Samenvatting van kennisclips Ontwikkeling van Antisociaal Gedrag week 6.

Kennisclip 6.1 Opvoedingsondersteuning met VIPP-SD
om gedragsproblemen te voorkomen
Jonge kinderen al gedragsproblemen
Hebben jonge kinderen al gedragsproblemen die kunnen leiden tot
antisociaal gedrag? 80% van de moeders en 75% van de vaders vind dat
hun 2jarige geregeld agressief gedrag laat zien. Het kan dat het
percentage vaders minder is, omdat hun een hogere tolerantie hebben
voor agressief gedrag of moeders zijn meer samen met hun kinderen
waardoor ze het gedrag meer zien. Er is dus meer behoefte aan
opvoedondersteuning, geen ouder wil z’n kind agressief zien. Meestal
neemt agressie in de loop van de ontwikkeling af, maar in de ergste
gevallen kan opvoedondersteuning hard nodig zijn. Ouders leren de
ontwikkeling van het kind kennen (wat kan het kind nu aan), maar ook het
tempo (wat voor temperament heeft het kind, hoe stem je je daar het
beste op af).
Kennisinstituut: Nederlands Jeugd Instituut
Hier zit een databank effectieve jeugdinterventies in, waarop je kan
zoeken welke jeugdinterventies er zijn in Nederland en hoe effectief deze
zijn. Een onafhankelijke erkenningscommissie beoordeeld welke evidentie
er is voor de werkzaamheid/effectiviteit van de interventies.
Er zijn 3 mogelijke niveaus:
 Goed beschreven
 Goed onderbouwd
 Effectief: het beoogde doel wordt behaald.
o Dit kan bewezen worden met een gerandomiseerde studie
waarin je een interventie en controle groep heb met een
aselecte toewijzing van gezinnen aan de ene of de andere
groep. En een prétest voor de interventie en posttest na.
o Voor het hoogste niveau van effectiviteit zijn meerdere
gerandomiseerde studies nodig, om hem in deze databank te
krijgen als effectief.
o Als de interventie bewezen effectief is, is dat van praktisch
belang. Je mag erop vertrouwen dat het in de volgende groep
ook het gewenste resultaat geeft. Maar het is ook van
wetenschappelijk belang, het geeft zicht op de factoren die
van invloed zijn op het gedrag dat je wil stimuleren of
voorkomen.
Het argument dat het erfelijk of genetisch is, betekent niet dat het gedrag
niet te beïnvloeden is. Dat antisociaal gedrag/agressie een genetische
basis heeft, wil niet zeggen dat je er niets aan kan veranderen.
VIPP-SD: Preventieve interventie voor gedragsproblemen

, VIPP-SD: Video-feedback Intervention to promote Positive Parenting and
Sensitive Discipline. Het is de combinatie van twee doelen: sensitief
ouderschap en sensitief disciplineren (grenzen stellen).
Combinatie van 2 tradities:
1. Bowby/Ainsworth: Gehechtheid en sensitiviteit
2. Patterson: Coercieve opvoeding en het voorkomen van
coercieve/dwingende cyclussen
Hoe werkt dat? Het zijn 6 sessies bij de ouders thuis, waarbij video
opnames worden gemaakt tussen de interactie van ouder en kind en die
de volgende keer worden terug gekeken. Bij het gezin thuis houdt de
erkenning in dat het belangrijk is hoe het er thuis aan toe gaat. Je geeft
het advies in een omgeving waar de ouder de baas is. Dat past bij de
houding van de VIPP dat de ouder de expert is op het gebied van het kind.
Hij of zij kent het kind het langst.
Bij het terugkijken heeft de professional het voordeel dat hij in de
tussentijd het filmpje al heeft kunnen bestuderen. De professional kan dit
goed voorbereiden. De ouder kan ook rustig de situatie voor een tweede
keer bekijken.
De interventie is zowel individueel (het gaat om dit gezin) als
gestandaardiseerd (er wordt gewerkt met een bepaald protocol). Hoe
werkt dat protocol? Er zijn thema’s voor iedere sessie in het thema
sensitiviteit en grenzen stellen.
De professional bereid de feedback voor aan de hand van een profiel. Het
begint met een aantal dingen waar je op let met betrekking tot de
sensitiviteit. In hoeverre voldoet een ouder aan dir profiel voor
sensitiviteit. Het zelfde geld voor het grenzen stellen en je kan opletten of
de ouder dingen doet die te maken hebben met emotie afstemming.
Uitgangspunten van de VIPP-SD:
 Ouder is expert op het gebied van het kind. De professional doet
geen dingen voor en legt geen intensief contact met het kind.
 Eerste twee sessie focus op het kind. Dat bevordert de sensitiviteit
van de ouder en het helpt bij het opbouwen van de relatie dat het
ouderschap nog niet ter discussie staat, maar dat het kind in het
middelpunt staat.
 Daarna ook op de opvoeder. Er kan een correctieve boodschap
worden gegeven.
 ‘Do as you preach’: toon begrip en empathie voor de ouder.
Waardoor zou video-feedback effectief kunnen zijn?
 Herhaling gebeurtenis mogelijk
o Signalen beter zien
 Focus op positief moment
o Gevoel van competentie