.
Inleiding tot de
psychologie
.
,H1 OM TE BEGINNEN
Leugendetectors zijn niet altijd efficiënt en niet zo betrouwbaar. Iemand kan ten onrechte beschuldigd
worden van liegen. (hoofdstuk 4)
Vaak worden gebeurtenissen vervormd in het geheugen en alles rond ons wordt niet altijd opgenomen
Niet alleen mensen kunnen elkaar herkennen in een spiegel. => de colombia livia domestica (huisduif)
kan dit wel, onderzocht door skinner. MAAR bij andere duiven was dit niet het geval.
Intelligentie is erfelijk en wordt beïnvloed door omgeving en veranderd doorheen de jaren heen.
1/3 van de bevolking is depressief, meeste frequente mentale stoornis
Roediger – psychologie is de wetenschappelijke studie van de mentale processen en van het gedrag -
Zimbardo – de empirische studie van het gedrag en de mentale processen -
A.P.A. : American Psychological Association
Pseudowetenschappen; elke poging om fenomenen uit de natuurlijke wereld te verklaren die niet is
gebaseerd op de empirische observatie of op de wetenschappelijke methode.
Daryl Bem toont aan dat mensen toekomst kunnen voorspellen aan de hand van experimenten
Bekende psycholoog, publiceert dit en er komt reactie op met nieuwe experimenten en deze tonen
aan dat mensen de toekomst niet kunnen voorspellen. Geluk?
FREUD PROBLEEM
Minder dan 10% van de APA leden onderschrijven ideeën van freud. Niet wetenschappelijk
JUNG; nog minder bij hem, ideeën onderschreven
Hubel & Wiesel, Roger Perry, Herbert Simon, Kahneman & Tversky => hebben nobelprijzen
gekregen
3 belangrijke kenmerken pg 22-25
1. Systematisch empirisme: wetenschappelijke kennis laat zich leiden door het systematisch
waarnemen van de werkelijkheid (pg 22)
Geen gezagsargumenten
Gebrek hieraan = > zorgt voor wetenschappelijke dwalingen
2. Publiek verifieerde kennis: de kennis moet repliceerbaar zijn
Ze moeten uitgeschreven worden zodat andere dit ook kunnen doen met dezelfde
resultaten { zelfde procedure zelfde resultaten }
3. Toetsbare theorieën: falsifieerbaarheid = fouten zijn in principe aantoonbaar
Nixon saboteerde zijn eigen leven
Syndroom Gilles de la tourette
Bestaat God? Nooit bewezen van wel, nooit bewezen van niet => geen toetsbare theorie
5 stapsproces van de wetenschappelijke methode
Hypotheseontwikkeling Hypothese: uitspraak die studie voorspelt
Operationele definitie: exacte procedures om
experimentele condities en metingen van
resultaten vast te leggen
Gecontroleerde test Onafhankelijke variabele = variabele die door de
onderzoeker gemanipuleerd wordt
Randomisatie = enkel gebruik van toeval voor
vastleggen van aanbiedingsvolgorde van de stimuli
of toewijzen van proefpersonen aan condities
1
,Objectieve data verzamelen Gegevens (data) = info verzameld door
onderzoeker voor testen hypthesen
Afhankelijke variabel = gemeten resultaat studie
Analyseren van de resultaten Gebaseerd op de statistische op statistische
analyse van resultaten: aanhouden of verwerpen
van de hypothese
Plubliceren, becritiseren en repliceren van Boeken, lesboeken, magazines
resultaten
Typische psychologisch onderzoek
o Naturalistische observatie: 1ste stap in gecontroleerd onderzoek
passen mensen/ dieren hun gedrag aan als ze geobserveerd worden
o Gevalstudie: uitvoerige studie van 1 persoon / geval
freuds psychoanalyse
neuropsychologie => gevaar van de getuigenverklaringen
o interview: directe bevraging, belangrijk hierbij is neutraliteit ( door training)
o survey = gestructureerde manier voor het verzamelen van gegevens van steekproef van opinies
steekproef moet representatief zijn
bv. DEWEY DEFEATS TRUMAN: opinies via telefoon en alleen de rijkere hadden
deze => vertekend beeld
W.E.I.R.D. participations : western educated industrialized rich democratie => deze groep
kan voor een vertekend beeld zorgen
o Psychologische test
Cognitieve tests : schoolvorderingen en intelligentietests => deze test is het beste in vergelijking
met andere
Kan in een grote roep of een individuele test voor 1 persoon
W.A.I.S: wechler’s adult intel scale
R. P.M. :Raven Progres Matrices
Is een test waarbij anderstalige ook kunnen meedoen
omdat er geen taal mee verbonden is
Persoonlijkheids en attitudetest : vragenlijsten en projectieve technieken
Meestal vragenlijsten
Projectieve techniek: proefpersoon krijgt een vage stimulus: antwoord zegt iets over hun
persoonlijkheid
Rorschach: geeft de proefpersoon een vage stimulus: wat ziet u?
Kritiek want psychologen moeten uit de antwoorden een
conclusie nemen
Controversieel
Thematic apperception test (T.A.T.)
Wat gebeurd hier en wat gaat er vooraf?
Zelfgemaakt verhaal; zegt iets over je
Controversieel
Welke vind je sympathiek en welke niet.
Je kiest voor mensen die een stoornis hebben waar je zelf betrekking
mee hebt
2
, Wat maakt een test een goede test?
Stressbestendigheid testen
TEST A: Vragen waarbij u uw gevoel moet aanduiden dat bij de situatie past
o krijgt hartkloppingen
o wordt zenuwachtig
o reageert humoristisch
o wordt verlegen
o gaat blozen
TEST B: Vragen waarbij de antwoorden zijn: zeer vaak, zelden, bijna nooit
TEST C: Vragen waarbij u uw reactie moet aanduiden die bij de situatie past
Bv; in stresssituaties
- kan ik mezelf wegcijferen om de spanning in de groep weg te nemen
- probeer ik zoveel mogelijk op mijn ervaring te steunen
- pas ik mijn doelen aan de situatie
types van psychologisch onderzoek
kwaliteit test hangt af van volgende 3 dingen
Standaardisatie: hoe moet ik precies meten => altijd op dezelfde manier met instructies van
de manier
Betrouwbaarheid: hoe precies is de meting => controle, resultaten beïnvloeden elkaar
Validiteit: meet de test wat ze willen meten => valide? Voldoet de test aan de criteria?
Test kan betrouwbaar zijn en nauwkeurig MAAR niet valide
Test valide betrouwbaar maar niet altijd omgekeerd
6. Correlationele studies correlatiecoëfficiënt (examen vraag !!!)
Grafiek 1: perfect verband. Als x
stijgt zal y ook stijgen
-1.0 ≤ r ≤ +1.0 Als x wijzigt kunnen we
voorspellen wat y doet
-1.0 perfect omgekeerd verband
geen enkel verband Grafiek 2: perfect omgekeerd
+1.0 perfect verband verband. Als x stijgt daalt y
Als x wijzigt kunnen we
voorspellen wat y doet
Grafiek 3: geen verband. We kunnen
geen voorspelling doen
Als x wijzigt kunnen we niet
voorspellen wat y doet
voorbeelden van corelationele studies
3
Inleiding tot de
psychologie
.
,H1 OM TE BEGINNEN
Leugendetectors zijn niet altijd efficiënt en niet zo betrouwbaar. Iemand kan ten onrechte beschuldigd
worden van liegen. (hoofdstuk 4)
Vaak worden gebeurtenissen vervormd in het geheugen en alles rond ons wordt niet altijd opgenomen
Niet alleen mensen kunnen elkaar herkennen in een spiegel. => de colombia livia domestica (huisduif)
kan dit wel, onderzocht door skinner. MAAR bij andere duiven was dit niet het geval.
Intelligentie is erfelijk en wordt beïnvloed door omgeving en veranderd doorheen de jaren heen.
1/3 van de bevolking is depressief, meeste frequente mentale stoornis
Roediger – psychologie is de wetenschappelijke studie van de mentale processen en van het gedrag -
Zimbardo – de empirische studie van het gedrag en de mentale processen -
A.P.A. : American Psychological Association
Pseudowetenschappen; elke poging om fenomenen uit de natuurlijke wereld te verklaren die niet is
gebaseerd op de empirische observatie of op de wetenschappelijke methode.
Daryl Bem toont aan dat mensen toekomst kunnen voorspellen aan de hand van experimenten
Bekende psycholoog, publiceert dit en er komt reactie op met nieuwe experimenten en deze tonen
aan dat mensen de toekomst niet kunnen voorspellen. Geluk?
FREUD PROBLEEM
Minder dan 10% van de APA leden onderschrijven ideeën van freud. Niet wetenschappelijk
JUNG; nog minder bij hem, ideeën onderschreven
Hubel & Wiesel, Roger Perry, Herbert Simon, Kahneman & Tversky => hebben nobelprijzen
gekregen
3 belangrijke kenmerken pg 22-25
1. Systematisch empirisme: wetenschappelijke kennis laat zich leiden door het systematisch
waarnemen van de werkelijkheid (pg 22)
Geen gezagsargumenten
Gebrek hieraan = > zorgt voor wetenschappelijke dwalingen
2. Publiek verifieerde kennis: de kennis moet repliceerbaar zijn
Ze moeten uitgeschreven worden zodat andere dit ook kunnen doen met dezelfde
resultaten { zelfde procedure zelfde resultaten }
3. Toetsbare theorieën: falsifieerbaarheid = fouten zijn in principe aantoonbaar
Nixon saboteerde zijn eigen leven
Syndroom Gilles de la tourette
Bestaat God? Nooit bewezen van wel, nooit bewezen van niet => geen toetsbare theorie
5 stapsproces van de wetenschappelijke methode
Hypotheseontwikkeling Hypothese: uitspraak die studie voorspelt
Operationele definitie: exacte procedures om
experimentele condities en metingen van
resultaten vast te leggen
Gecontroleerde test Onafhankelijke variabele = variabele die door de
onderzoeker gemanipuleerd wordt
Randomisatie = enkel gebruik van toeval voor
vastleggen van aanbiedingsvolgorde van de stimuli
of toewijzen van proefpersonen aan condities
1
,Objectieve data verzamelen Gegevens (data) = info verzameld door
onderzoeker voor testen hypthesen
Afhankelijke variabel = gemeten resultaat studie
Analyseren van de resultaten Gebaseerd op de statistische op statistische
analyse van resultaten: aanhouden of verwerpen
van de hypothese
Plubliceren, becritiseren en repliceren van Boeken, lesboeken, magazines
resultaten
Typische psychologisch onderzoek
o Naturalistische observatie: 1ste stap in gecontroleerd onderzoek
passen mensen/ dieren hun gedrag aan als ze geobserveerd worden
o Gevalstudie: uitvoerige studie van 1 persoon / geval
freuds psychoanalyse
neuropsychologie => gevaar van de getuigenverklaringen
o interview: directe bevraging, belangrijk hierbij is neutraliteit ( door training)
o survey = gestructureerde manier voor het verzamelen van gegevens van steekproef van opinies
steekproef moet representatief zijn
bv. DEWEY DEFEATS TRUMAN: opinies via telefoon en alleen de rijkere hadden
deze => vertekend beeld
W.E.I.R.D. participations : western educated industrialized rich democratie => deze groep
kan voor een vertekend beeld zorgen
o Psychologische test
Cognitieve tests : schoolvorderingen en intelligentietests => deze test is het beste in vergelijking
met andere
Kan in een grote roep of een individuele test voor 1 persoon
W.A.I.S: wechler’s adult intel scale
R. P.M. :Raven Progres Matrices
Is een test waarbij anderstalige ook kunnen meedoen
omdat er geen taal mee verbonden is
Persoonlijkheids en attitudetest : vragenlijsten en projectieve technieken
Meestal vragenlijsten
Projectieve techniek: proefpersoon krijgt een vage stimulus: antwoord zegt iets over hun
persoonlijkheid
Rorschach: geeft de proefpersoon een vage stimulus: wat ziet u?
Kritiek want psychologen moeten uit de antwoorden een
conclusie nemen
Controversieel
Thematic apperception test (T.A.T.)
Wat gebeurd hier en wat gaat er vooraf?
Zelfgemaakt verhaal; zegt iets over je
Controversieel
Welke vind je sympathiek en welke niet.
Je kiest voor mensen die een stoornis hebben waar je zelf betrekking
mee hebt
2
, Wat maakt een test een goede test?
Stressbestendigheid testen
TEST A: Vragen waarbij u uw gevoel moet aanduiden dat bij de situatie past
o krijgt hartkloppingen
o wordt zenuwachtig
o reageert humoristisch
o wordt verlegen
o gaat blozen
TEST B: Vragen waarbij de antwoorden zijn: zeer vaak, zelden, bijna nooit
TEST C: Vragen waarbij u uw reactie moet aanduiden die bij de situatie past
Bv; in stresssituaties
- kan ik mezelf wegcijferen om de spanning in de groep weg te nemen
- probeer ik zoveel mogelijk op mijn ervaring te steunen
- pas ik mijn doelen aan de situatie
types van psychologisch onderzoek
kwaliteit test hangt af van volgende 3 dingen
Standaardisatie: hoe moet ik precies meten => altijd op dezelfde manier met instructies van
de manier
Betrouwbaarheid: hoe precies is de meting => controle, resultaten beïnvloeden elkaar
Validiteit: meet de test wat ze willen meten => valide? Voldoet de test aan de criteria?
Test kan betrouwbaar zijn en nauwkeurig MAAR niet valide
Test valide betrouwbaar maar niet altijd omgekeerd
6. Correlationele studies correlatiecoëfficiënt (examen vraag !!!)
Grafiek 1: perfect verband. Als x
stijgt zal y ook stijgen
-1.0 ≤ r ≤ +1.0 Als x wijzigt kunnen we
voorspellen wat y doet
-1.0 perfect omgekeerd verband
geen enkel verband Grafiek 2: perfect omgekeerd
+1.0 perfect verband verband. Als x stijgt daalt y
Als x wijzigt kunnen we
voorspellen wat y doet
Grafiek 3: geen verband. We kunnen
geen voorspelling doen
Als x wijzigt kunnen we niet
voorspellen wat y doet
voorbeelden van corelationele studies
3
