Samenvatting burgerschap:
Week 1: De geschiedenis van het sociaal werk
Burgerschap verwijst naar de bereidheid en het vermogen deel uit te maken van een gemeenschap
en daar een bijdrage aan te leveren.
Big Question: Wat is jullie autonomie/vrijheid om het goede te doen?
4 sociaal werk, historische kwesties:
- Eenheid of verscheidenheid?
Sociaal werkers werken met een diversiteit aan groepen, op veel verschillende plaatsen en
binnen uiteenlopende organisaties.
3-deling:
-Maatschappelijk werk
-Cultureel werk
-Sociaalpedagogische hulpverlening
Huis van sociale beroepen: Verschillende facetten van het sociaal werk verenigd, maar hebben wel
verschillende kamers. Er zijn overal dezelfde regels.
- Individueel of collectief?
We onderscheiden twee oriëntaties voor het toekomstige sociaal werk:
Collectieve oriëntatie: Emancipatie en participatie staan centraal.
Individuele oriëntatie: Individuele begeleiding en hulpverlening.
Sociale economie.
- Autonoom of maatschappelijke speelbal?
Sociaal werk in Nederland is sterk verweven met de overheid. In de periode 2012-2017
hebben bezuinigingen geleid tot een daling van het aantal sociale professionals van zo’n 20%.
-Verzuiling: Opdeling van de maatschappij op grond van geloof en/of maatschappelijk
opvattingen.
-Verstatelijking: De productie van collectieve goederen en diensten werd de taak van de
overheid.
- Betaald of vrijwillig?
De lijn uit de jaren 80 en 90 van de vorige eeuw heeft zich in de laatste jaren doorgezet; er
wordt steeds meer verwacht van vrijwilligers.
Paradigma: Een complex geheel van opvattingen, methoden en vraagstellingen, dat de gemeenschap
van een bepaald tijdvak een idee geeft van wat de belangrijkste vragen zijn, en hoe die opgelost
moeten worden. Manier van het kijken naar de werkelijkheid.
Paradigmashift: Een paradigmaverschuiving. Een ontwikkeling die leidt tot een ander beeld van de
werkelijkheid. Het veranderen van het beeld van de mensen die zorg nodig hebben (bijv. binnen de
gehandicaptenzorg). Vaak ontstaat bij zo’n ontwikkeling een grote tegenstelling tussen de voor- en
tegenstanders van het nieuwe paradigma.
1
, Beroepscode sociaal werk: Hierin staat het fundament voor de beroepsethiek. Bestaat uit 8
kernwaarden.
Week 2: Kernwaarden van het beroep (filosofie
en mensbeelden)
Filosofie: Liefde voor de wijsheid.
De filosofie stelt vragen daar waar iets vanzelfsprekend lijkt. Onderzoekt het ‘onbekende’. Je blijven
verwonderen is daarbij van belang.
1. Nadenken over hoe je de samenleving het beste kan inrichten.
2. Nadenken over wat goed hulpverlenen is.
3. Nadenken over normen en waarden.
Filosofie houdt zich bezig met de vraag wat is de beste manier om……?
Ethiek: Een stroming binnen de filosofie die zoekt naar ‘het goede’ door middel van reflectie op
normen en waarden.
Ethos: Gewoonten en gebruiken
Beroepsethiek: Wanneer ben je een goede sociaal werker?
Sociaal werk: een normatief beroep:
1. Je hebt je te houden aan de normen van het beroep (beroepscode).
2. Je bent zelf je instrument: je neemt altijd je eigen waarden en normen mee.
3. Je moet je verhouden tot de ander/tot de samenleving.
Een normatief beroep vraagt om zelfonderzoek: o.a. de reflectie op de eigen normen en waarden.
Relevante beroepswaarden:
Rechtvaardigheid, participatie, vrijheid, gezondheid, solidariteit, compassie, vertrouwelijkheid,
betrouwbaarheid, autonomie, respect, empowerment, inclusie.
Mensbeelden: Voorstelling van het mens zijn. Hoe kijk je naar een ander en jezelf.
Wat is jouw mensbeeld?
- Op welke manier hebben mijn denkbeelden, normen en waarden invloed op mijn ideeën
over problemen in de samenleving.
- Hoe verhouden mijn denkbeelden, normen en waarden zich tot die van anderen?
- Het doet ertoe hoe mensen kijken naar zorg en ondersteuning die zijzelf of hun medeburgers
ontvangen. Het doet er ook toe wat zij daarin wel en niet van de overheid verwachten.
2 overheersende mensbeelden:
- Autonoom liberaal
- Zorgend sociaal
Autonoom mensbeeld:
- Zelfstandig en vrij over eigen leven en beslissingen.
- Vrijheid is belangrijker dan solidariteit.
- Verantwoordelijk zijn voor eigen handelen.
- Grootste bedreiging inmenging in bestaansvrijheid (te veel bemoeienis van anderen).
2
Week 1: De geschiedenis van het sociaal werk
Burgerschap verwijst naar de bereidheid en het vermogen deel uit te maken van een gemeenschap
en daar een bijdrage aan te leveren.
Big Question: Wat is jullie autonomie/vrijheid om het goede te doen?
4 sociaal werk, historische kwesties:
- Eenheid of verscheidenheid?
Sociaal werkers werken met een diversiteit aan groepen, op veel verschillende plaatsen en
binnen uiteenlopende organisaties.
3-deling:
-Maatschappelijk werk
-Cultureel werk
-Sociaalpedagogische hulpverlening
Huis van sociale beroepen: Verschillende facetten van het sociaal werk verenigd, maar hebben wel
verschillende kamers. Er zijn overal dezelfde regels.
- Individueel of collectief?
We onderscheiden twee oriëntaties voor het toekomstige sociaal werk:
Collectieve oriëntatie: Emancipatie en participatie staan centraal.
Individuele oriëntatie: Individuele begeleiding en hulpverlening.
Sociale economie.
- Autonoom of maatschappelijke speelbal?
Sociaal werk in Nederland is sterk verweven met de overheid. In de periode 2012-2017
hebben bezuinigingen geleid tot een daling van het aantal sociale professionals van zo’n 20%.
-Verzuiling: Opdeling van de maatschappij op grond van geloof en/of maatschappelijk
opvattingen.
-Verstatelijking: De productie van collectieve goederen en diensten werd de taak van de
overheid.
- Betaald of vrijwillig?
De lijn uit de jaren 80 en 90 van de vorige eeuw heeft zich in de laatste jaren doorgezet; er
wordt steeds meer verwacht van vrijwilligers.
Paradigma: Een complex geheel van opvattingen, methoden en vraagstellingen, dat de gemeenschap
van een bepaald tijdvak een idee geeft van wat de belangrijkste vragen zijn, en hoe die opgelost
moeten worden. Manier van het kijken naar de werkelijkheid.
Paradigmashift: Een paradigmaverschuiving. Een ontwikkeling die leidt tot een ander beeld van de
werkelijkheid. Het veranderen van het beeld van de mensen die zorg nodig hebben (bijv. binnen de
gehandicaptenzorg). Vaak ontstaat bij zo’n ontwikkeling een grote tegenstelling tussen de voor- en
tegenstanders van het nieuwe paradigma.
1
, Beroepscode sociaal werk: Hierin staat het fundament voor de beroepsethiek. Bestaat uit 8
kernwaarden.
Week 2: Kernwaarden van het beroep (filosofie
en mensbeelden)
Filosofie: Liefde voor de wijsheid.
De filosofie stelt vragen daar waar iets vanzelfsprekend lijkt. Onderzoekt het ‘onbekende’. Je blijven
verwonderen is daarbij van belang.
1. Nadenken over hoe je de samenleving het beste kan inrichten.
2. Nadenken over wat goed hulpverlenen is.
3. Nadenken over normen en waarden.
Filosofie houdt zich bezig met de vraag wat is de beste manier om……?
Ethiek: Een stroming binnen de filosofie die zoekt naar ‘het goede’ door middel van reflectie op
normen en waarden.
Ethos: Gewoonten en gebruiken
Beroepsethiek: Wanneer ben je een goede sociaal werker?
Sociaal werk: een normatief beroep:
1. Je hebt je te houden aan de normen van het beroep (beroepscode).
2. Je bent zelf je instrument: je neemt altijd je eigen waarden en normen mee.
3. Je moet je verhouden tot de ander/tot de samenleving.
Een normatief beroep vraagt om zelfonderzoek: o.a. de reflectie op de eigen normen en waarden.
Relevante beroepswaarden:
Rechtvaardigheid, participatie, vrijheid, gezondheid, solidariteit, compassie, vertrouwelijkheid,
betrouwbaarheid, autonomie, respect, empowerment, inclusie.
Mensbeelden: Voorstelling van het mens zijn. Hoe kijk je naar een ander en jezelf.
Wat is jouw mensbeeld?
- Op welke manier hebben mijn denkbeelden, normen en waarden invloed op mijn ideeën
over problemen in de samenleving.
- Hoe verhouden mijn denkbeelden, normen en waarden zich tot die van anderen?
- Het doet ertoe hoe mensen kijken naar zorg en ondersteuning die zijzelf of hun medeburgers
ontvangen. Het doet er ook toe wat zij daarin wel en niet van de overheid verwachten.
2 overheersende mensbeelden:
- Autonoom liberaal
- Zorgend sociaal
Autonoom mensbeeld:
- Zelfstandig en vrij over eigen leven en beslissingen.
- Vrijheid is belangrijker dan solidariteit.
- Verantwoordelijk zijn voor eigen handelen.
- Grootste bedreiging inmenging in bestaansvrijheid (te veel bemoeienis van anderen).
2
