de Middeleeuwen was je als psychiatrisch patiënt slechter af dan in de Oudheid, omdat
mensen echt aangewezen op familie en anders op straat terecht kwamen.

Verklaring psychopathologie in de Middeleeuwen
 Bovennatuurlijke verklaring (bizar gedrag werd gezien als het werk van een duivel of
een heks).
o Brandstapel om iemand te doden.
 Natuurlijke verklaring (“gek zijn” is een natuurlijk fenomeen veroorzaakt door stress).
o Er werden rustgeven therapieën gegeven.
 De maan en de sterren (maan en sterren hebben effect op psychisch functioneren).
o Dit is wel een logisch idee, hetgeen kwam door de zwaartekracht, maar ook
op het lichaam en de lichaamssappen van een mens.

 Bovennatuurlijke verklaring
o Exorcisme
 Geesten verdreven worden.
o Kruis boven het hoofd
o Heksenverbranding
o Slangenkuil
 Kuilen met veel giftige slangen en daar werden mensen boven gelegd.
Mensen gingen gillen, waardoor men dacht dat dan de geesten uit het
lichaam verdreven werden.
 Natuurlijke verklaring
o Rust
o Recreatie
o 0ntspannen
 De maan en de sterren
o Astrologie
 Op de lichaamssappen.

Exorcisme (=duiveluitbanning).
 Geesten kunnen uit persoon of plaats verdreven worden.
 Plaatje; Sint Franciscus (1181-1226) die duivels uitdrijft in Arezzo


Nicholas Oresme (Frankrijk 1323- 1382); bizar gedrag is natuurlijk fenomeen door
stress/depressie

Behandeling op meerdere manieren in middeleeuwen
 1392 Koning Charles de VI uit Frankrijk na veldslag met psychische problemen (PTSS?)
 Therapie
o Rust
o Ontspanning
o Recreatie
o Aderlaten
o Overgeven (lichaamssappen in balans brengen, Hippocrates)