ACTIE
TAAK 2: COGNITION
Wisconscin card task = hier moet je kaarten sorteren op basis van kleur of vorm (dit zijn de regels
waar mensen zich aan moeten houden). Je moet dus steeds afhankelijk van de regel de kaarten
sorteren. Hiervoor moet je kunnen switchen tussen regels. SMA en basale ganglia remt de vorige regel
die je op het huidige moment niet nodig hebt. Dus basale ganglia is vooral belangrijk voor het
switchen tussen die regels. Mensen met Parkinson’s hebben deze switch niet en hebben dus schade
aan de basale ganglia.
Hetzelfde geldt als je een tekst moet lezen en rondom is
heel veel reclame. Hier moet je de reclame onderdrukken
zodat je de tekst kan lezen.
Bij go/no-go taken is dit ook zo. Bij no-go moet je je eigen
reactie kunnen remmen.
De central sulcus is de scheiding tussen de frontale en
parietale kwab. Hoe verder van deze sulcus af, hoe
complexer het wordt. Voor de sulcus is het motorisch
gedeelte, na de sulcus het sensorische gedeelte.
Cognitieve controle: de PFC houdt reflexen onder controle zodat een complexer doel bereikt
kan worden. De PFC onthoudt info die relevant is voor een doel uit onze ervaringen om deze dan toe te
passen op nieuwe situaties. De PFC is dus verantwoordelijk voor cognitieve controle en het leren van
regels om onze acties/gedachten te sturen. De PFC heeft verbindingen met bijna alle omliggende
gebieden waardoor deze info makkelijk kan integreren om zo complex gedrag uit te voeren.
Zorgt voor top-down controle: kennis van eerdere ervaringen toepassen op vele hersenprocessen.
Schade aan de PFC zorgt dat je je cognitieve controle verliest, je kan dan geen kennis over een situatie
(regels) gebruiken om correct te reageren.
Associaties, verbindingen en regels: PFC heeft te maken met geleerde associaties en is betrokken
bij het volgen en toepassen van regels. PFC is direct verbonden met hogere
sensorische/motorische gebieden en indirect ook met limbische gebieden (beloningen). De PFC
is ook vooral betrokken bij task-contingencies (logische structuur van een taak, vb bij groen licht
mag je doorrijden).
Experiment: neuronen in de frontal eye field (FEFs) vuren normaal heel selectief op stimuli op een
specifieke visuele locatie. Maar als apen getraind werden om een target met een specifiek kenmerk te
zoeken op dag 1 werden deze neuronen gevoelig voor dat specifieke kenmerken. Apen werden zo elke
dag getraind met steeds een ander kenmerk waar ze zich op moesten focussen. Op het einde van het
experiment konden de neuronen onderscheid maken tussen kenmerken van alle afgelopen dagen, dus
niet meer alleen het huidige relevante kenmerk. Hierdoor gingen apen meer fouten maken door
afleidende stimuli te kiezen. Dus de ervaringen van de dagen ervoor hadden invloed op de huidige
neurale activiteit en de presentaties op de taak. Bleek dat de apen meerdere regels gebruikten op
eenzelfde moment.
Reward signals and rule representations: PFC heeft te maken met welke verwachtingen je hebt
over een beloning. Dit wordt vooral weergeven door het ventral tegmental area (VTA) in het
midbrain. VTA-neuronen geven een grote activiteit als een beloning onverwacht is. De VTA-neuronen
geven dopamine aan de PFC bij beloning of cues waar een beloning aan vasthangt. Naarmate je meer
ervaring hebt worden die neuronen geactiveerd door de cues die een beloning voorspellen en
niet meer door de beloning zelf (vb als je geleerd hebt krijg je chocolade, dus dan door het leren zelf).
De VTA-neuronen worden geremd als je een gebeurtenis verwacht maar dit gebeurt niet (afhankelijk
van de doorstroom van dopamine naar de PFC).
1
TAAK 2: COGNITION
Wisconscin card task = hier moet je kaarten sorteren op basis van kleur of vorm (dit zijn de regels
waar mensen zich aan moeten houden). Je moet dus steeds afhankelijk van de regel de kaarten
sorteren. Hiervoor moet je kunnen switchen tussen regels. SMA en basale ganglia remt de vorige regel
die je op het huidige moment niet nodig hebt. Dus basale ganglia is vooral belangrijk voor het
switchen tussen die regels. Mensen met Parkinson’s hebben deze switch niet en hebben dus schade
aan de basale ganglia.
Hetzelfde geldt als je een tekst moet lezen en rondom is
heel veel reclame. Hier moet je de reclame onderdrukken
zodat je de tekst kan lezen.
Bij go/no-go taken is dit ook zo. Bij no-go moet je je eigen
reactie kunnen remmen.
De central sulcus is de scheiding tussen de frontale en
parietale kwab. Hoe verder van deze sulcus af, hoe
complexer het wordt. Voor de sulcus is het motorisch
gedeelte, na de sulcus het sensorische gedeelte.
Cognitieve controle: de PFC houdt reflexen onder controle zodat een complexer doel bereikt
kan worden. De PFC onthoudt info die relevant is voor een doel uit onze ervaringen om deze dan toe te
passen op nieuwe situaties. De PFC is dus verantwoordelijk voor cognitieve controle en het leren van
regels om onze acties/gedachten te sturen. De PFC heeft verbindingen met bijna alle omliggende
gebieden waardoor deze info makkelijk kan integreren om zo complex gedrag uit te voeren.
Zorgt voor top-down controle: kennis van eerdere ervaringen toepassen op vele hersenprocessen.
Schade aan de PFC zorgt dat je je cognitieve controle verliest, je kan dan geen kennis over een situatie
(regels) gebruiken om correct te reageren.
Associaties, verbindingen en regels: PFC heeft te maken met geleerde associaties en is betrokken
bij het volgen en toepassen van regels. PFC is direct verbonden met hogere
sensorische/motorische gebieden en indirect ook met limbische gebieden (beloningen). De PFC
is ook vooral betrokken bij task-contingencies (logische structuur van een taak, vb bij groen licht
mag je doorrijden).
Experiment: neuronen in de frontal eye field (FEFs) vuren normaal heel selectief op stimuli op een
specifieke visuele locatie. Maar als apen getraind werden om een target met een specifiek kenmerk te
zoeken op dag 1 werden deze neuronen gevoelig voor dat specifieke kenmerken. Apen werden zo elke
dag getraind met steeds een ander kenmerk waar ze zich op moesten focussen. Op het einde van het
experiment konden de neuronen onderscheid maken tussen kenmerken van alle afgelopen dagen, dus
niet meer alleen het huidige relevante kenmerk. Hierdoor gingen apen meer fouten maken door
afleidende stimuli te kiezen. Dus de ervaringen van de dagen ervoor hadden invloed op de huidige
neurale activiteit en de presentaties op de taak. Bleek dat de apen meerdere regels gebruikten op
eenzelfde moment.
Reward signals and rule representations: PFC heeft te maken met welke verwachtingen je hebt
over een beloning. Dit wordt vooral weergeven door het ventral tegmental area (VTA) in het
midbrain. VTA-neuronen geven een grote activiteit als een beloning onverwacht is. De VTA-neuronen
geven dopamine aan de PFC bij beloning of cues waar een beloning aan vasthangt. Naarmate je meer
ervaring hebt worden die neuronen geactiveerd door de cues die een beloning voorspellen en
niet meer door de beloning zelf (vb als je geleerd hebt krijg je chocolade, dus dan door het leren zelf).
De VTA-neuronen worden geremd als je een gebeurtenis verwacht maar dit gebeurt niet (afhankelijk
van de doorstroom van dopamine naar de PFC).
1
