Theorieën over demografische
achteruitgang en economische
ontwikkeling (bladzijde 451-461)
● Na 1450 trad er herstel in de bevolkingsgroei in in Europa.
Europa anno 1300: een samenleving onder spanning?
● Verwachting is dat na een crisis zoals de pest, er weer snel herstel komt. Dit duurde
in de 14e eeuw erg lang. Dit heeft te maken met klimaatverslechtering, lokale
terugkeer van de pest (=echo-epidemieën) en lagere geboortecijfers dan
sterftecijfers.
De agrarische crisis
Symptomen
● Land werd goedkoop, arbeid duur (weinig aanbod door lage bevolking door pest).
Hierdoor werd landbouwgrond minder intensief gebruikt en zelfs verlaten. Doordat de
bevolking daalde, daalde de vraag en dus de prijs naar graan. Alleen de meest
geschikte grond werd gebruikt, met het idee dat dit meer zou opleveren, maar dat
laatste gebeurde niet want de grond werd minder bewerkt door de dure arbeid, dus
de grondproductiviteit nam af.
● Doordat men ging verhuizen van platteland naar de stad, waren er minder mensen
die op het land werkten, en relatief meer vraag naar graan vanuit de stad. Maar
tegelijkertijd gingen de prijzen van graan omlaag, omdat met dankzij hogere lonen
luxere producten dan graan konden veroorloven.
Uitwegen
● Door deze dalende prijzen kwamen vooral grootgrondbezitters in de problemen,
zoals adel en kloosters. Zij hadden last van dalende inkomsten van het graan en
stijgende uitgaven aan lonen en andere dingen. Sommige grootgrondbezitters gingen
hun bezit verkopen, of andere manieren zoeken om inkomsten te krijgen (rijke familie
trouwen, ambtenaar/militair worden).
Economische crisis of contractie?
● Als men het heeft over de crisis van de middeleeuwen, wordt de gehele
middeleeuwse bevolking vaak over één kam geschoren en gezegd dat iedereen erop
achteruit ging. Hier moet een nuance aangebracht worden. Loonverdieners
(stedelingen) gingen er juist op vooruit, en er kwam op den duur zelfs een vraag naar
massaconsumptiegoederen.
● De mens in de late middeleeuwen was beter gekleed, beter gevoed en beter behuisd
dan zijn voorouders.
● Markten kregen steeds vaker een regionale ipv plaatselijke functie, waardoor niet
alleen grote steden, maar ook kleine dorpjes met elkaar verbonden werden.
Beantwoorden:
achteruitgang en economische
ontwikkeling (bladzijde 451-461)
● Na 1450 trad er herstel in de bevolkingsgroei in in Europa.
Europa anno 1300: een samenleving onder spanning?
● Verwachting is dat na een crisis zoals de pest, er weer snel herstel komt. Dit duurde
in de 14e eeuw erg lang. Dit heeft te maken met klimaatverslechtering, lokale
terugkeer van de pest (=echo-epidemieën) en lagere geboortecijfers dan
sterftecijfers.
De agrarische crisis
Symptomen
● Land werd goedkoop, arbeid duur (weinig aanbod door lage bevolking door pest).
Hierdoor werd landbouwgrond minder intensief gebruikt en zelfs verlaten. Doordat de
bevolking daalde, daalde de vraag en dus de prijs naar graan. Alleen de meest
geschikte grond werd gebruikt, met het idee dat dit meer zou opleveren, maar dat
laatste gebeurde niet want de grond werd minder bewerkt door de dure arbeid, dus
de grondproductiviteit nam af.
● Doordat men ging verhuizen van platteland naar de stad, waren er minder mensen
die op het land werkten, en relatief meer vraag naar graan vanuit de stad. Maar
tegelijkertijd gingen de prijzen van graan omlaag, omdat met dankzij hogere lonen
luxere producten dan graan konden veroorloven.
Uitwegen
● Door deze dalende prijzen kwamen vooral grootgrondbezitters in de problemen,
zoals adel en kloosters. Zij hadden last van dalende inkomsten van het graan en
stijgende uitgaven aan lonen en andere dingen. Sommige grootgrondbezitters gingen
hun bezit verkopen, of andere manieren zoeken om inkomsten te krijgen (rijke familie
trouwen, ambtenaar/militair worden).
Economische crisis of contractie?
● Als men het heeft over de crisis van de middeleeuwen, wordt de gehele
middeleeuwse bevolking vaak over één kam geschoren en gezegd dat iedereen erop
achteruit ging. Hier moet een nuance aangebracht worden. Loonverdieners
(stedelingen) gingen er juist op vooruit, en er kwam op den duur zelfs een vraag naar
massaconsumptiegoederen.
● De mens in de late middeleeuwen was beter gekleed, beter gevoed en beter behuisd
dan zijn voorouders.
● Markten kregen steeds vaker een regionale ipv plaatselijke functie, waardoor niet
alleen grote steden, maar ook kleine dorpjes met elkaar verbonden werden.
Beantwoorden:
