Samenvatting Fysiologie & Anatomie Hoofdstuk 8: Zintuigen

FYSIOLOGIE & ANATOMIE
HOOFDSTUK 8: ZINTUIGEN BLZ. 293 – 324

LEERDOELEN
 De drie soorten zenuwcellen (sensorische neuronen, motorische neuronen en
schakelneuronen) beschrijven en daarbij de relatie uitleggen met het bewegingsstelsel en
zintuigen en zintuigelijke waarneming (kou, pijn, angst).
 Aangeven welke vijf zintuigen (gehoor, gezichtsvermogen, reukzin, smaakzin, tastzin) worden
onderscheiden, wat de functie en de werking is.
8.1 – SENSOREN
BEÏNVLOEDENDE FACTOREN
 Transductie
 Sensoren zijn in staat verschillende vormen van energie om te zetten in elektrische
energie in de vorm van een verandering in het membraanpotentiaal (sensorpotentiaal).
 Iedere sensor is in staat om maar 1 vorm van energie om te zetten
 Generatorpotentiaal
 Wanneer het sensormembraan voldoende gedepolariseerd is om een actiepotentiaal op
te wekken waarbij het analoge signaal van de generatorpotentiaal omgezet wordt naar
het digitale signaal van een zenuwvezel: wel/niet actiepotentiaal
 Subliminale prikkels: Prikkels die niet tot een actiepotentiaal leiden
 Adequate prikkel:
 Zintuigcellen zijn gevoelig voor specifieke prikkels, toch kan een niet-adequate prikkel
voor prikkeling van een bepaald zintuig zorgen.
 Onderscheidingsdrempel
 Het minimale verschil wat men nog kan waarnemen
 Per zintuig sterk uiteenlopend
 Gevoeligheid
 Aandacht voor een prikkel
 Wanneer de aandacht is afgeleid, is men zich van vele zintuigprikkels, die men normaal
wel zou waarnemen, niet bewust  verhoging van de drempelwaarde
 Filtering van irrelevante prikkels in de thalamus
 Adaptatievermogen
 Aanpassingsvermogen van een zintuig aan veranderde omstandigheden
 Positieve adaptatie: het aanpassen van een zwakke prikkel
 Negatieve adaptatie: het aanpassen van een sterkte prikkel
CHEMOSENSOREN (8.1.1)
 Gevoelig voor chemische stoffen
REUKZINTUIG
 In het reukslijmvlies, dat ligt boven in de linker- en rechterneusholte op de bovenste
concha en op het deel van het septum nasi dat er tegenover ligt.
 Bevat zowel reukzintuigcellen (dunne, langgerekte cellen met zeer fijn ciliën die uitsteken in
het slijmlaagje dat het reukepitheel bedekt) als steuncellen
 Fila olfactoria bevinden zich aan de andere zijde van het reukzintuig en vormen samen de
nervus olfacotorius (I). I staat in verbinding met bulbus olfacorius in de schedelholte die
het begint vormt van de tractus olfactorius die rechtstreeks naar het reukcentrum in het
cerebrum loopt.
F UNCTIE
Ruiken van gasvormige stoffen. Wel moeten de stoffen wateroplosbaar (o.a. ammoniak,
zoutzuur) zijn om tot de ciliën te kunne doordringen
 Beïnvloed de smaakgewaarwording
 Waarschuwt tegen schadelijke invloeden
SMAAKZINTUIG
 Vooral op de tong en in het palatum molle
 Prikkeling door wateroplosbare stoffen
 Liggen vooral op de tong in smaakbekers en smaakpapillen
 Smaakbekers bevatten:


Pagina 1 van 7