Samenvatting Geestelijke stromingen - K.2.08
Hindoeïsme (Polytheïstisch)
Afgeleid van Indusbeschaving (gebaseerd op landbouw/handel)
Geschiedenis:
Officieel ontstaan met het op schrift stellen van de Veda’s (belangrijkste geschriften. Het bestaat
waarschijnlijk al langer, omdat mensen het mondeling al hadden verspreid.
In dezelfde periode vernietigden de Ariërs de Indusbeschaving. De Ariërs waren
nomadenstammen en goed in het voeren van oorlog. Daardoor kan een betrekkelijk
laagontwikkeld vol een hoger ontwikkeld volk overwinnen.
Induscultuur: moedergodin aanbeden, vruchtbaarheidssymbool. Alle dieren en bomen werden
ook aanbeden.
Ariërs: aanbaden natuurfonemen zoals donder, bliksem, maan en zon. Ze waren patriarchaal
(mannen hadden het voor het zeggen)
Na verovering werden ze minder nomadenvolk en bleven ze in hetzelfde gebied. De 2 culturen
vermengden en er ontstond geleidelijk de religie Hindoeïsme. Omdat de Ariërs zich wel hoger
voelde ontstond het kastenstelsel.
Het kastenstelsel:
Samenleving verdeeld in groepen. Belangrijk is:
- je mag alleen trouwen met iemand uit eigen kaste
- je mag alleen eten met iemand uit je eigen kaste
- beroepen zijn verbonden aan bepaalde kaste
- religieuze plichten (dharma) zijn verbonden aan je kaste
Er zijn 4 (eigenlijk 5) kasten:
1. Brahmanen: de priesters/geestelijken
(verantwoordelijk voor onderwijs en 2 kasten onder hen, verbod op geweld dus daarom
vegetarisch)
2. Kshatriva’s: strijders/wereldlijke macht
(land verdedigen en besturen, geweld toegestaan)
3. Vaishva’s: handelaren/handwerkers/boeren
(herders, boeren, handelaren en ambachtslieden)
4. Shudra’s: dienaren/onderdanen
(in dienst van hogere kasten, tweederangs burgers zonder rechten)
5. (Chandala’s: onaanraakbaren)
(grootste kast die smerige werk moet doen. Ze doen alles waar bloed in aanraking komt. Ze
moesten buiten stadsgrenzen leven en geen tempels bezoeken, nu wel)
Eerste drie kasten hebben recht op onderwijs en mogen meedoen aan religieuze ceremonies.
Kastensyteem is nu officieel verboden, maar lastig om ook echt te laten verdwijnen.
(Eerst veel in India, vanwege slavernij naar Suriname, vanwege onafhankelijkheid NL naar NL)
Basiskenmerken hindoeïsme:
Polytheïstisch: geloof in meerdere goden, maar 1 belangrijkst. Alle goden zijn volgens hen terug
te voeren op 1 god, de Brahma(n). Ieder mens heeft een deel van zijn scheppende kracht of
oerkrocht = de Atman. Doel van leven is dat mens na sterven 1 wordt met het goddelijke.
Reïncarnatie: mens heeft meerdere levens.
Karma: (geheel van je daden) bepaalt hoe je in volgend leven terugkomt. Karma wordt
bepaald door manier waarop je dharma (religieuze plichten) vervuld hebt.
Moksha: verlossing uit kringloop van leven en wedergeboorten, de samsara. Moksha wordt niet
bereikt als je allemaal goede daden hebt, maar op moment dat je geen karma weer opbouwt
en je niet meer wordt herboren.
Belangrijke goden:
Brahma(n): schepper-god en sterfelijk. Als hij sterft vergaat het universum en komt er een nieuwe
brahma. Aanhangers van Shiva denken dat Shiva Brahma opdracht gaf om nieuw universum te
schapen. Aanhangers van Vishnu denken dat hij het was. Brahma wordt met 4 hoofden
afgebeeld die staan voor de 4 belangrijke boeken en kasten.
Vishnu: houdt de wereld in stand, komt als er een ramp lijkt te gebeuren naar de aarde om deze
te redden. Hij komt in de vorm van avatar (verschijningsvorm en godheid). Vishnu is al in 10
avatars gezien: vis, schildpad, dwerg etc. de belangrijkste was Krishna. Deze avatar is bekend
geworden door de Hare Krishna-beweging. De 10 is de bijzondere, Kalki. Deze komt pas naar
aarde als deze bijnazal gegaan en zal gelovigen berechten en zorgen dat er weer een goed
Hindoeïsme (Polytheïstisch)
Afgeleid van Indusbeschaving (gebaseerd op landbouw/handel)
Geschiedenis:
Officieel ontstaan met het op schrift stellen van de Veda’s (belangrijkste geschriften. Het bestaat
waarschijnlijk al langer, omdat mensen het mondeling al hadden verspreid.
In dezelfde periode vernietigden de Ariërs de Indusbeschaving. De Ariërs waren
nomadenstammen en goed in het voeren van oorlog. Daardoor kan een betrekkelijk
laagontwikkeld vol een hoger ontwikkeld volk overwinnen.
Induscultuur: moedergodin aanbeden, vruchtbaarheidssymbool. Alle dieren en bomen werden
ook aanbeden.
Ariërs: aanbaden natuurfonemen zoals donder, bliksem, maan en zon. Ze waren patriarchaal
(mannen hadden het voor het zeggen)
Na verovering werden ze minder nomadenvolk en bleven ze in hetzelfde gebied. De 2 culturen
vermengden en er ontstond geleidelijk de religie Hindoeïsme. Omdat de Ariërs zich wel hoger
voelde ontstond het kastenstelsel.
Het kastenstelsel:
Samenleving verdeeld in groepen. Belangrijk is:
- je mag alleen trouwen met iemand uit eigen kaste
- je mag alleen eten met iemand uit je eigen kaste
- beroepen zijn verbonden aan bepaalde kaste
- religieuze plichten (dharma) zijn verbonden aan je kaste
Er zijn 4 (eigenlijk 5) kasten:
1. Brahmanen: de priesters/geestelijken
(verantwoordelijk voor onderwijs en 2 kasten onder hen, verbod op geweld dus daarom
vegetarisch)
2. Kshatriva’s: strijders/wereldlijke macht
(land verdedigen en besturen, geweld toegestaan)
3. Vaishva’s: handelaren/handwerkers/boeren
(herders, boeren, handelaren en ambachtslieden)
4. Shudra’s: dienaren/onderdanen
(in dienst van hogere kasten, tweederangs burgers zonder rechten)
5. (Chandala’s: onaanraakbaren)
(grootste kast die smerige werk moet doen. Ze doen alles waar bloed in aanraking komt. Ze
moesten buiten stadsgrenzen leven en geen tempels bezoeken, nu wel)
Eerste drie kasten hebben recht op onderwijs en mogen meedoen aan religieuze ceremonies.
Kastensyteem is nu officieel verboden, maar lastig om ook echt te laten verdwijnen.
(Eerst veel in India, vanwege slavernij naar Suriname, vanwege onafhankelijkheid NL naar NL)
Basiskenmerken hindoeïsme:
Polytheïstisch: geloof in meerdere goden, maar 1 belangrijkst. Alle goden zijn volgens hen terug
te voeren op 1 god, de Brahma(n). Ieder mens heeft een deel van zijn scheppende kracht of
oerkrocht = de Atman. Doel van leven is dat mens na sterven 1 wordt met het goddelijke.
Reïncarnatie: mens heeft meerdere levens.
Karma: (geheel van je daden) bepaalt hoe je in volgend leven terugkomt. Karma wordt
bepaald door manier waarop je dharma (religieuze plichten) vervuld hebt.
Moksha: verlossing uit kringloop van leven en wedergeboorten, de samsara. Moksha wordt niet
bereikt als je allemaal goede daden hebt, maar op moment dat je geen karma weer opbouwt
en je niet meer wordt herboren.
Belangrijke goden:
Brahma(n): schepper-god en sterfelijk. Als hij sterft vergaat het universum en komt er een nieuwe
brahma. Aanhangers van Shiva denken dat Shiva Brahma opdracht gaf om nieuw universum te
schapen. Aanhangers van Vishnu denken dat hij het was. Brahma wordt met 4 hoofden
afgebeeld die staan voor de 4 belangrijke boeken en kasten.
Vishnu: houdt de wereld in stand, komt als er een ramp lijkt te gebeuren naar de aarde om deze
te redden. Hij komt in de vorm van avatar (verschijningsvorm en godheid). Vishnu is al in 10
avatars gezien: vis, schildpad, dwerg etc. de belangrijkste was Krishna. Deze avatar is bekend
geworden door de Hare Krishna-beweging. De 10 is de bijzondere, Kalki. Deze komt pas naar
aarde als deze bijnazal gegaan en zal gelovigen berechten en zorgen dat er weer een goed
