1. Inleiding
Kerntaak/rol leraren =
- verzorgen van een goede les
- het leren van een groep leerlingen te ondersteunen
Cognitieve psychologie = het menselijk brein bij leren
Onderwijswetenschappen = verzorgen van goed onderwijs in de klas
VERWERKING = OPSLAAN + TERUGHALEN
geen verwerking = geen opslag
nauwelijks verwerking = fragiele/kortstondige opslag
veel verwerking = stevige opslag
veel en gevarieerde verwerking = leren en onthouden
Onze wetenschappelijke basis
Effectieve instructie = zorgt ervoor dat lln meer en diepgaander gaan lezen
Leren = is een proces dat
in wisselwerking met de omgeving
een permanente
verandering in het langetermijngeheugen veroorzaakt
en is het resultaat van cognitieve verwerking van informatie
formeel leren = schoolse activiteit → leerplicht, school, klas, leraar, examens,...
informeel leren = buiten de schoolmuren → jeugdbeweging, sportclub, vrienden,
gezin, reizen,...
Instructie = verzameling van de bewuste methodieken of werkvormen die de
leraar gebruikt om het leren van de lln te ondersteunen
Cognitieve psychologie
,= bestudeert hoe ons menselijk denken werkt
Kennisschema’s
Leraar = expert beschikt over gedetailleerde kennisschema’s
Leerling = beginner beschikt niet over deze kennisschema’s & baseren zich op
oppervlakkige kenmerken van probleem om tot de oplossing te komen
Lerareneffectiviteitsstudies
- leraren bij wie leerlingen meeste vooruitgang boeken en minste
vooruitgang boeken
- vergelijken instructies + observeren van goede instructie
2 PERSPECTIEVEN OP LEREN
Behaviorisme
Klassieke conditionering
= een neutrale prikkel, koppelen aan een stimulus die leidt tot een reflex
(Pavlov)
operante conditionering
= een leerproces waarbij een respons in een bepaalde context gevolgd wordt
door een bekrachtiger of bestraffer.
, bekrachtiging straf
positief toedienen van iets toedienen van iets
(iets toedienen) aangenaam onaangenaam
+ C+ C-
negatief wegnemen van iets wegnemen van iets
(iets wegnemen) onaangenaam aangenaam
- C - C +
gedrag toenemen (R↑) ↓gedrag zal afnemen (R↓)
Toepassingen van behaviorisme binnen het onderwijs
klasmanagement: belonen en straffen
gamification
o bingel
cognitivisme
Vanaf jaren ‘30 steeds meer onderzoek naar
wat zich in de hersenen afspeelt
Hoe we kennis organiseren
hoe we info opslaan
hoe we informatie terug ophalen
= inzicht in verwerkingsprocessen in de hersenen → waarnemen en verwerken
van info
= evidenced-informed lesgeven
directe instructie
retrieval practice en interleaved practice
voortbouwen op voorkennis
actief verwerken van de leerstof
Kerntaak/rol leraren =
- verzorgen van een goede les
- het leren van een groep leerlingen te ondersteunen
Cognitieve psychologie = het menselijk brein bij leren
Onderwijswetenschappen = verzorgen van goed onderwijs in de klas
VERWERKING = OPSLAAN + TERUGHALEN
geen verwerking = geen opslag
nauwelijks verwerking = fragiele/kortstondige opslag
veel verwerking = stevige opslag
veel en gevarieerde verwerking = leren en onthouden
Onze wetenschappelijke basis
Effectieve instructie = zorgt ervoor dat lln meer en diepgaander gaan lezen
Leren = is een proces dat
in wisselwerking met de omgeving
een permanente
verandering in het langetermijngeheugen veroorzaakt
en is het resultaat van cognitieve verwerking van informatie
formeel leren = schoolse activiteit → leerplicht, school, klas, leraar, examens,...
informeel leren = buiten de schoolmuren → jeugdbeweging, sportclub, vrienden,
gezin, reizen,...
Instructie = verzameling van de bewuste methodieken of werkvormen die de
leraar gebruikt om het leren van de lln te ondersteunen
Cognitieve psychologie
,= bestudeert hoe ons menselijk denken werkt
Kennisschema’s
Leraar = expert beschikt over gedetailleerde kennisschema’s
Leerling = beginner beschikt niet over deze kennisschema’s & baseren zich op
oppervlakkige kenmerken van probleem om tot de oplossing te komen
Lerareneffectiviteitsstudies
- leraren bij wie leerlingen meeste vooruitgang boeken en minste
vooruitgang boeken
- vergelijken instructies + observeren van goede instructie
2 PERSPECTIEVEN OP LEREN
Behaviorisme
Klassieke conditionering
= een neutrale prikkel, koppelen aan een stimulus die leidt tot een reflex
(Pavlov)
operante conditionering
= een leerproces waarbij een respons in een bepaalde context gevolgd wordt
door een bekrachtiger of bestraffer.
, bekrachtiging straf
positief toedienen van iets toedienen van iets
(iets toedienen) aangenaam onaangenaam
+ C+ C-
negatief wegnemen van iets wegnemen van iets
(iets wegnemen) onaangenaam aangenaam
- C - C +
gedrag toenemen (R↑) ↓gedrag zal afnemen (R↓)
Toepassingen van behaviorisme binnen het onderwijs
klasmanagement: belonen en straffen
gamification
o bingel
cognitivisme
Vanaf jaren ‘30 steeds meer onderzoek naar
wat zich in de hersenen afspeelt
Hoe we kennis organiseren
hoe we info opslaan
hoe we informatie terug ophalen
= inzicht in verwerkingsprocessen in de hersenen → waarnemen en verwerken
van info
= evidenced-informed lesgeven
directe instructie
retrieval practice en interleaved practice
voortbouwen op voorkennis
actief verwerken van de leerstof
