STATIONSPROEF VRAGEN - OPGELOST
PREVENTIE
Chromogene plaque/bacteriën
Zorgen voor een verkleuring van de tanden, meestal bruin/zwart en thv gingivarand.
Niet cariogeen
Meestal in een kindermond, naarmate het ouder worden
verandert de bacteriesamenstelling in de mond en kan
het spontaan verdwijnen.
Oorzaken: afzetting plak, ts, pigmenten, producten (CHX),
denk ook aan thee, koffie
Wat hiertegen doen?
1. Deftig dieet en afleren van slechte eetgewoonten
zoals sticky food zoals chocolade en het drinken van thee
2. Tanden regelmatig poetsen
3. Laten wegnemen in esthetische zones, mbv ultrasoon / aquacare
Demineralisatie na vaste apparatuur
Uitleg demineralisatie: plak blijft op tanden hangen vooral rond de brackets, omgezet tot zuren die de
tanden aantasten door de pH naar beneden te halen. Dit kan
al voorkomen na de 1e maand van het dragen van bracktes.
Door de retentieve plekken van de brackets kan er makkelijk
plak opstapelen op en rond de brackets. Indien deze niet
goed gepoetst worden ontstaan er nogal snel white spot
leasions.
Preventie:
• MHI-motivatie
• Topische fluoride
• Bvb gebruik van SuperFloss
Behandeling:
• CPP-ACP: helpt RM en preventie tegen cariës.
• Antimicrobiële agentia
• Tandbleken
• Microabrasie en opbouw in composiet
Toekomst : Invisalign en andere soorten alligners komen meer en meer op, deze kunnen makkelijk
verwijderd worden waardoor de tanden goed gepoetst kunnen worden en het gebruik van brackets zal
verminderen.
,MIH
= molar incisor hypomineralisation (enkel in melkgebit = HSPM = hypomineralised secondary primary
molar)
MIH in definitieve (wisselende) gebit: glazuurafwijking met systemische
oorsprong waarbij 1-4 eerste definitieve molaren en eventueel ook snijtanden
aangetast zijn. Heb je enkel aangetaste snijtanden dan spreken we niet van MIH.
Oorzaak: niet duidelijk, milieu, borstvoeding, ademhalingsstelsel, amoxycillines,
kinderziektes, vaccinaties, …
Klinisch:
• Afgelijnde opaciteiten t.h.v. glazuur van molaren en snijtanden (wit tot bruin-geel)
• Afbrokkelen van glazuur
• Asymmetrisch voorkomen t.h.v. molaren bij eenzelfde patiënt
▪ Is M1 zwaar aangetast, dan zijn ook vaak de snijtanden aangetast
▪ Is M1 niet zwaar aangetast, dan zijn de snijtanden meestal niet aangetast
• Atypische restauraties (speciale vorm) + afbrokkelen van de rand
▪ Randen in gehypomineraliseerd glazuur brokkelen af
• Enkel bovenste 2/3e van de kroon is aangetast (itt bij bv. AI = hele kroon is aangetast, ook
cervicale derde)
Klinische implicaties:
• Tanden zijn gevoelig, waardoor ze ook minder goed gepoetst worden, poetsen is ook moeilijk
door het onregelmatig oppervlak.
• Snelle vorming cariës
• Moeilijke verdoving, daarom voorkeur intra-ossale verdoving, in OK liefst distaal + ingreep
voorbereiden volgens schema van R. Steffen met ibuprofen of paracetamol
Behandeling;
• Risicobepaling:
o Medische anamnese van het kind van 0 tot 4 jaar. In geval van herhaalde ziekten in de
eerste vier levensjaren is 3-maandelijkse opvolging gewenst.
o Medische situatie van de moeder tijdens de zwangerschap.
o Bijzonderheden tijdens de bevalling.
o Erfelijkheid.
o Fluoridesupplementen.
• Opvolging bij doorbraak
o Desensitatie/remineralisatie d.m.v. dagelijkse applicatie van CPP-ACP (GC Tooth Mousse,
GC) (caseïnefosfopeptide gestabiliseerd amorf calciumfosfaat). Tooth mousse
aanbrengen zolang er kaasmolaren zijn.
o MHI
o Verminderen van de cariogeniciteit en erosiviteit van het voedsel.
• Behandelen molaren
o Milde vorm: fissuurverzegeling
o matig ernstige vorm: restauratief herstel of extractie ( ! orthodont)
o Eventueel overlay of kroon
,Koortsblaas. Mag je ingreep doen of uitstellen? Hoe preventie van contaminatie?
Oorzaak:
Veroorzaakt door het herpes labialisvirus HSV-1 (HSV-2 is genitale herpes), 70% vd mensen heeft het.
Vanaf volwassenheid veel minder gevoelig voor primaire infectie, is vooral tijdens de jeugd dat je dit
overkrijgt. Blijft latent aanwezig in het immuunsysteem. Indien men verzwakt is, bvb tijdens de regels
van het vrouwelijk geslacht of een verkoudheid , kunnen deze terug tot uiting komen. Indien deze
openliggen zijn ze ook besmettelijk en overdraaglijk.
prodromale symptomen: pijn, jeuk, branderig
Ingreep: actieve letsel is zeer besmettelijk en aerosol productie mag niet. Absolute contra! Blijft
maanden op de oppervlakken, best uitstellen indien het een actief letsel is.
Preventie:
• Geen aërosolproductie
• Goede ontsmetting na patiënt
• Overdracht vermijden: kussen, knuffelen, handen geven, van dezelfde fles drinken, zelfde bestek
gebruiken
Medicatie: acyclovir, gaat cellen binnen waar het virus zich repliceert en gaat pyrimidinekinase dat zelf
gemaakt werd door het virus fosfateren, het product zal inwerken op de DNA-cyclus deze zo doen
stoppen. Resistentie kan ontstaan, daarom ook nog andere middelen op de markt zoals: ganciclovir,
penciclovir, brivudine.
Virus: DNA-virus met enveloppe, ds lineair
Raciale pigmentatie, wat zou het nog kunnen zijn? Geef enkele ziekten en medicatie die een gelijkaardig
beeld zouden kunnen veroorzaken?
Zien we vooral bij mensen met een donkerdere huidskleur thv een hogere activiteit van de melanocyten
en niet van een verhoogd aantal melanocyten.
Voorkomen: vooral op het tandvlees, maar kan ook op het palatum en lip voorkomen.
Melanocyten zijn terug te vinden in de basale laag van de orale mucosa, ze produceren melanine en
kunnen door de bovenliggende epitheelcellen opgenomen worden.
Ziekten: ziekte van Addison, ziekte van Peutz-Jegher, smoker’s melanosis, drugsgerelateerde
verkleuringen, melanotische macula, melanoacanthoma
Medicatie:
• tetracyclines zoals minocycline kunnen ingebouwd worden in het tandweefsel en zo voor
verkleuringen zorgen= AB voor bvb pneumonie
• azidothymidine ter behandeling van AIDS
• chloroquine ter bestrijding malaria
• CHX
, Eruptiehematoom: hoe behandelen, hoe ontstaat dit?
= Blauwachtige verkleuring van de mucosa, een soort cyste gevuld met vocht en bloed rondom de kroon
van een gebitselement. (zonder bloed = eruptiecyste). Mogelijk niet meer dan een bloeding in follikel.
Reden: druk van definitieve opvolger.
Behandeling: niets doen, opvolgen, de tand zal er gewoon doorgroeien. Enkel indien de eruptie van de
opvolger gecompromitteerd is mag de TA deze openprikken.
Fluorosis: hoe herken je dit? Hoe behandelen?
= chronische blootstelling aan fluor, enkel tijdens de tandkiemvorming g (0 – 6 jaar, vooral tussen 1,5 en
3 jaar).
Fluorosis is een glazuurhypomineralisatie: ameloblasten zijn door het fluor in de war geraakt waardoor
ze niet correct glazuur vormen, dit geeft een witte en soms oranje achtige kleur. Fluorosis tanden zouden
meer resistent zijn tegen gaatjes, maar zijn brozer en zijn esthetisch minder mooi.
Hoe gebeurt dit: meestal door fluoridering van het water of
een andere manier van een teveel aan fluorinname: voeding
met een hoog F—gehalte, milieufactoren zoals pesticiden ,
insecticiden, etc.
Hoe behandelen?
• Indien mild: vitaal bleken van tanden
• Veneers, crowns of composiet erover.
• Glazuurmicro-abrasie in combinatie met bleken van tanden: RD → opruwen zones
hypomineralisatie zodat pasta erin kan dringen → aanbrengen HCl zuurmengsel Opalustre (5-6x
herhalen) → 30 sec inpolijsten met cup + 5sec spoelen → alles herhalen
• Kunstharsinfiltratie:
▪ RD
▪ HCl zuur 2 min inpolijsten met cup
▪ Spoelen en drogen
▪ Aanbrengen ethanol 30 sec
▪ Drogen
▪ Aanbrengen van kunsthars 3 min + polymeriseren (40 sec)
▪ Aanbrengen 2e laag kunsthars 1 min + polymeriseren (40 sec)
PREVENTIE
Chromogene plaque/bacteriën
Zorgen voor een verkleuring van de tanden, meestal bruin/zwart en thv gingivarand.
Niet cariogeen
Meestal in een kindermond, naarmate het ouder worden
verandert de bacteriesamenstelling in de mond en kan
het spontaan verdwijnen.
Oorzaken: afzetting plak, ts, pigmenten, producten (CHX),
denk ook aan thee, koffie
Wat hiertegen doen?
1. Deftig dieet en afleren van slechte eetgewoonten
zoals sticky food zoals chocolade en het drinken van thee
2. Tanden regelmatig poetsen
3. Laten wegnemen in esthetische zones, mbv ultrasoon / aquacare
Demineralisatie na vaste apparatuur
Uitleg demineralisatie: plak blijft op tanden hangen vooral rond de brackets, omgezet tot zuren die de
tanden aantasten door de pH naar beneden te halen. Dit kan
al voorkomen na de 1e maand van het dragen van bracktes.
Door de retentieve plekken van de brackets kan er makkelijk
plak opstapelen op en rond de brackets. Indien deze niet
goed gepoetst worden ontstaan er nogal snel white spot
leasions.
Preventie:
• MHI-motivatie
• Topische fluoride
• Bvb gebruik van SuperFloss
Behandeling:
• CPP-ACP: helpt RM en preventie tegen cariës.
• Antimicrobiële agentia
• Tandbleken
• Microabrasie en opbouw in composiet
Toekomst : Invisalign en andere soorten alligners komen meer en meer op, deze kunnen makkelijk
verwijderd worden waardoor de tanden goed gepoetst kunnen worden en het gebruik van brackets zal
verminderen.
,MIH
= molar incisor hypomineralisation (enkel in melkgebit = HSPM = hypomineralised secondary primary
molar)
MIH in definitieve (wisselende) gebit: glazuurafwijking met systemische
oorsprong waarbij 1-4 eerste definitieve molaren en eventueel ook snijtanden
aangetast zijn. Heb je enkel aangetaste snijtanden dan spreken we niet van MIH.
Oorzaak: niet duidelijk, milieu, borstvoeding, ademhalingsstelsel, amoxycillines,
kinderziektes, vaccinaties, …
Klinisch:
• Afgelijnde opaciteiten t.h.v. glazuur van molaren en snijtanden (wit tot bruin-geel)
• Afbrokkelen van glazuur
• Asymmetrisch voorkomen t.h.v. molaren bij eenzelfde patiënt
▪ Is M1 zwaar aangetast, dan zijn ook vaak de snijtanden aangetast
▪ Is M1 niet zwaar aangetast, dan zijn de snijtanden meestal niet aangetast
• Atypische restauraties (speciale vorm) + afbrokkelen van de rand
▪ Randen in gehypomineraliseerd glazuur brokkelen af
• Enkel bovenste 2/3e van de kroon is aangetast (itt bij bv. AI = hele kroon is aangetast, ook
cervicale derde)
Klinische implicaties:
• Tanden zijn gevoelig, waardoor ze ook minder goed gepoetst worden, poetsen is ook moeilijk
door het onregelmatig oppervlak.
• Snelle vorming cariës
• Moeilijke verdoving, daarom voorkeur intra-ossale verdoving, in OK liefst distaal + ingreep
voorbereiden volgens schema van R. Steffen met ibuprofen of paracetamol
Behandeling;
• Risicobepaling:
o Medische anamnese van het kind van 0 tot 4 jaar. In geval van herhaalde ziekten in de
eerste vier levensjaren is 3-maandelijkse opvolging gewenst.
o Medische situatie van de moeder tijdens de zwangerschap.
o Bijzonderheden tijdens de bevalling.
o Erfelijkheid.
o Fluoridesupplementen.
• Opvolging bij doorbraak
o Desensitatie/remineralisatie d.m.v. dagelijkse applicatie van CPP-ACP (GC Tooth Mousse,
GC) (caseïnefosfopeptide gestabiliseerd amorf calciumfosfaat). Tooth mousse
aanbrengen zolang er kaasmolaren zijn.
o MHI
o Verminderen van de cariogeniciteit en erosiviteit van het voedsel.
• Behandelen molaren
o Milde vorm: fissuurverzegeling
o matig ernstige vorm: restauratief herstel of extractie ( ! orthodont)
o Eventueel overlay of kroon
,Koortsblaas. Mag je ingreep doen of uitstellen? Hoe preventie van contaminatie?
Oorzaak:
Veroorzaakt door het herpes labialisvirus HSV-1 (HSV-2 is genitale herpes), 70% vd mensen heeft het.
Vanaf volwassenheid veel minder gevoelig voor primaire infectie, is vooral tijdens de jeugd dat je dit
overkrijgt. Blijft latent aanwezig in het immuunsysteem. Indien men verzwakt is, bvb tijdens de regels
van het vrouwelijk geslacht of een verkoudheid , kunnen deze terug tot uiting komen. Indien deze
openliggen zijn ze ook besmettelijk en overdraaglijk.
prodromale symptomen: pijn, jeuk, branderig
Ingreep: actieve letsel is zeer besmettelijk en aerosol productie mag niet. Absolute contra! Blijft
maanden op de oppervlakken, best uitstellen indien het een actief letsel is.
Preventie:
• Geen aërosolproductie
• Goede ontsmetting na patiënt
• Overdracht vermijden: kussen, knuffelen, handen geven, van dezelfde fles drinken, zelfde bestek
gebruiken
Medicatie: acyclovir, gaat cellen binnen waar het virus zich repliceert en gaat pyrimidinekinase dat zelf
gemaakt werd door het virus fosfateren, het product zal inwerken op de DNA-cyclus deze zo doen
stoppen. Resistentie kan ontstaan, daarom ook nog andere middelen op de markt zoals: ganciclovir,
penciclovir, brivudine.
Virus: DNA-virus met enveloppe, ds lineair
Raciale pigmentatie, wat zou het nog kunnen zijn? Geef enkele ziekten en medicatie die een gelijkaardig
beeld zouden kunnen veroorzaken?
Zien we vooral bij mensen met een donkerdere huidskleur thv een hogere activiteit van de melanocyten
en niet van een verhoogd aantal melanocyten.
Voorkomen: vooral op het tandvlees, maar kan ook op het palatum en lip voorkomen.
Melanocyten zijn terug te vinden in de basale laag van de orale mucosa, ze produceren melanine en
kunnen door de bovenliggende epitheelcellen opgenomen worden.
Ziekten: ziekte van Addison, ziekte van Peutz-Jegher, smoker’s melanosis, drugsgerelateerde
verkleuringen, melanotische macula, melanoacanthoma
Medicatie:
• tetracyclines zoals minocycline kunnen ingebouwd worden in het tandweefsel en zo voor
verkleuringen zorgen= AB voor bvb pneumonie
• azidothymidine ter behandeling van AIDS
• chloroquine ter bestrijding malaria
• CHX
, Eruptiehematoom: hoe behandelen, hoe ontstaat dit?
= Blauwachtige verkleuring van de mucosa, een soort cyste gevuld met vocht en bloed rondom de kroon
van een gebitselement. (zonder bloed = eruptiecyste). Mogelijk niet meer dan een bloeding in follikel.
Reden: druk van definitieve opvolger.
Behandeling: niets doen, opvolgen, de tand zal er gewoon doorgroeien. Enkel indien de eruptie van de
opvolger gecompromitteerd is mag de TA deze openprikken.
Fluorosis: hoe herken je dit? Hoe behandelen?
= chronische blootstelling aan fluor, enkel tijdens de tandkiemvorming g (0 – 6 jaar, vooral tussen 1,5 en
3 jaar).
Fluorosis is een glazuurhypomineralisatie: ameloblasten zijn door het fluor in de war geraakt waardoor
ze niet correct glazuur vormen, dit geeft een witte en soms oranje achtige kleur. Fluorosis tanden zouden
meer resistent zijn tegen gaatjes, maar zijn brozer en zijn esthetisch minder mooi.
Hoe gebeurt dit: meestal door fluoridering van het water of
een andere manier van een teveel aan fluorinname: voeding
met een hoog F—gehalte, milieufactoren zoals pesticiden ,
insecticiden, etc.
Hoe behandelen?
• Indien mild: vitaal bleken van tanden
• Veneers, crowns of composiet erover.
• Glazuurmicro-abrasie in combinatie met bleken van tanden: RD → opruwen zones
hypomineralisatie zodat pasta erin kan dringen → aanbrengen HCl zuurmengsel Opalustre (5-6x
herhalen) → 30 sec inpolijsten met cup + 5sec spoelen → alles herhalen
• Kunstharsinfiltratie:
▪ RD
▪ HCl zuur 2 min inpolijsten met cup
▪ Spoelen en drogen
▪ Aanbrengen ethanol 30 sec
▪ Drogen
▪ Aanbrengen van kunsthars 3 min + polymeriseren (40 sec)
▪ Aanbrengen 2e laag kunsthars 1 min + polymeriseren (40 sec)
