OHME 2

OHME 2
HC1

De stelling: de democratie is in crisis

Verklaring voor de ruk naar rechts
 Maatschappij is corrupt
 Uitgehold door parasieten
 Tijd om rottende ellende in een keer van tafel te vegen

Socrates zegt dat dit de democratie zelf, het gevolg van democratie is het ontstaan van
totalitaire ideologiëen.

De 5 fasen van democratische degeneratie
1. We kunnen als mens niet te veel vrijheid aan (te veel vrijheid zorgt voor wanorde)
2. Er ontstaan 3 klassen: 1. Leiders (mensen die de vrijheid goed aan kunnen) 2. De
rijken (die aanpappen bij de leiders) 3. De rest (de bevolking)
3. Leiders worden corrupt om macht te houden (hij raakt gecorrumpeerd voor
machtsbehoud)
4. Volken laten inzien van constante bedreiging  de gebeurt op de volgende
manieren: vijanden identificeren waar alleen hij tegen kan strijden, beloftes
uitstellen, critici het zwijgen opleggen
5. Volledig gerealiseerde dictatuur

Het verband tussen politiek en ethiek

Deugd(arete) & geluk(eudamonia) zijn alleen haalbaar via burgerschap in een polis. (als het
in Griekeland over politiek gaat bedoelen ze burgerschap binnen een polis)

Notities over politiek in de Griekse oudheid

 Ta politica = zaken die bij de gemeenschap horen (hongersnood, kapotte straten)
 Processen van besluitsvorming door gelijken
 Gezamenlijk identiteitsvraagstuk
 Intellectuele en morele deugdzaamheid door inzet in de gemeenschap voor de polis
 Goede morele vorming is van levensbelang  als je iets doet dat tegen het belang
van de samenleving ingaat moet jij je schamen
 Samenleving van eer en schaamte.

,Dingen die niet bij de politiek in Griekenland hoorden


 Geen bureaucratie
 Geen overheid
 Geen scheiding der machten
 Geen scheiding tussen publiek en privé
 Geen professionele strijdmacht
 Geen concept van mensenrechten

De Archaïsche periode (800 – 500)

 Bevolkingsgroei  hierdoor ontstonden de poleis
 Urbanisatie, poleis ontstaan en groeien
 Grieken begonnen met koloniseren en het uitbreiden van hun polis, dit zorgde voor
meer aanzien
 Opkomst van geld en het alphabet
 Geen sacraal koningschap  koning werd niet gelegitimeerd door god.
 Verspreide lokale ontwikkelingen poleis  er waren verschillende regels over hoe
het politieke systeem werd ingevuld. Dit verschilde per regio
 Er komen sociale crisissen op in de 6e en 7e eeuw. Aristoi VS hoplieten

 Manieren om de crisis op te lossen:


Hesiodus en homerus:

Hesiodus  het boek werken en dagen is van hem.  gaat over rechtvaardigheid

 In dit boek stelt hij dat rechtvaardigheid iets van mensen en niet van dieren is.
 Rechtvaardigheid als tegenovergestelde van hybris
 Geef mensen wat hen toekomt (niks meer, niks minder)


Homerus  illyas en oddeysee

 Hier staat wat in over verdelende rechtvaardigheid.
 Strijder Achilles in conflict met generaal Agamemnon. Dit is een passage over
rang VS verichtingen.
 Vragen die naar boven komen:
 Wat is de juiste manier om buit te verdelen?
 Wat is politieke autoriteit?




Instituties en waarden in de vroege polis

,  Rechtvaardigheid als spil in onderstaande drie cruciale pijlers van de polis.
- Collectief welzijn “aandeelhouders in het publieke leven” met plichten en
privileges  burgerschap impliceert een vorm van gelijkheid maar impliceert ook
exclusie

- Rechtvaardigheid als voorwaarde voor gezonde politiek

Wat is deze rechtvaardigheid?
1. Krijgen wat je toekomt
2. Focus op het bijzondere, de concrete voorbeelden
3. Rol van onrechtvaardigheid: vooral voorbeelden als het misgaat worden in de Griekse
literatuur genoemd, omdat je daar wat van kan leren.
4. Als doel van de polis:
- Egalitair reactie = het gulden midden (de hardwerkende boer)
- Elitair reactie = meer privileges voor de elite/ koning

Mythologisch denken 

Denkwereld voor de filosofen
- Zoals terugkomend bij Homerus en Hesiodus
- De goden en mensen delen een gemeenschappelijke geschiedenis
- Natuurfenomeen goddelijk verklaard
- Natuurfenomeen vergoddelijkt
- De kosmos (orde) was in overeenstemming met de goden
- De overgang van mythos naar logos gaat zeer geleidelijk

Het begin
- 6e eeuw v. Chr. Aan de Ionische kust: Milete, Ephesus en pergamum
- Handelssteden ontstonden op kruispunten van culturen, gewoonten en goederen
- Door welvaart ontstond de tijd en behoefte om het rationeel denken te
ontwikkelen
- Hecateus van milete: verklaren van de fysische wereld: er was geen genoegen
meer met de bestaande verhalen.

Presocraat.  Mensen die voor Socrates rationeel nadachten over hoe het begin ontstond.
Deze verklaarden voornamelijk vanuit natuur. Zie PP




Parmenides