OZT 7, leerjaar 3
Hoofdstuk zwangerschap
Anatomie
Embryologie Alles wat misgaat in de embryonale periode blijft ook mis. Zowel man als vrouw
beginnen met gang van Muller en gang van Wolff (eerste plaatje). Dit groeit uit tot
geslachtsorganen.
- Blauw: gang van Muller → wordt uterus en tubae
- Rood: gang van Wolff
Vorming van de uterus: te verklaren vanuit het niet goed
samensmelten van de gang van muller.
Vulva Uitwendige
geslachtsdelen van de
vrouw
Labia majora Grote schaamlippen + zwellichaam
Labia minora Kleine schaamlippen + preputium = voorhuidje
Vestibulum Gebied met openingen van plasbuis en vagina, bevat klieren van Bartholini →
produceren slijmachtige vloeistof: glijmiddel
Hymen Maagdenvlies → weefselrand bij de vaginaopening
Perineum Gebied tussen de vagina en de anus
Portio vaginalis Deel van de baarmoeder dat in de vagina uitsteekt.
Vagina heeft een zuur milieu → geproduceerd door bacteriën van Döderlein
1
,Uterus Baarmoeder
Stand uterus = Anteflexi/anteversie =
naar voren toe
Fundus uteri Baarmoedertop, bovenste gedeelte, verste weg van de baarmoederhals
Corpus uteri Baarmoederlichaam
Isthmus Vernauwing cervix
Cervix uteri Baarmoederhals, max. 4 cm lang, komt na de portio vaginalis
Canalis cervicalis Gang in de baarmoederhals
Ostium uteri Opening in baarmoedermond
Portio vaginalis Baarmoedermond, de opening van de baarmoeder
Cavitas uteri Baarmoederholte
Ligging uterus
Excavatio vesica Cavum douglas
uterine
Fornices
Fornices Het gebied aan het uiteinde
van de vagina rondom de
baarmoedermond
- Ventrale
- Dorsale
- Laterale
2
,Cavum douglas / De holte van douglas (tussen uterus en rectum) → laagste punt van het peritoneum in
excavatio recto- de buikholte. Diepste ruimte van de buikholte. Hier zitten resten van
uterina ontstekingsprocessen en is gemakkelijk bereikbaar via het rectum.
Excavation vesica Ruimte tussen blaas en baarmoeder
uterine - In deze ruimte kan zich vocht en pus ophopen bij bijv. een buikvliesontsteking.
- Ligging tov peritoneum: bijna helemaal omgeven door peritoneum. Tussen de
blaas en baarmoeder ontstaat een plooi net als tussen baarmoeder en rectum.
De vagina loopt naar dorsaal terwijl de uterus richting ventraal loopt. De cervix
steekt uit in de vagina waardoor er ook een kleine plooi ontstaat bij de portio.
- Cervix ligt subperitoneaal (het meest caudale deel)
- Grootste stuk intraperitoneaal
Versio Kromming eerste hoek
Flexio Kromming in de uterus zelf
Positio Hij blijft op deze positie hangen door banden en ligamenten. Hij kan ook wat lager
komen te liggen.
Variaties in ligging
van uterus
Wand uterus - Endometrium = tunica mucosa (plooien met slijmvlies), binnenste laag
- Myometrium = tunica muscularis (dunne lagen met glad spierweefsel), neemt toe
in de zwangerschap → bescherming en bevalling
- Perimetrium = tunica serosa (buitenste laag) → peritoneale lag. Deze laag is
onderdeel van het Lig. Latum en
onderdeel van mesometrium.
Is een sereus vlies en produceert
vocht.
Ligging t.o.v. Tegen over blaas = ventraal
Tegenover rectum = ventraal
3
, Tegenover peritoneum = intra-peritoneaal
Cervix = sub peritoneaal
Vascularisatie uterus - A. en V. Uterina (ontspringt uit de a. iliaca
interna) → kruist de ureter
- A. en V. Ovarica (ontspringt uit aorta)
EUG Extra Uterine Gravididiteit → eitje wordt wel bevrucht maar gaat niet naar de
baarmoeder. Komt vaak voor in het smalle deel van de tuba. Hier lopen arteria en vena
ovarica (ontspringen rechtstreeks uit aorta abdominalis). Bij een buiten
baarmoederlijke zwangerschap (EUG) kan er een bloeding op deze plaats optreden →
grote bloeding vanwege directe connectie met aorta.
4
Hoofdstuk zwangerschap
Anatomie
Embryologie Alles wat misgaat in de embryonale periode blijft ook mis. Zowel man als vrouw
beginnen met gang van Muller en gang van Wolff (eerste plaatje). Dit groeit uit tot
geslachtsorganen.
- Blauw: gang van Muller → wordt uterus en tubae
- Rood: gang van Wolff
Vorming van de uterus: te verklaren vanuit het niet goed
samensmelten van de gang van muller.
Vulva Uitwendige
geslachtsdelen van de
vrouw
Labia majora Grote schaamlippen + zwellichaam
Labia minora Kleine schaamlippen + preputium = voorhuidje
Vestibulum Gebied met openingen van plasbuis en vagina, bevat klieren van Bartholini →
produceren slijmachtige vloeistof: glijmiddel
Hymen Maagdenvlies → weefselrand bij de vaginaopening
Perineum Gebied tussen de vagina en de anus
Portio vaginalis Deel van de baarmoeder dat in de vagina uitsteekt.
Vagina heeft een zuur milieu → geproduceerd door bacteriën van Döderlein
1
,Uterus Baarmoeder
Stand uterus = Anteflexi/anteversie =
naar voren toe
Fundus uteri Baarmoedertop, bovenste gedeelte, verste weg van de baarmoederhals
Corpus uteri Baarmoederlichaam
Isthmus Vernauwing cervix
Cervix uteri Baarmoederhals, max. 4 cm lang, komt na de portio vaginalis
Canalis cervicalis Gang in de baarmoederhals
Ostium uteri Opening in baarmoedermond
Portio vaginalis Baarmoedermond, de opening van de baarmoeder
Cavitas uteri Baarmoederholte
Ligging uterus
Excavatio vesica Cavum douglas
uterine
Fornices
Fornices Het gebied aan het uiteinde
van de vagina rondom de
baarmoedermond
- Ventrale
- Dorsale
- Laterale
2
,Cavum douglas / De holte van douglas (tussen uterus en rectum) → laagste punt van het peritoneum in
excavatio recto- de buikholte. Diepste ruimte van de buikholte. Hier zitten resten van
uterina ontstekingsprocessen en is gemakkelijk bereikbaar via het rectum.
Excavation vesica Ruimte tussen blaas en baarmoeder
uterine - In deze ruimte kan zich vocht en pus ophopen bij bijv. een buikvliesontsteking.
- Ligging tov peritoneum: bijna helemaal omgeven door peritoneum. Tussen de
blaas en baarmoeder ontstaat een plooi net als tussen baarmoeder en rectum.
De vagina loopt naar dorsaal terwijl de uterus richting ventraal loopt. De cervix
steekt uit in de vagina waardoor er ook een kleine plooi ontstaat bij de portio.
- Cervix ligt subperitoneaal (het meest caudale deel)
- Grootste stuk intraperitoneaal
Versio Kromming eerste hoek
Flexio Kromming in de uterus zelf
Positio Hij blijft op deze positie hangen door banden en ligamenten. Hij kan ook wat lager
komen te liggen.
Variaties in ligging
van uterus
Wand uterus - Endometrium = tunica mucosa (plooien met slijmvlies), binnenste laag
- Myometrium = tunica muscularis (dunne lagen met glad spierweefsel), neemt toe
in de zwangerschap → bescherming en bevalling
- Perimetrium = tunica serosa (buitenste laag) → peritoneale lag. Deze laag is
onderdeel van het Lig. Latum en
onderdeel van mesometrium.
Is een sereus vlies en produceert
vocht.
Ligging t.o.v. Tegen over blaas = ventraal
Tegenover rectum = ventraal
3
, Tegenover peritoneum = intra-peritoneaal
Cervix = sub peritoneaal
Vascularisatie uterus - A. en V. Uterina (ontspringt uit de a. iliaca
interna) → kruist de ureter
- A. en V. Ovarica (ontspringt uit aorta)
EUG Extra Uterine Gravididiteit → eitje wordt wel bevrucht maar gaat niet naar de
baarmoeder. Komt vaak voor in het smalle deel van de tuba. Hier lopen arteria en vena
ovarica (ontspringen rechtstreeks uit aorta abdominalis). Bij een buiten
baarmoederlijke zwangerschap (EUG) kan er een bloeding op deze plaats optreden →
grote bloeding vanwege directe connectie met aorta.
4
