College inspanningsfysiologie 2 – kanker en training, klinimetrie
DEEL I: meetinstrumenten algemeen
Om de aerobe capaciteit te meten, kan gebruik worden gemaakt van verschillende testen:
a. Maximaaltesten = met ademgassen, dus moet in ziekenhuis oid (100% zekerheid)
b. Submaximaal = gewoon mogelijk in een ruimte waar bijv. fiets staat (schatting)
Is een maximaaltest niet mogelijk, maar wil je wel de VO2max testen:
a Maximale fietstest (Steep Ramp) = maximale test tot je niet meer kan
b. Submaximale fietstest (Astrandtest) = submaximale inspanning, geschatte VO2max
c. Veldtesten (6 MWT/ shuttle run/ shuttle walk) = uithoudingsvermogen met 82% van voorspelde waarde,
dmv hartslag en borgschaal
d. Maximaal zonder VO2meting (Bruce protocol)
6 MWT
De 6-minutenwandeltest is een intensieve inspanningstest die gebruikt kan worden om het functionele
inspanningsvermogen (uithoudingsvermogen) van een patiënt in kaart te brengen.
Voordelen van deze test boven andere wandeltests zijn de zelfgekozen loopsnelheid, het minimaal benodigde
instrumentarium en de grote overeenkomst met wandelen in het dagelijkse leven. Daarnaast kan het gebruikt
worden voor minder belastbare patiënten, omdat deze test voor hun al een maximale inspanning is (maximale
test, voor gezonde mensen een submaximale test).
De 6-minutenwandeltest is vooral geschikt voor patiënten met een slechte functionele status, zoals patiënten
met ernstige hart- en longaandoeningen.
Nadeel van deze test is, dat de resultaten van 6-minutenwandeltest maar gedeeltelijk verklaard kunnen
worden door de maximale zuurstofopname. Er zijn ook andere factoren van invloed op dit type tests zoals
snelheid, anaërobe capaciteit, efficiëntie en spierkracht. Het resultaat is ook afhankelijk van de motivatie van
de proefpersoon, daarom moeten de aanmoedigingen gestandaardiseerd worden, zodat ze voor elke patiënt
en bij elke meting gelijk zijn. Er is een lage correlatie met de VO2max.
In de praktijk
In de praktijk kun je de resultaten van de 6-minutenwandeltest gebruiken om een goede trainingsintensiteit
voor duurtraining in te schatten. Door de test frequent uit te voeren (elke 4 tot 6 weken) kun je ervoor zorgen
dat de trainingsintensiteit van een patiënt is afgestemd op zijn belastbaarheid. Hierdoor zal de trainingsprikkel
meer toegesneden zijn op de inspanningstolerantie van de patiënt.
Steep Ramp test
Met behulp van deze test kan het uithoudingsvermogen van de deelnemer geschat worden. De test duurt 2-3
minuten, waardoor de cardiovasculaire belasting laag is.
De uitkomst kan worden gekoppeld aan een MET-waarde en aan de hand daarvan is te zien welke dagelijkse
activiteiten het maximale niveau is van de patiënt.
De test wordt heel snel opgevoerd en de deelnemer moet minstens 60 omwentelingen per minuut behalen;
lager dan dat = stoppen test.
EORTC-QLQ30
De EORTC QLQ-C30 is een ziekte specifiek meetinstrument voor gebruik bij patiënten met of genezen van
kanker dat een aantal aspecten van kwaliteit van leven beschrijft, waaronder: fysiek functioneren; rol
functioneren; emotioneel functioneren ; cognitief functioneren; sociaal functioneren. Ook wordt er
naar symptomen, als pijn, misselijkheid, slaap, kortademigheid, kanker gerelateerde vermoeidheid en
obstipatie, diarree en financiële problemen gevraagd en twee vragen over overall kwaliteit van leven
Interpretatie: hogere score correspondeert met een hogere mate van kwaliteit van leven.
VAS
Visual analogue scale: de schaal kan voor veel patiëntengroepen gebruikt worden
DEEL I: meetinstrumenten algemeen
Om de aerobe capaciteit te meten, kan gebruik worden gemaakt van verschillende testen:
a. Maximaaltesten = met ademgassen, dus moet in ziekenhuis oid (100% zekerheid)
b. Submaximaal = gewoon mogelijk in een ruimte waar bijv. fiets staat (schatting)
Is een maximaaltest niet mogelijk, maar wil je wel de VO2max testen:
a Maximale fietstest (Steep Ramp) = maximale test tot je niet meer kan
b. Submaximale fietstest (Astrandtest) = submaximale inspanning, geschatte VO2max
c. Veldtesten (6 MWT/ shuttle run/ shuttle walk) = uithoudingsvermogen met 82% van voorspelde waarde,
dmv hartslag en borgschaal
d. Maximaal zonder VO2meting (Bruce protocol)
6 MWT
De 6-minutenwandeltest is een intensieve inspanningstest die gebruikt kan worden om het functionele
inspanningsvermogen (uithoudingsvermogen) van een patiënt in kaart te brengen.
Voordelen van deze test boven andere wandeltests zijn de zelfgekozen loopsnelheid, het minimaal benodigde
instrumentarium en de grote overeenkomst met wandelen in het dagelijkse leven. Daarnaast kan het gebruikt
worden voor minder belastbare patiënten, omdat deze test voor hun al een maximale inspanning is (maximale
test, voor gezonde mensen een submaximale test).
De 6-minutenwandeltest is vooral geschikt voor patiënten met een slechte functionele status, zoals patiënten
met ernstige hart- en longaandoeningen.
Nadeel van deze test is, dat de resultaten van 6-minutenwandeltest maar gedeeltelijk verklaard kunnen
worden door de maximale zuurstofopname. Er zijn ook andere factoren van invloed op dit type tests zoals
snelheid, anaërobe capaciteit, efficiëntie en spierkracht. Het resultaat is ook afhankelijk van de motivatie van
de proefpersoon, daarom moeten de aanmoedigingen gestandaardiseerd worden, zodat ze voor elke patiënt
en bij elke meting gelijk zijn. Er is een lage correlatie met de VO2max.
In de praktijk
In de praktijk kun je de resultaten van de 6-minutenwandeltest gebruiken om een goede trainingsintensiteit
voor duurtraining in te schatten. Door de test frequent uit te voeren (elke 4 tot 6 weken) kun je ervoor zorgen
dat de trainingsintensiteit van een patiënt is afgestemd op zijn belastbaarheid. Hierdoor zal de trainingsprikkel
meer toegesneden zijn op de inspanningstolerantie van de patiënt.
Steep Ramp test
Met behulp van deze test kan het uithoudingsvermogen van de deelnemer geschat worden. De test duurt 2-3
minuten, waardoor de cardiovasculaire belasting laag is.
De uitkomst kan worden gekoppeld aan een MET-waarde en aan de hand daarvan is te zien welke dagelijkse
activiteiten het maximale niveau is van de patiënt.
De test wordt heel snel opgevoerd en de deelnemer moet minstens 60 omwentelingen per minuut behalen;
lager dan dat = stoppen test.
EORTC-QLQ30
De EORTC QLQ-C30 is een ziekte specifiek meetinstrument voor gebruik bij patiënten met of genezen van
kanker dat een aantal aspecten van kwaliteit van leven beschrijft, waaronder: fysiek functioneren; rol
functioneren; emotioneel functioneren ; cognitief functioneren; sociaal functioneren. Ook wordt er
naar symptomen, als pijn, misselijkheid, slaap, kortademigheid, kanker gerelateerde vermoeidheid en
obstipatie, diarree en financiële problemen gevraagd en twee vragen over overall kwaliteit van leven
Interpretatie: hogere score correspondeert met een hogere mate van kwaliteit van leven.
VAS
Visual analogue scale: de schaal kan voor veel patiëntengroepen gebruikt worden
