Samenvatting Positieve Psychologie

Hoofdstuk 1: Inleiding


1 Inleiding

1.1 Wat is positieve psychologie

Positieve psychologie = de wetenschappelijke en sociale stroming in de psychologie waarin
welbevinden en optimaal functioneren (individueel, relationeel, organisaties en samenleving)
centraal staan.

 Grondleggers: Seligman en Csikszentmihalyi
 Nadruk ligt niet op de behandeling van psychische stoornissen, maar op het versterken van
mentale fitheid
 Hoe we het beste uit onszelf en anderen kunnen halen

1.1.2 Werkt positieve psychologie

Empirische wetenschap = onderzoeken naar effectiviteit bij individuen, organisaties en
samenlevingen.

 Het boek ‘Dit is jouw leven – Ervaar de effecten van de positieve psychologie’:
• Meer welbevinden en bloei dan zij die het boek niet hebben doorgewerkt
• Effecten bleven minstens een jaar behouden
 Ook ander onderzoek laat zien dat veel toepassingen uit de positieve psychologie kunnen
bijdragen aan plezier, betrokkenheid, fijne relaties, zingeving en succes


1.2 Wat is geluk

Geluk = de mate waarin een individu de kwaliteit van zijn leven in het algemeen als gunstig ervaart.

 Synoniem: welbevinden of levenskwaliteit
 Aristoteles:
• Hedonistisch welzijn: genieten (korte termijn)
• Eudaimonisch welzijn: tevredenheid (lange termijn)
 Theorie van welbevinden door Martin Seligman gebaseerd op 5 pijlers (PERMA):
1. Het plezierige leven
2. Het goede leven
3. Het hebben van positieve relaties
4. Het zinvolle leven
5. Iets bereiken in je leven




1

,Hoofdstuk 1: Inleiding


1.2.1 De maakbaarheid van geluk

De gelukstaart van Sonja Lyubomirsky (2005):
 3 primaire factoren die het chronisch geluksgevoel beïnvloeden:
• Genetica
• Omstandigheden (woonplaats, familie, werk, …)
• Intentionele activiteiten (zelf geluk in handen nemen)
 Frederickson: meer dan je denkt, kies je jouw emoties

1.2.2 Kan je geluk meten

 Hersenscan en hormoonspiegels geven info → subjectieve materie
 Vragenlijsten kunnen een fout beeld geven (invullen op slechte dag)
 Geluk-o-meter: vergelijking met geslacht en leeftijdsgroep
• Relatiemeter
• Gezondheidsmeter
• Omgevingsmeter
• Persoonlijkheidsmeter
• Statusmeter (gevoel in de maatschappij)

1.3 Sterke kanten en zelfvertrouwen

Tips voor meer zelfvertrouwen:
 Noteer je successen
 Ken je positieve eigenschappen
 Tijd voor jezelf
 Verlaag je eisen
 Accepteer complimenten
 Laat onzekerheid toe
 Investeer in persoonlijke groei
 Vergelijk jezelf niet steeds met anderen
 Stel uitdagende, maar realistische doelen


1.4 Ontstaan sterke kanten benadering

William Grant study (1937):
 Langste onderzoek (68 jaar) naar de ontwikkeling van volwassenen, bij mensen die het goed
doen en zich goed voelen
Seligman:
 1997: dochter Nikki als inspiratiebron
 Nikki-principe: aandacht moet gaan naar het benoemen, stimuleren en ontplooien van
kinderen hun sterke kanten
 1998: voorzitter van APA (American Psychological Association)
1.5 Uitgangspunten

 Reguliere psychologie: te veel gericht op klachten, te weinig op krachten

2

,Hoofdstuk 1: Inleiding


 Mogelijkheden voor individuele en professionele ontwikkeling
• Focus op successen, persoonlijke kwaliteiten en sterke kanten van mensen om
verandering mogelijk te maken
 Start vanuit goede eigenschappen


1.6 Classificatie

Methoden om sterke kanten te identificeren.

1.6.1 VIA Signature Strenghts Test

 Doel: universeel classificatiesysteem van deugden en sterke kanten
 24 sterke kanten, ingedeeld in 6 deugden (= karakterkrachten)
1. Wijsheid en kennis
2. Moed
3. Menselijkheid en liefde
4. Rechtvaardigheid
5. Zelfbeheersing
6. Transcendentie
 Resultaat: 5 sterke kanten gerangschikt van meest naar minst op jou van toepassing

1.6.2 StrengthsFinder

 Doel: ontdekken wat je talenten zijn en hoe je deze bewuster kan gebruiken
 Iedereen heeft een unieke combinatie van 34 talenten
 Resultaat: jouw 5 meest ontwikkelbare talenten

1.6.3 R2 Strenghts Profiler

 Niet- gerealiseerde sterke punten: de dingen die iemand energie geeft en goed presteert,
maar niet zo vaak gebruikt
 Zwakke punten: de dingen die iemand moeilijk vindt om goed te doen en uitputtend vindt
 Gerealiseerde sterke punten: de dingen die iemand energie geeft, goed presteert en vaak
gebruikt
 Aangeleerd gedrag: de dingen die iemand goed heeft geleerd, maar waar je geen energie van
krijgt




1.6.4 Talentenwijzer

 Ontwikkeld voor hoger onderwijs
 Stimulerend leerklimaat waarin studenten het beste uit zichzelf kunnen halen

3

, Hoofdstuk 1: Inleiding



1.7 Onderzoek

 Linley, Nilsen, Gillet en Biswas-Diener:
• Mensen die meer gebruik maken van hun sterke kanten hebben…
- Meer zelfvertrouwen en welbevinden
- Hogere ervaren competentie
- Meer realisatie van doelen
 Seligman en Csikszentmihalyi:
• Sterke kanten als buffer tegen psychische stoornissen
 Sheldon, Jose, Kashdan en Jarden:
• 10 belangrijkste kanten bij bereiken van doelen en welbevinden:
1. Nieuwsgierigheid
2. Idee van controle over goede en slechte gebeurtenissen
3. Aanwezigheid van zingeving
4. Volharding (het presterende leven)
5. Dankbaarheid
6. Gebruik van sterke kanten
7. Neiging tot plezier maken
8. Neiging tot betrokkenheid
9. Neiging tot zingeving
10. Genieten van het moment
 Combinatie van twee sterke kanten verkleint risico op suïcide
 Ryan en Deci (2001): zelfdeterminatietheorie
• Behoefte aan competentie
• Behoefte aan autonomie: om zelf de beslissing te maken
• Behoefte aan verbondenheid en acceptatie: mensen moet het gevoel hebben dat ze
erbij horen

1.8 Toepassingen

PPI: Positieve psychologie interventies:
 Focus op positieve, functionele en gezondheid bevorderende factoren (krachten)
 Saleeby (2007): sterkteperspectief
• Iedereen bezit sterke kanten
• Motivatie neemt toe door focus op sterke kanten
• Samenwerking tussen cliënt en therapeut voor ontdekken van sterke kanten
• Minder neiging tot veroordeling
• Elke omgeving kent hulpbronnen
• Toepassingen:
- Oplossingsgerichte therapie
- Positieve gedragstherapie
- Psychotherapie voor posttraumatisch succes
 10 toepassingen in psychologie en psychiatrie
1. Verplaats de aandacht van klachten naar krachten
2. Zoek sterke krachten
3. Visualiseer je best mogelijke zelf

4