Procesrecht
Hoofdstuk 3: De rechterlijke macht en haar bevoegdheid
Inrichting rechterlijke macht en de organisatie
Rechtbank Gerechtshof Hoge Raad
Art. 15 Rv Art. 16 Rv Art. 17 Rv
De Raad voor de rechtspraak = ten behoeve van de rechtbank en het gerechtshof op het terrein van
de begroting en de bedrijfsvoering (art. 84-109 RO).
Klachtrecht: intern en extern
- Intern: Klachten over gedragingen van aan de rechtbanken en hoven verbonden rechterlijke
ambtenaren worden ingediend bij het desbetreffende gerecht (art. 26 RO)
- Extern: via de procureur generaal bij de Hoge Raad (art. 13a – 13g RO)
Bevoegdheid van de rechterlijke macht
Art. 112 GW: opdracht aan de rechterlijke macht over de berechtiging van geschillen over burgerlijke
rechten.
Rechtsmacht (internationale bevoegdheid): de vraag of een zaak met internationale aspecten of van
buitenlandse oorsprong in Nederland aan de rechter kan worden voorgelegd (welke land en welk
rechtsstelsel geldt er). Vooral Brussel I Bis (EEX verordening) en Verdrag van Lugano (EVEX) belangrijk
hierin. Sommige vorderingen zijn makkelijker in een bepaald land.
Forumkeuze (jurisdictie clausule) (art. 8 RV): er kan gekozen worden welk recht van toepassing is,
bijvoorbeeld Amerikaans recht. Dit is in geval als het vrij staat aan partijen. 2 opties:
- Verzoek: verzoek aan de rechtbank
- Dagvaardingen: een eis vorderen bij de andere partij, iets willen halen bij de andere persoon.
Hoofdregel: De Nederlandse rechter, woonplaats van de gedaagde. Eiser mag hierin kiezen voor de
hoofdregel of voor een alternatief.
Dagvaardingsprocedure kan rechtsmacht worden ontleend aan:
1. De woonplaats of gewone verblijfsplaats van de gedaagde (art. 2 Rv)
2. Gronden, verbande houdende met de zaak (art. 6 Rv)
Art. 6 Rv beschrijft meerdere gronden voor rechtsmacht.
Rechterlijke bevoegdheid ten opzichte van andere overheidsorganen
Trias-leer:
Rechterlijke macht Wetgevende macht Uitvoerende macht
Wetgevende macht is de hoogste macht, andere machten zijn onderworpen. De rechter mag zich
geen bevoegdheden van de wetgever toekennen.
Formele rechtskracht: rechter moet uitgaan van de geldigheid van de inhoud en de wijze van
totstandkoming van dit besluit.
Absolute competentie (art. 93 Rv): aan welk gerecht wordt de zaak voorgelegd? In eerste instantie
altijd eerst bij de rechtbank = civiel of kanton. Kantonzaken (art. 93 sub a = bedrag en c =
voorwaarden/a en c staan los van elkaar).
Relatieve competentie (art. 99 Rv): welke plaats wordt de zaak gehouden? Keuze mogelijkheden in
art. 100-107 Rv)
1
Hoofdstuk 3: De rechterlijke macht en haar bevoegdheid
Inrichting rechterlijke macht en de organisatie
Rechtbank Gerechtshof Hoge Raad
Art. 15 Rv Art. 16 Rv Art. 17 Rv
De Raad voor de rechtspraak = ten behoeve van de rechtbank en het gerechtshof op het terrein van
de begroting en de bedrijfsvoering (art. 84-109 RO).
Klachtrecht: intern en extern
- Intern: Klachten over gedragingen van aan de rechtbanken en hoven verbonden rechterlijke
ambtenaren worden ingediend bij het desbetreffende gerecht (art. 26 RO)
- Extern: via de procureur generaal bij de Hoge Raad (art. 13a – 13g RO)
Bevoegdheid van de rechterlijke macht
Art. 112 GW: opdracht aan de rechterlijke macht over de berechtiging van geschillen over burgerlijke
rechten.
Rechtsmacht (internationale bevoegdheid): de vraag of een zaak met internationale aspecten of van
buitenlandse oorsprong in Nederland aan de rechter kan worden voorgelegd (welke land en welk
rechtsstelsel geldt er). Vooral Brussel I Bis (EEX verordening) en Verdrag van Lugano (EVEX) belangrijk
hierin. Sommige vorderingen zijn makkelijker in een bepaald land.
Forumkeuze (jurisdictie clausule) (art. 8 RV): er kan gekozen worden welk recht van toepassing is,
bijvoorbeeld Amerikaans recht. Dit is in geval als het vrij staat aan partijen. 2 opties:
- Verzoek: verzoek aan de rechtbank
- Dagvaardingen: een eis vorderen bij de andere partij, iets willen halen bij de andere persoon.
Hoofdregel: De Nederlandse rechter, woonplaats van de gedaagde. Eiser mag hierin kiezen voor de
hoofdregel of voor een alternatief.
Dagvaardingsprocedure kan rechtsmacht worden ontleend aan:
1. De woonplaats of gewone verblijfsplaats van de gedaagde (art. 2 Rv)
2. Gronden, verbande houdende met de zaak (art. 6 Rv)
Art. 6 Rv beschrijft meerdere gronden voor rechtsmacht.
Rechterlijke bevoegdheid ten opzichte van andere overheidsorganen
Trias-leer:
Rechterlijke macht Wetgevende macht Uitvoerende macht
Wetgevende macht is de hoogste macht, andere machten zijn onderworpen. De rechter mag zich
geen bevoegdheden van de wetgever toekennen.
Formele rechtskracht: rechter moet uitgaan van de geldigheid van de inhoud en de wijze van
totstandkoming van dit besluit.
Absolute competentie (art. 93 Rv): aan welk gerecht wordt de zaak voorgelegd? In eerste instantie
altijd eerst bij de rechtbank = civiel of kanton. Kantonzaken (art. 93 sub a = bedrag en c =
voorwaarden/a en c staan los van elkaar).
Relatieve competentie (art. 99 Rv): welke plaats wordt de zaak gehouden? Keuze mogelijkheden in
art. 100-107 Rv)
1
