Het Handvest van de Grondrechten
van betekenis voor horizontale werking
Cursus: Doorwerking van Europees recht in nationale rechtsstelsels (RM0004)
Aantal woorden: 1936
, Hoofdstuk 1 Inleiding
1.1 Aanleiding
Met de totstandkoming van het Verdrag van Lissabon werd het recht van de
Europese Unie (hierna EU) verrijkt met een bindend Handvest van de Grondrechten
van de Europese Unie (hierna: het Handvest).1 Welke betekenis heeft deze
codificatie voor particulieren die een beroep doen op de horizontale werking van een
strijdige richtlijnbepaling in relatie tot een dergelijk gecodificeerd grondrecht?
Richtlijnen hebben geen rechtstreekse horizontale werking, ‘ze kunnen geen
verplichtingen opleggen aan particulieren, en niet als zodanig tegenover een
particulier kunnen worden ingeroepen.’2
Toch bepaalt art. 6 lid 1 van het Verdrag van de Europese Unie (hierna VEU) dat ‘de
Unie erkent de rechten, vrijheden en beginselen die zijn vastgesteld in het Handvest
van de Grondrechten (…) dat dezelfde juridische waarde als de Verdragen heeft.’ 3 Is
een beroep op een grondrecht hiermee een eenvoudige stap geworden? Dit vraagt
om een nadere juridische analyse.
1.2 Probleemstelling en aanpak
Doorwerking van Unierecht in de nationale rechtsorde krijgt mogelijk een andere
betekenis voor de rechtsbescherming van particulieren door de codificatie van
grondrechten in het Handvest. De rechtspraak dient eveneens als rechtsbron waar
rechters zich in toekomstige gevallen op kunnen baseren. 4 Het Kücükdeveci-arrest5 is
hiervan een goed voorbeeld. Dit kan gevolgen hebben voor de rechtsbescherming
van particulieren die in een geschil met particulieren een beroep doen op de werking
van deze bepalingen. Dit leidt tot de volgende centrale onderzoeksvraag:
‘Op welke wijze biedt de huidige stand van het Unierecht rechtsbescherming aan
particulieren in geschillen jegens particulieren en is dit te aan te merken als een
verbetering?’
1
Barkhuysen en Bos, 2011, p. 1.
2
HvJ EU (Kücükdeveci) en Waele, de en Kieft, 2010, p. 171.
3
HvJ EU (Kücükdeveci).
4
Westenbroek, 2017.
5
HvJ EU (Kücükdeveci).
2
van betekenis voor horizontale werking
Cursus: Doorwerking van Europees recht in nationale rechtsstelsels (RM0004)
Aantal woorden: 1936
, Hoofdstuk 1 Inleiding
1.1 Aanleiding
Met de totstandkoming van het Verdrag van Lissabon werd het recht van de
Europese Unie (hierna EU) verrijkt met een bindend Handvest van de Grondrechten
van de Europese Unie (hierna: het Handvest).1 Welke betekenis heeft deze
codificatie voor particulieren die een beroep doen op de horizontale werking van een
strijdige richtlijnbepaling in relatie tot een dergelijk gecodificeerd grondrecht?
Richtlijnen hebben geen rechtstreekse horizontale werking, ‘ze kunnen geen
verplichtingen opleggen aan particulieren, en niet als zodanig tegenover een
particulier kunnen worden ingeroepen.’2
Toch bepaalt art. 6 lid 1 van het Verdrag van de Europese Unie (hierna VEU) dat ‘de
Unie erkent de rechten, vrijheden en beginselen die zijn vastgesteld in het Handvest
van de Grondrechten (…) dat dezelfde juridische waarde als de Verdragen heeft.’ 3 Is
een beroep op een grondrecht hiermee een eenvoudige stap geworden? Dit vraagt
om een nadere juridische analyse.
1.2 Probleemstelling en aanpak
Doorwerking van Unierecht in de nationale rechtsorde krijgt mogelijk een andere
betekenis voor de rechtsbescherming van particulieren door de codificatie van
grondrechten in het Handvest. De rechtspraak dient eveneens als rechtsbron waar
rechters zich in toekomstige gevallen op kunnen baseren. 4 Het Kücükdeveci-arrest5 is
hiervan een goed voorbeeld. Dit kan gevolgen hebben voor de rechtsbescherming
van particulieren die in een geschil met particulieren een beroep doen op de werking
van deze bepalingen. Dit leidt tot de volgende centrale onderzoeksvraag:
‘Op welke wijze biedt de huidige stand van het Unierecht rechtsbescherming aan
particulieren in geschillen jegens particulieren en is dit te aan te merken als een
verbetering?’
1
Barkhuysen en Bos, 2011, p. 1.
2
HvJ EU (Kücükdeveci) en Waele, de en Kieft, 2010, p. 171.
3
HvJ EU (Kücükdeveci).
4
Westenbroek, 2017.
5
HvJ EU (Kücükdeveci).
2