(Dimence, 2019)
Hanteer somatische screening
EEN KWALITATIEF ONDERZOEK NAAR WELKE ALGEMENE
SOMATISCHE SCREENING MET DRAAGVLAK GEIMPLEMENTEERD
KAN WORDEN BIJ MEDIANT AFDELING INTENSIEVE ZORG VOOR
VOLWASSEN CLIENTEN (18-65 JAAR) MET EEN ERNSTIGE
PSYCHIATRISCHE AANDOENING
Naam student: Eline Boers – van Brouwershaven
Studentnummer: 310019
Opleiding: Verpleegkunde
Opleidingsinstituut: Saxion Hogeschool Enschede
Module: OHBOV18
Plaats: Enschede
Datum: april-2022
Begeleiders: K. Oude Vrielink
Praktijkinstelling: Mediant
Praktijkbegeleider: E. Snijders
Aantal woorden: 5899 (hoofdtekst)
,Verklaring van originaliteit
Hierbij verklaar ik, student Eline Boers – van Brouwershaven, geboren 22 april 1990 te
Almelo, als auteur van dit onderzoek, dat deze met als titel ‘Hanteer somatische
screening’; een kwalitatief onderzoek naar welke algemene somatische screening met
draagvlak geïmplementeerd kan worden bij Mediant afdeling Intensieve Zorg (IZ) voor
volwassen cliënten (18-65 jaar) met een ernstige psychiatrische aandoening (EPA), niet
eerder is uitgevoerd. De tekst en het werk dat in dit onderzoek wordt gepresenteerd,
origineel is en dat er geen andere bronnen zijn gebruikt dan die zijn vermeld in de
tekst en de referenties ervan zijn gebruik bij het opstellen ervan.
Handtekening: Enschede, april - 2022
PAGINA 1
,Samenvatting
Probleemanalyse: De levensverwachting van EPA-cliënten is 20-25 jaar lager dan die
van de algemene bevolking. Lichamelijk zorg is voor EPA-cliënten minder
toegankelijk, doordat zij gezondheidsklachten niet tijdig of onvolledig bij de huisarts
melden. Daarnaast speelt langdurig gebruik van medicijnen, waaronder
antipsychotica, een belangrijk rol bij het ontstaan van somatische problemen.
Algemene somatische screening vergemakkelijkt de preventie en tijdig signaleren en
behandelen van somatische ziekten. Afdeling IZ past momenteel algemene somatische
screening toe, maar niet structureel. Verpleegkundigen vinden de huidige algemene
somatische screening, de Verpleegkundige Monitoring bij Somatiek en Leefstijl
(VMSL), van matige kwaliteit om uit te voeren. Dit toont dan ook de aanleiding voor
dit onderzoek met als hoofdvraag: Welke algemene somatische screening met
draagvlak kan geïmplementeerd worden bij Mediant afdeling Intensieve Zorg voor
volwassen cliënten (18 – 65 jaar) met een ernstige psychiatrische aandoening?
Methode: Er is een kwalitatief empirisch onderzoek uitgevoerd door middel van
semigestructureerde interviews onder verpleegkundigen van Mediant, afdeling IZ. Er is
gebruik gemaakt van een selecte steekproef onder de onderzoekspopulatie. De
interviews zijn audio-opgenomen en verbatim getranscribeerd, waarbij de zes stappen
methode van Colaizzi zijn gebruikt voor de data-analyse.
Resultaten: Ondanks dat de verpleegkundigen weten wat algemene somatische
screening inhoudt is er beperkte kennis over het screenen. Er is behoefte aan
(bij)scholing over somatisch screenen. Er zijn positieve en negatieve ervaringen bij het
uitvoeren van algemene somatische screening, waarbij de positieve ervaringen
betrekking hebben op het effect van algemene somatische screening of op het
toepassen van de Phamous als algemene somatische screeninginstrument. De
negatieve ervaringen hebben betrekking op de VMSL en opname in de dagelijkse
werkzaamheden. Uitkomsten worden niet eenduidig multidisciplinair teruggekoppeld
wat een negatieve invloed heeft op de efficiëntie. Het uitvoeren van algemene
somatische screening vinden de verpleegkundigen behoren bij hun taak en dat zij een
belangrijke rol spelen bij het herkennen van somatische problematiek.
Conclusie: De Phamous is een geschikt algemene somatische screeningsinstrument
om met draagvlak te implementeren bij Mediant afdeling IZ voor volwassen cliënten
(18- 65 jaar) met een EPA. Er is beperkte kennis over algemene somatische screening
en behoefte aan (bij)scholing. Naast behoefte aan bijscholing willen de
verpleegkundigen ook dat uitkomsten routinematig teruggekoppeld gaan worden.
Aanbevelingen: Er wordt aanbevolen om de Phamous te implementeren en de kennis
van de verpleegkundigen over algemene somatische screening te verbreden.
Uitkomsten van de Phamous moeten routinematig teruggekoppelde worden en twee
aandacht functionarissen moet aangesteld worden om de continuïteit te borgen.
Mediant wordt aangedragen om een protocol op te stellen voor het toepassen van
algemene somatische screening.
PAGINA 2
, Voorwoord
In het kader van het afstuderen aan de opleiding Verpleegkunde (hbo-v) is dit
kwalitatief onderzoek geschreven. De afstudeermodule OHBOV18 – afstuderen
Bachelor Verpleegkunde – Zorg en innovatie in de praktijk bestaat uit een performance
assessment, kwaliteitsregister, ontwikkelassessment eindgesprek en innovatie in
praktijk. Het kwalitatief onderzoek wat nu voor u ligt is een onderdeel van innovatie in
de praktijk.
Het kwalitatief onderzoek is gehouden op Mediant afdeling IZ dat een gesloten
opname- en behandelafdeling is voor volwassenen met een EPA, die een ernstige
psychiatrische crisis doormaken.
Langs deze weg wil ik graag mijn docent Kirby Oude Vrielink bedanken voor haar
begeleiding en overdraagbare enthousiasme wat motiverend werkte. Mijn
praktijkbegeleiders Els Snijders en Anne Pepers wil ik eveneens bedanken voor hun
begeleiding en coaching het afgelopen jaar. Het team van afdeling IZ voor hun
belangstelling en inbreng. Erna Waterink, mijn praktijkbegeleider, die ik altijd kon
vragen om kritisch mee te kijken en te brainstormen. Studiegenoten Yvon van
Engeland en Ellen Willemsen om mee te sparen. Als laatste mijn man en kinderen voor
hun morele steun.
Veel leesplezier gewenst,
Eline Boers – van Brouwershaven
Enschede, april 2022
PAGINA 3
Hanteer somatische screening
EEN KWALITATIEF ONDERZOEK NAAR WELKE ALGEMENE
SOMATISCHE SCREENING MET DRAAGVLAK GEIMPLEMENTEERD
KAN WORDEN BIJ MEDIANT AFDELING INTENSIEVE ZORG VOOR
VOLWASSEN CLIENTEN (18-65 JAAR) MET EEN ERNSTIGE
PSYCHIATRISCHE AANDOENING
Naam student: Eline Boers – van Brouwershaven
Studentnummer: 310019
Opleiding: Verpleegkunde
Opleidingsinstituut: Saxion Hogeschool Enschede
Module: OHBOV18
Plaats: Enschede
Datum: april-2022
Begeleiders: K. Oude Vrielink
Praktijkinstelling: Mediant
Praktijkbegeleider: E. Snijders
Aantal woorden: 5899 (hoofdtekst)
,Verklaring van originaliteit
Hierbij verklaar ik, student Eline Boers – van Brouwershaven, geboren 22 april 1990 te
Almelo, als auteur van dit onderzoek, dat deze met als titel ‘Hanteer somatische
screening’; een kwalitatief onderzoek naar welke algemene somatische screening met
draagvlak geïmplementeerd kan worden bij Mediant afdeling Intensieve Zorg (IZ) voor
volwassen cliënten (18-65 jaar) met een ernstige psychiatrische aandoening (EPA), niet
eerder is uitgevoerd. De tekst en het werk dat in dit onderzoek wordt gepresenteerd,
origineel is en dat er geen andere bronnen zijn gebruikt dan die zijn vermeld in de
tekst en de referenties ervan zijn gebruik bij het opstellen ervan.
Handtekening: Enschede, april - 2022
PAGINA 1
,Samenvatting
Probleemanalyse: De levensverwachting van EPA-cliënten is 20-25 jaar lager dan die
van de algemene bevolking. Lichamelijk zorg is voor EPA-cliënten minder
toegankelijk, doordat zij gezondheidsklachten niet tijdig of onvolledig bij de huisarts
melden. Daarnaast speelt langdurig gebruik van medicijnen, waaronder
antipsychotica, een belangrijk rol bij het ontstaan van somatische problemen.
Algemene somatische screening vergemakkelijkt de preventie en tijdig signaleren en
behandelen van somatische ziekten. Afdeling IZ past momenteel algemene somatische
screening toe, maar niet structureel. Verpleegkundigen vinden de huidige algemene
somatische screening, de Verpleegkundige Monitoring bij Somatiek en Leefstijl
(VMSL), van matige kwaliteit om uit te voeren. Dit toont dan ook de aanleiding voor
dit onderzoek met als hoofdvraag: Welke algemene somatische screening met
draagvlak kan geïmplementeerd worden bij Mediant afdeling Intensieve Zorg voor
volwassen cliënten (18 – 65 jaar) met een ernstige psychiatrische aandoening?
Methode: Er is een kwalitatief empirisch onderzoek uitgevoerd door middel van
semigestructureerde interviews onder verpleegkundigen van Mediant, afdeling IZ. Er is
gebruik gemaakt van een selecte steekproef onder de onderzoekspopulatie. De
interviews zijn audio-opgenomen en verbatim getranscribeerd, waarbij de zes stappen
methode van Colaizzi zijn gebruikt voor de data-analyse.
Resultaten: Ondanks dat de verpleegkundigen weten wat algemene somatische
screening inhoudt is er beperkte kennis over het screenen. Er is behoefte aan
(bij)scholing over somatisch screenen. Er zijn positieve en negatieve ervaringen bij het
uitvoeren van algemene somatische screening, waarbij de positieve ervaringen
betrekking hebben op het effect van algemene somatische screening of op het
toepassen van de Phamous als algemene somatische screeninginstrument. De
negatieve ervaringen hebben betrekking op de VMSL en opname in de dagelijkse
werkzaamheden. Uitkomsten worden niet eenduidig multidisciplinair teruggekoppeld
wat een negatieve invloed heeft op de efficiëntie. Het uitvoeren van algemene
somatische screening vinden de verpleegkundigen behoren bij hun taak en dat zij een
belangrijke rol spelen bij het herkennen van somatische problematiek.
Conclusie: De Phamous is een geschikt algemene somatische screeningsinstrument
om met draagvlak te implementeren bij Mediant afdeling IZ voor volwassen cliënten
(18- 65 jaar) met een EPA. Er is beperkte kennis over algemene somatische screening
en behoefte aan (bij)scholing. Naast behoefte aan bijscholing willen de
verpleegkundigen ook dat uitkomsten routinematig teruggekoppeld gaan worden.
Aanbevelingen: Er wordt aanbevolen om de Phamous te implementeren en de kennis
van de verpleegkundigen over algemene somatische screening te verbreden.
Uitkomsten van de Phamous moeten routinematig teruggekoppelde worden en twee
aandacht functionarissen moet aangesteld worden om de continuïteit te borgen.
Mediant wordt aangedragen om een protocol op te stellen voor het toepassen van
algemene somatische screening.
PAGINA 2
, Voorwoord
In het kader van het afstuderen aan de opleiding Verpleegkunde (hbo-v) is dit
kwalitatief onderzoek geschreven. De afstudeermodule OHBOV18 – afstuderen
Bachelor Verpleegkunde – Zorg en innovatie in de praktijk bestaat uit een performance
assessment, kwaliteitsregister, ontwikkelassessment eindgesprek en innovatie in
praktijk. Het kwalitatief onderzoek wat nu voor u ligt is een onderdeel van innovatie in
de praktijk.
Het kwalitatief onderzoek is gehouden op Mediant afdeling IZ dat een gesloten
opname- en behandelafdeling is voor volwassenen met een EPA, die een ernstige
psychiatrische crisis doormaken.
Langs deze weg wil ik graag mijn docent Kirby Oude Vrielink bedanken voor haar
begeleiding en overdraagbare enthousiasme wat motiverend werkte. Mijn
praktijkbegeleiders Els Snijders en Anne Pepers wil ik eveneens bedanken voor hun
begeleiding en coaching het afgelopen jaar. Het team van afdeling IZ voor hun
belangstelling en inbreng. Erna Waterink, mijn praktijkbegeleider, die ik altijd kon
vragen om kritisch mee te kijken en te brainstormen. Studiegenoten Yvon van
Engeland en Ellen Willemsen om mee te sparen. Als laatste mijn man en kinderen voor
hun morele steun.
Veel leesplezier gewenst,
Eline Boers – van Brouwershaven
Enschede, april 2022
PAGINA 3
