SD1 coSD2 Radioactiviteit
- Atoombouw/atoommassa/nuclidekaart
- Radioactiviteit en de vervalwijze
- Wanneer is een stof radioactief?
- Halveringstijd/vervalconstante
- Vervalwijzen en verschillende soorten straling
- Vervalschema
- Moeder/dochterrelatie
- Dosimetrie bij radioactiviteit
Radioactiviteit
We gaan uit van het atoommodel van Bohr. Je hebt een atoom en die atoom heeft een kern en
daaromheen zitten schillen. Die kern is opgevuld met protonen en neutronen in bepaalde
verhoudingen. En daaromheen in die schillen zitten elektronen. Die schillen hebben allemaal een hele
specifieke energie, en die energie is karakteristiek voor dat specifieke element.
Specifieke energieën die karakteristiek zijn voor de elementen geven we symbolisch weer als:
Wat je vervolgens kan doen met die gegevens die je hebt, is het berekenen wat de massa is van een
bepaalde hoeveelheid atomen. Daarbij heb je een bepaalde formule:
Maar het komt allemaal terug op het getal van
Avogadro.
VB.
Als we zwavel als voorbeeld nemen;
36 gram zwavel = 6,022 x 1023 atomen( gelijk aan 1 mol)
Hoeveel atomen zitten er dan in 2 gram zwavel?
Antwoord
Je komt dan uit op 3,35 x 1022 atomen. Dat is een enorme hoeveelheid en dat is goed om daar eens
even bij stil te staan. Je hebt 1022 dat is een heel groot getal. (dat klopt wel, want de atomen die zijn
heel klein) Als je es een keertje een massa moet uitrekenen en je komt uit op een massa van 10 23
gram, dan is dat echt veel. Waarschijnlijk heb je dan een rekenfoutje gemaakt je moet dan even goed
kijken met de haakjes die je voor de formule gebruikt. Waarschijnlijk is er in het kleine buisje waar je
, moet berekenen een hoeveel massa erin zit. Volgens de berekening zit er meer massa in dan de maan
of de aarde. Dus goed kijken of het nog realistisch is.
Nuclidekaart
Uiteindelijk de verhouding protonen en neutronen. Vooral het aantal protonen dicteert waar een
element staat in het periodiek systeem. Als je dan varieert in de hoeveelheid neutronen, dan krijg je
verschillende isotopen of isotonen van dat element wat in het periodiek systeem staat. Dan komt er
eigenlijk een extra dimensie bij en dat zie je terug in de nuclide kaart. Die nuclide kaart verteld iets
over de verhouding van het element, hoe stabiel het is, wat de halveringstijd is er staat enorm veel in.
In korte lijn hebben we 3 varianten:
- De isobaren – die heeft hetzelfde massagetal
- De isotopen – dezelfde protonen (allemaal dezelfde Z-waarde)
- De isotonen – allemaal dezelfde neutronen
Er is nog één de isomeren. Bij tc 99m staat de m voor metastabiel. Dan
betekend het dus dat je een val hebt en dat is van molucdeem. Dus er is
een vervalproces geweest, en wat er dan overblijft is een nieuwe/andere
kern. En die kern bevat nog een beetje energie, die is nog een beetje aan
het trillen. En die wil die energie kwijt en dat gebeurt op een bepaald
moment en dan word er een foton uitgezonden. Dan betekend die M dus,
metastabiel.
Eigenlijk is de verhouding van die kern kwa protonen en neutronen goed, alleen er zit nog net iets
teveel energie in. Dus hij tikt nog net even een foton weg en dan is die stabiel.
Wanneer is een stof radioactief?
- Onjuiste verhouding protonen/neutronen (instabiel) of een energieoverschot in kern
Gevolg :
- Uiteenvallen (desintegreren) atomaire kern
- Uitzenden radioactieve ioniserende straling
Als we het over radioactiviteit hebben, dan hebben we het over het feit dat die kern instabiel is. Der
is een bepaalde stabiele toestand waar atomen naartoe willen gaan en er moet iets aan de
hoeveelheid protonen en neutronen gebeuren. En dat verschilt per isotoop, per element. En bij dat
uiteenvallen (desintegreren) komt een deeltje vrij of een foton vrij of verdwijnt het juist en op die
manier wordt het energieoverschot in de kern opgeheven. Wat goed is op te onthouden ‘radioactieve
straling word heel vaak over gesproken, maar dat bestaat niet. We hebben ioniserende straling aan
de ene kant en radioactiviteit aan de andere kant. Radioactiviteit zend ioniserende straling uit.
Dus op het moment dat je bv een artikel leest en er word radioactieve straling besproken dan is dat
fout, dat bestaat niet.
Eenheden
‘De’ radioactiviteit in Bq wil zeggen:
De afname van het aantal instabiele kernen per tijdseenheid (s)
- Atoombouw/atoommassa/nuclidekaart
- Radioactiviteit en de vervalwijze
- Wanneer is een stof radioactief?
- Halveringstijd/vervalconstante
- Vervalwijzen en verschillende soorten straling
- Vervalschema
- Moeder/dochterrelatie
- Dosimetrie bij radioactiviteit
Radioactiviteit
We gaan uit van het atoommodel van Bohr. Je hebt een atoom en die atoom heeft een kern en
daaromheen zitten schillen. Die kern is opgevuld met protonen en neutronen in bepaalde
verhoudingen. En daaromheen in die schillen zitten elektronen. Die schillen hebben allemaal een hele
specifieke energie, en die energie is karakteristiek voor dat specifieke element.
Specifieke energieën die karakteristiek zijn voor de elementen geven we symbolisch weer als:
Wat je vervolgens kan doen met die gegevens die je hebt, is het berekenen wat de massa is van een
bepaalde hoeveelheid atomen. Daarbij heb je een bepaalde formule:
Maar het komt allemaal terug op het getal van
Avogadro.
VB.
Als we zwavel als voorbeeld nemen;
36 gram zwavel = 6,022 x 1023 atomen( gelijk aan 1 mol)
Hoeveel atomen zitten er dan in 2 gram zwavel?
Antwoord
Je komt dan uit op 3,35 x 1022 atomen. Dat is een enorme hoeveelheid en dat is goed om daar eens
even bij stil te staan. Je hebt 1022 dat is een heel groot getal. (dat klopt wel, want de atomen die zijn
heel klein) Als je es een keertje een massa moet uitrekenen en je komt uit op een massa van 10 23
gram, dan is dat echt veel. Waarschijnlijk heb je dan een rekenfoutje gemaakt je moet dan even goed
kijken met de haakjes die je voor de formule gebruikt. Waarschijnlijk is er in het kleine buisje waar je
, moet berekenen een hoeveel massa erin zit. Volgens de berekening zit er meer massa in dan de maan
of de aarde. Dus goed kijken of het nog realistisch is.
Nuclidekaart
Uiteindelijk de verhouding protonen en neutronen. Vooral het aantal protonen dicteert waar een
element staat in het periodiek systeem. Als je dan varieert in de hoeveelheid neutronen, dan krijg je
verschillende isotopen of isotonen van dat element wat in het periodiek systeem staat. Dan komt er
eigenlijk een extra dimensie bij en dat zie je terug in de nuclide kaart. Die nuclide kaart verteld iets
over de verhouding van het element, hoe stabiel het is, wat de halveringstijd is er staat enorm veel in.
In korte lijn hebben we 3 varianten:
- De isobaren – die heeft hetzelfde massagetal
- De isotopen – dezelfde protonen (allemaal dezelfde Z-waarde)
- De isotonen – allemaal dezelfde neutronen
Er is nog één de isomeren. Bij tc 99m staat de m voor metastabiel. Dan
betekend het dus dat je een val hebt en dat is van molucdeem. Dus er is
een vervalproces geweest, en wat er dan overblijft is een nieuwe/andere
kern. En die kern bevat nog een beetje energie, die is nog een beetje aan
het trillen. En die wil die energie kwijt en dat gebeurt op een bepaald
moment en dan word er een foton uitgezonden. Dan betekend die M dus,
metastabiel.
Eigenlijk is de verhouding van die kern kwa protonen en neutronen goed, alleen er zit nog net iets
teveel energie in. Dus hij tikt nog net even een foton weg en dan is die stabiel.
Wanneer is een stof radioactief?
- Onjuiste verhouding protonen/neutronen (instabiel) of een energieoverschot in kern
Gevolg :
- Uiteenvallen (desintegreren) atomaire kern
- Uitzenden radioactieve ioniserende straling
Als we het over radioactiviteit hebben, dan hebben we het over het feit dat die kern instabiel is. Der
is een bepaalde stabiele toestand waar atomen naartoe willen gaan en er moet iets aan de
hoeveelheid protonen en neutronen gebeuren. En dat verschilt per isotoop, per element. En bij dat
uiteenvallen (desintegreren) komt een deeltje vrij of een foton vrij of verdwijnt het juist en op die
manier wordt het energieoverschot in de kern opgeheven. Wat goed is op te onthouden ‘radioactieve
straling word heel vaak over gesproken, maar dat bestaat niet. We hebben ioniserende straling aan
de ene kant en radioactiviteit aan de andere kant. Radioactiviteit zend ioniserende straling uit.
Dus op het moment dat je bv een artikel leest en er word radioactieve straling besproken dan is dat
fout, dat bestaat niet.
Eenheden
‘De’ radioactiviteit in Bq wil zeggen:
De afname van het aantal instabiele kernen per tijdseenheid (s)
