Rechtsgevolgen van overeenkomsten: beperking
Beperkingen op grond van redelijkheid en billijkheid
➔ art. 6:248 lid 2 BW (=objectieve goede trouw)
◆ hierbij moet je kijken naar art. 3:12 BW voor een concretere uitleg van
redelijkheid + billijkheid = algemene gezichtspunten
● deze zijn verder uitgewerkt in jurisprudentie
◆ de beperkingen mogen niet verder gaan dan wat in 3:12 staat beschreven
◆ dit artikel wordt terughoudend toegepast
➔ arrest Saladin/HBU = over een exoneratiebeding
◆ hierin wordt uitgelegd hoe je te werk moet gaan met art. 6:248 lid 2 BW (aan
de hand van gezichtspunten)
◆ er staan hier 4 algemene gezichtspunten in en nog gezichtspunten voor
exoneratiebedingen in het bijzonder
Exoneratiebeding = uitsluiting van aansprakelijkheid
Gezichtspunten arrest Saladin/HBU (deze kunnen voor veel meer worden gebruikt):
1. Wat voor soort contract is het en wat is de verdere inhoud van het contract?
● misschien wordt er elders in het contract een tegenwerping geboden (je wordt
ergens anders bijvoorbeeld gematst)
2. Wat is de maatschappelijke positie en de onderlinge verhoudingen van de partijen?
● is het een monopolist? (geen keuzevrijheid)
● is het een onevenwichtige machtsverhouding? (bijvoorbeeld tussen de
overheid en een bedrijf of consument/onderneming)
3. De wijze waarop het contract tot stand is gekomen
● hoe is door de partijen over het beding onderhandeld (is dit überhaupt
gebeurt, en zo ja hoe dan?)
4. De mate waarin de wederpartij zich van de strekking van het beding bewust is
geweest
● heeft de partij de wederpartij gewezen op de nadelen van de overeenkomst?
Als aan deze gezichtspunten is voldaan, dan is er een grotere kans dat je je succesvol op
een beperking van redelijkheid + billijkheid kan beroepen.
MAAR ze zijn niet uitputtend (je kan ook nog art. 3:12 BW gebruiken)
Arrest Kuunders/Swinkels:
In sommige gevallen is het zo extreem dat je niet eens de gezichtspunten erbij hoeft te
halen. Dit is bijvoorbeeld als een partij zich zo bewust opzettelijk roekeloos gedraagt dat de
ander schade krijgt.
Inhoudstoetsing van (mogelijk onredelijke bezwarende) bedingen in algemene
voorwaarden:
Je bent gebonden, maar gelet op een aantal omstandigheden moet het als onredelijk
bezwarend worden beschouwd, en het is dus vernietigbaar
➔ art. 6:233 BW
Beperkingen op grond van redelijkheid en billijkheid
➔ art. 6:248 lid 2 BW (=objectieve goede trouw)
◆ hierbij moet je kijken naar art. 3:12 BW voor een concretere uitleg van
redelijkheid + billijkheid = algemene gezichtspunten
● deze zijn verder uitgewerkt in jurisprudentie
◆ de beperkingen mogen niet verder gaan dan wat in 3:12 staat beschreven
◆ dit artikel wordt terughoudend toegepast
➔ arrest Saladin/HBU = over een exoneratiebeding
◆ hierin wordt uitgelegd hoe je te werk moet gaan met art. 6:248 lid 2 BW (aan
de hand van gezichtspunten)
◆ er staan hier 4 algemene gezichtspunten in en nog gezichtspunten voor
exoneratiebedingen in het bijzonder
Exoneratiebeding = uitsluiting van aansprakelijkheid
Gezichtspunten arrest Saladin/HBU (deze kunnen voor veel meer worden gebruikt):
1. Wat voor soort contract is het en wat is de verdere inhoud van het contract?
● misschien wordt er elders in het contract een tegenwerping geboden (je wordt
ergens anders bijvoorbeeld gematst)
2. Wat is de maatschappelijke positie en de onderlinge verhoudingen van de partijen?
● is het een monopolist? (geen keuzevrijheid)
● is het een onevenwichtige machtsverhouding? (bijvoorbeeld tussen de
overheid en een bedrijf of consument/onderneming)
3. De wijze waarop het contract tot stand is gekomen
● hoe is door de partijen over het beding onderhandeld (is dit überhaupt
gebeurt, en zo ja hoe dan?)
4. De mate waarin de wederpartij zich van de strekking van het beding bewust is
geweest
● heeft de partij de wederpartij gewezen op de nadelen van de overeenkomst?
Als aan deze gezichtspunten is voldaan, dan is er een grotere kans dat je je succesvol op
een beperking van redelijkheid + billijkheid kan beroepen.
MAAR ze zijn niet uitputtend (je kan ook nog art. 3:12 BW gebruiken)
Arrest Kuunders/Swinkels:
In sommige gevallen is het zo extreem dat je niet eens de gezichtspunten erbij hoeft te
halen. Dit is bijvoorbeeld als een partij zich zo bewust opzettelijk roekeloos gedraagt dat de
ander schade krijgt.
Inhoudstoetsing van (mogelijk onredelijke bezwarende) bedingen in algemene
voorwaarden:
Je bent gebonden, maar gelet op een aantal omstandigheden moet het als onredelijk
bezwarend worden beschouwd, en het is dus vernietigbaar
➔ art. 6:233 BW
