Het wetgevingstraject van de wet opkoopbescherming
De minister geeft de ambtenaren de taak om een wetsvoorstel te maken. In dit wetsvoorstel staan
de betrokkenen partijen en het Memorie van Toelichting. 1 In een Memorie van Toelichting staat een
toelichting op het voorstel gegeven door de ministers. 2 Na het voorbereidend onderzoek is er nog
een vraag ontstaan. Deze gaat als volgt:
- De leden van de CDA vragen zich af of de gemeenten een extra instrument in handen krijgen
voor de aanpak van de zogenaamde ‘zorgcowboys’. Deze gebruiken opbrengsten uit illegale
drugs praktijken om woningen op te kopen en om daarna met ‘zorggelden’ jeugdigen onder
te brengen via jeugdzorgtrajecten. De vraag van de CDA is of dat de regering dit kan
toelichten en in samenspraak met het Ministerie van VWS kan bezien of er aanvullende
instrumenten nodig zijn. 3
Het antwoord op deze vraag staat in het Memorie van antwoord. Dit antwoord vertelt
eigenlijk dat ook in de buurten waar ‘zorgcowboys’ aanwezig zijn, de mogelijkheden om een
nieuw aangekochte koopwoning te verhuren beperkt is. Echter staat er ook in het antwoord
dat de opkoopbescherming niet is ontworpen om de genoemde problematiek van de
‘zorgcowboys’ op te lossen. In het rapport ‘Verwevenheid zorg & criminaliteit’ staan
maatregelen die kunnen worden ingezet om de problematiek tegen te gaan. 4
Het voorstel gaat daarna naar de het ambtelijk voorportaal. Het voorportaal is een overleg van hoge
ambtenaren. Daarna gaat het voorstel in de onderraad. Dit is een overleg van inhoudelijk betrokken
ministers dus in dit geval de Minister van Binnenlandse zaken en Koninkrijksrelaties. 5
De heer Nijboer van de partij PvdA heeft een initiatiefvoorstel ingediend. In dit initiatiefvoorstel
staan een aantal vragen van het de heer Nijboer aan de minister van Binnenlandse zaken en
Koninkrijksrelaties. Dit initiatiefvoorstel heeft 9 vragen. Ik zal de belangrijkste antwoorden even
toelichten.
De heer Nijboer schrijft dat er sprake kan zijn van het fenomeen ‘flippen’. Dit betekent dat de woning
wordt gekocht, verbouwd of gerenoveerd en vervolgens weer wordt verkocht voor een hogere prijs.
De Minister reageert hierop dat het onwenselijk is dat dit fenomeen zich plaats vindt. Dit is volgens
de minister niet nadelig wanneer de woning tussendoor opgeknapt wordt. Als de woning voor
doorverkoop wordt gerenoveerd en verduurzaamd (bijv. door middel van zonnepanelen) kan dit
bijdragen aan een toekomstbestendigere woningvoorraad. De reden van doorverkoop hoeft niet
altijd om winst te gaan, het kan bijvoorbeeld ook gaan om nieuwe woningwensen. De Minister
schrijft dat het flippen niet altijd invloed hoeft te hebben op de mensen in de wijk. Het kabinet heeft
per 1 januari 2021 besloten, om de doorverkoop tegen te gaan, de overdrachtsbelasting verhoogd
naar 8 %. 6
Het wetsvoorstel wordt na het initiatiefvoorstel nog besproken met alle ministers in de ministerraad.
Als de ministers akkoord gaan met het voorstel gaat de tekst naar de Raad van State. De Raad van
State geeft een advies over het wetsvoorstel en bekijkt of het wetsvoorstel uit te voeren is en of het
1
‘Hoe komt een wet tot stand?’, rijksoverheid.nl geraadpleegd op 25 september 2022.
2
´Memorie van Toelichting´, eerstekamer.nl geraadpleegd op 27 september 2022.
3
Kamerstukken I 2020/21, 35517, nr. C.
4
Kamerstukken I 2020/21, 35517, nr. F.
5
‘Hoe komt een wet tot stand?’, rijksoverheid.nl geraadpleegd op 25 september 2022.
6
Aanhangsel Handelingen II, 2020/21, nr. C
De minister geeft de ambtenaren de taak om een wetsvoorstel te maken. In dit wetsvoorstel staan
de betrokkenen partijen en het Memorie van Toelichting. 1 In een Memorie van Toelichting staat een
toelichting op het voorstel gegeven door de ministers. 2 Na het voorbereidend onderzoek is er nog
een vraag ontstaan. Deze gaat als volgt:
- De leden van de CDA vragen zich af of de gemeenten een extra instrument in handen krijgen
voor de aanpak van de zogenaamde ‘zorgcowboys’. Deze gebruiken opbrengsten uit illegale
drugs praktijken om woningen op te kopen en om daarna met ‘zorggelden’ jeugdigen onder
te brengen via jeugdzorgtrajecten. De vraag van de CDA is of dat de regering dit kan
toelichten en in samenspraak met het Ministerie van VWS kan bezien of er aanvullende
instrumenten nodig zijn. 3
Het antwoord op deze vraag staat in het Memorie van antwoord. Dit antwoord vertelt
eigenlijk dat ook in de buurten waar ‘zorgcowboys’ aanwezig zijn, de mogelijkheden om een
nieuw aangekochte koopwoning te verhuren beperkt is. Echter staat er ook in het antwoord
dat de opkoopbescherming niet is ontworpen om de genoemde problematiek van de
‘zorgcowboys’ op te lossen. In het rapport ‘Verwevenheid zorg & criminaliteit’ staan
maatregelen die kunnen worden ingezet om de problematiek tegen te gaan. 4
Het voorstel gaat daarna naar de het ambtelijk voorportaal. Het voorportaal is een overleg van hoge
ambtenaren. Daarna gaat het voorstel in de onderraad. Dit is een overleg van inhoudelijk betrokken
ministers dus in dit geval de Minister van Binnenlandse zaken en Koninkrijksrelaties. 5
De heer Nijboer van de partij PvdA heeft een initiatiefvoorstel ingediend. In dit initiatiefvoorstel
staan een aantal vragen van het de heer Nijboer aan de minister van Binnenlandse zaken en
Koninkrijksrelaties. Dit initiatiefvoorstel heeft 9 vragen. Ik zal de belangrijkste antwoorden even
toelichten.
De heer Nijboer schrijft dat er sprake kan zijn van het fenomeen ‘flippen’. Dit betekent dat de woning
wordt gekocht, verbouwd of gerenoveerd en vervolgens weer wordt verkocht voor een hogere prijs.
De Minister reageert hierop dat het onwenselijk is dat dit fenomeen zich plaats vindt. Dit is volgens
de minister niet nadelig wanneer de woning tussendoor opgeknapt wordt. Als de woning voor
doorverkoop wordt gerenoveerd en verduurzaamd (bijv. door middel van zonnepanelen) kan dit
bijdragen aan een toekomstbestendigere woningvoorraad. De reden van doorverkoop hoeft niet
altijd om winst te gaan, het kan bijvoorbeeld ook gaan om nieuwe woningwensen. De Minister
schrijft dat het flippen niet altijd invloed hoeft te hebben op de mensen in de wijk. Het kabinet heeft
per 1 januari 2021 besloten, om de doorverkoop tegen te gaan, de overdrachtsbelasting verhoogd
naar 8 %. 6
Het wetsvoorstel wordt na het initiatiefvoorstel nog besproken met alle ministers in de ministerraad.
Als de ministers akkoord gaan met het voorstel gaat de tekst naar de Raad van State. De Raad van
State geeft een advies over het wetsvoorstel en bekijkt of het wetsvoorstel uit te voeren is en of het
1
‘Hoe komt een wet tot stand?’, rijksoverheid.nl geraadpleegd op 25 september 2022.
2
´Memorie van Toelichting´, eerstekamer.nl geraadpleegd op 27 september 2022.
3
Kamerstukken I 2020/21, 35517, nr. C.
4
Kamerstukken I 2020/21, 35517, nr. F.
5
‘Hoe komt een wet tot stand?’, rijksoverheid.nl geraadpleegd op 25 september 2022.
6
Aanhangsel Handelingen II, 2020/21, nr. C
