Kan de Kerk van het Vliegend Spaghettimonster blijven
vliegen in de wereld van religie en levensbeschouwing?
Naam: Sterre Thijssen
Studentnummer: s4730593
Werkgroep: 3
Docent: dr. mr. D. Venema
Datum: 8 juni 2017
1
, Inleiding
In beginsel voldoet een pasfoto niet aan de acceptatiecriteria in de zin van de
Paspoortuitvoeringsregeling Nederland 2001 artikel 28 lid 2 wanneer ene persoon gefotografeerd staat
met een bedekt hoofd of hoofddeksel.1 Er bestaat een uitzondering op deze hoofdregel die wordt
beschreven in artikel 28 lid 3. Als godsdienstige of levensbeschouwelijke redenen zich verzetten tegen
het niet bedekken van het hoofd, dan is een pasfoto met bedekt hoofd of hoofddeksel toegestaan.
Pastafariërs zijn van mening dat zij het recht hebben om met hun heilige hoofddeksel op pasfoto’s van
officiële documenten te verschijnen omdat er sprake is van ‘godsdienstige of levensbeschouwelijke
redenen’ in de zin van artikel 28 lid 3 van de Paspoortuitvoeringsregeling Nederland 2001. Het is
opvallend dat een uitzondering vanwege religieuze of levensbeschouwelijke redenen voor pastafariërs
in bepaalde Nederlandse gemeenten wél wordt gemaakt en in andere niet.2 De toepassing van de
uitzondering in artikel 28 lid 3 kan alleen plaatsvinden als er in de eerste plaats sprake is van een
religie of levensbeschouwing. Er is dus inconsistentie wat betreft de erkenning van de Kerk van het
Vliegend Spaghettimonster in Nederland. Tevens hebben andere Europese landen de Kerk van het
Vliegend Spaghettimonster geheel erkend als religie of levensbeschouwing.3 Cruciale vragen zijn: hoe
moet de rechter vaststellen of de stroming van de Kerk van het Vliegend Spaghettimonster, oftewel het
pastafarisme, wel of niet een religie of levensbeschouwing is? En is het pastafarisme aan te merken als
een religie of levensbeschouwing?
Dit essay biedt de rechter handvatten ter beantwoording van de bovengenoemde onderzoeksvragen.
Allereerst is het pastafarisme inhoudelijk belicht. Vervolgens heb ik nader gekeken naar de definitie
van de begrippen religie en levensbeschouwing, tevens is er aandacht besteed aan de regelgeving
omtrent deze termen. Als resultaat zijn er handvatten opgesteld waarmee de rechter kan beoordelen of
er al dan niet sprake is van een religie of levensbeschouwing. Ten slotte volgt een conclusie waarin
wordt beargumenteerd of de Kerk van het Vliegend Spaghettimonster een religie of
levensbeschouwing is.
Het pastafarisme onder de loep
De Nederlandse Kerk van het Vliegend Spaghettimonster is een kerkgenootschap dat is gevestigd door
Jan Dijkstra te Emmen op 26 januari 2016.4 Het Vliegend Spaghettimonster is voor het eerst
beschreven in Amerika door profeet Bobby Henderson in 2005. Henderson had een open brief
geschreven als protest tegen het onderwijs in creationisme en intelligent design van
onderwijsinstellingen in de Amerikaanse staat Kansas. Hij stelde dat er meerdere ideeën over het
creationisme en intelligent design bestaan, zoals het idee van het Vliegend Spaghettimonster.5
Uiteindelijk is het initiatief van Henderson uitgegroeid tot een kerkgenootschap welbekend onder de
naam de Kerk van het Vliegend Spaghettimonster oftewel het pastafarisme.
De god van het pastafarisme is het Vliegende Spaghettimonster. Met gekookte spaghetti inclusief twee
gehaktballen als romp en twee spaghettislierten als oogstengels wordt het monster geïllustreerd. De
belangrijkste kernwaarde van dit genootschap is gelijkheid voor iedereen. Iedereen kan zich dan ook
vrijblijvend en kosteloos aansluiten bij de Kerk van het Vliegend Spaghettimonster.6 Pastafariërs
komen samen in lokale kerken en tijdens evenementen.7 Nederland heeft inmiddels meer dan 10.000
geregistreerde pastafariërs.8
1
Fotomatrix model 2007, 11 februari 2007, rijksoverheid.nl.
2 ‘Pasfoto met vergiet op hoofd: in Leiden kan het gewoon’, dvhn.nl.
3 ‘Rijbewijs/ID-kaart/Paspoort’, kerkvanhetvliegendspaghettimonster.nl.
4 Hennekens, p. 331.
5 ‘Bishop Bobby Henderson FSM’, spaghettimonster.com.
6 ‘Over onze kerk’, kerkvanhetvliegendspaghettimonster.nl.
7 ‘Organisatie’, kerkvanhetvliegendspaghettimonster.nl.
8 ‘Pastafarians mogen nog niet met vergiet op id kaart’,nos.nl.
2
vliegen in de wereld van religie en levensbeschouwing?
Naam: Sterre Thijssen
Studentnummer: s4730593
Werkgroep: 3
Docent: dr. mr. D. Venema
Datum: 8 juni 2017
1
, Inleiding
In beginsel voldoet een pasfoto niet aan de acceptatiecriteria in de zin van de
Paspoortuitvoeringsregeling Nederland 2001 artikel 28 lid 2 wanneer ene persoon gefotografeerd staat
met een bedekt hoofd of hoofddeksel.1 Er bestaat een uitzondering op deze hoofdregel die wordt
beschreven in artikel 28 lid 3. Als godsdienstige of levensbeschouwelijke redenen zich verzetten tegen
het niet bedekken van het hoofd, dan is een pasfoto met bedekt hoofd of hoofddeksel toegestaan.
Pastafariërs zijn van mening dat zij het recht hebben om met hun heilige hoofddeksel op pasfoto’s van
officiële documenten te verschijnen omdat er sprake is van ‘godsdienstige of levensbeschouwelijke
redenen’ in de zin van artikel 28 lid 3 van de Paspoortuitvoeringsregeling Nederland 2001. Het is
opvallend dat een uitzondering vanwege religieuze of levensbeschouwelijke redenen voor pastafariërs
in bepaalde Nederlandse gemeenten wél wordt gemaakt en in andere niet.2 De toepassing van de
uitzondering in artikel 28 lid 3 kan alleen plaatsvinden als er in de eerste plaats sprake is van een
religie of levensbeschouwing. Er is dus inconsistentie wat betreft de erkenning van de Kerk van het
Vliegend Spaghettimonster in Nederland. Tevens hebben andere Europese landen de Kerk van het
Vliegend Spaghettimonster geheel erkend als religie of levensbeschouwing.3 Cruciale vragen zijn: hoe
moet de rechter vaststellen of de stroming van de Kerk van het Vliegend Spaghettimonster, oftewel het
pastafarisme, wel of niet een religie of levensbeschouwing is? En is het pastafarisme aan te merken als
een religie of levensbeschouwing?
Dit essay biedt de rechter handvatten ter beantwoording van de bovengenoemde onderzoeksvragen.
Allereerst is het pastafarisme inhoudelijk belicht. Vervolgens heb ik nader gekeken naar de definitie
van de begrippen religie en levensbeschouwing, tevens is er aandacht besteed aan de regelgeving
omtrent deze termen. Als resultaat zijn er handvatten opgesteld waarmee de rechter kan beoordelen of
er al dan niet sprake is van een religie of levensbeschouwing. Ten slotte volgt een conclusie waarin
wordt beargumenteerd of de Kerk van het Vliegend Spaghettimonster een religie of
levensbeschouwing is.
Het pastafarisme onder de loep
De Nederlandse Kerk van het Vliegend Spaghettimonster is een kerkgenootschap dat is gevestigd door
Jan Dijkstra te Emmen op 26 januari 2016.4 Het Vliegend Spaghettimonster is voor het eerst
beschreven in Amerika door profeet Bobby Henderson in 2005. Henderson had een open brief
geschreven als protest tegen het onderwijs in creationisme en intelligent design van
onderwijsinstellingen in de Amerikaanse staat Kansas. Hij stelde dat er meerdere ideeën over het
creationisme en intelligent design bestaan, zoals het idee van het Vliegend Spaghettimonster.5
Uiteindelijk is het initiatief van Henderson uitgegroeid tot een kerkgenootschap welbekend onder de
naam de Kerk van het Vliegend Spaghettimonster oftewel het pastafarisme.
De god van het pastafarisme is het Vliegende Spaghettimonster. Met gekookte spaghetti inclusief twee
gehaktballen als romp en twee spaghettislierten als oogstengels wordt het monster geïllustreerd. De
belangrijkste kernwaarde van dit genootschap is gelijkheid voor iedereen. Iedereen kan zich dan ook
vrijblijvend en kosteloos aansluiten bij de Kerk van het Vliegend Spaghettimonster.6 Pastafariërs
komen samen in lokale kerken en tijdens evenementen.7 Nederland heeft inmiddels meer dan 10.000
geregistreerde pastafariërs.8
1
Fotomatrix model 2007, 11 februari 2007, rijksoverheid.nl.
2 ‘Pasfoto met vergiet op hoofd: in Leiden kan het gewoon’, dvhn.nl.
3 ‘Rijbewijs/ID-kaart/Paspoort’, kerkvanhetvliegendspaghettimonster.nl.
4 Hennekens, p. 331.
5 ‘Bishop Bobby Henderson FSM’, spaghettimonster.com.
6 ‘Over onze kerk’, kerkvanhetvliegendspaghettimonster.nl.
7 ‘Organisatie’, kerkvanhetvliegendspaghettimonster.nl.
8 ‘Pastafarians mogen nog niet met vergiet op id kaart’,nos.nl.
2
