H7 van DNA naar eiwit: hoe cellen het genoom lezen
Transcriptie= van DNA naar RNA
Translatie= van RNA naar eiwit
DNA desoxyribose, Thymine, kan 250 miljoen nucleotideparen lang zijn, dubbelstrengs
RNA ribose (OH groep), Uracil, paar duizend nucleotiden, enkelstrengs kan vouwen
Template streng wordt afgelezen van 3’5’ dus RNA wordt gemaakt van 5’ naar 3’ hetzelfde als
coderende streng maar TU
RNA polymerase gaat over het DNA en ontwindt het bindt nucleotiden één voor één aan RNA
keten
De ribonucleoside trifosfaten GTP ATP CTP en UTP zorgen voor energie
Kopiëren van hetzelfde gen kan beginnen voordat voorgaande replicatie stopt
Een gen van 1500 nucleotiden heeft 50sec nodig om gekopieerd te worden1000 per uur (meestal
minder)
RNA polymerase heeft geen primer nodig
Elke 104 nucleotiden een fout, in DNA elke 107 maar in RNA minder erg
mRNA (messenger RNA) codeert voor eiwit
rRNA (ribosomaal RNA) vormt structurele en katalytische kern van ribosomen die mRNA’s in
eiwitten vertalen
tRNA (tranfer RNA) dient als adaptor tussen mRNA’s en aminozuren tijdens eiwitsynthese
miRNA (micro RNA) reguleert genexpressie
Genexpressie= proces waarbij informatie gecodeerd in een DNA sequentie vertaald wordt in een
product dat een effect heeft op een cel of organisme
In bacteriën:
Promotor: begin, terminator: eind van RNA synthese
RNA polymerase bevat sigma factor die de promotor van een gen herkent
Wanneer transcriptie begint sigma factor gaat los
Wanneer polymerase bij terminator komt synthese stopt en RNA en polymerase worden
afgekoppeld sigma factor bindt weer aan polymerase, opzoek naar nieuwe promotor
De sigma factor herkent promotor zonder DNA te ontwinden
In eukaryoten
-3 RNA polymerasen:
1&3 zijn verantwoordelijk voor transcriberen van genen die coderen voor tRNA, rRNA en
andere RNAs die structurele en katalytische rollen spelen in de cel
2 transcribeert de meerderheid van alle genen: die coderen voor eiwitten en miRNAs
-RNA polymerase kan niet zelf beginnen transcriptiefactor nodig
-100.000 nucleotideparen tussen 2 genen genen liggen ver uit elkaar regulerende DNAsequentie
-Er moet rekening gehouden worden met nucleosomen
Algemene transcriptiefactoren binden aan promotor waar ze het RNA polymerase positioneren en
de dubbele DNA helix uit elkaar halen om de template streng vrij te maken zodat polymerase de
transcriptie kan beginnen (zelfde functie als sigma factor in bacteriën)
TFIID met TBP (TATAbinding protein) bindt aan een kort stuk DNA dat vooral uit T en A nucleotiden
bestaat= TATAbox
TATAbox bevindt zich 25 (10?) nucleotiden voor de plaats waar transcriptie start
Wanneer TFIID aan TATAbox heeft gebonden andere factoren hechten ook aan samen met RNA
polymerase= transcriptie initiatie complex
Transcriptie= van DNA naar RNA
Translatie= van RNA naar eiwit
DNA desoxyribose, Thymine, kan 250 miljoen nucleotideparen lang zijn, dubbelstrengs
RNA ribose (OH groep), Uracil, paar duizend nucleotiden, enkelstrengs kan vouwen
Template streng wordt afgelezen van 3’5’ dus RNA wordt gemaakt van 5’ naar 3’ hetzelfde als
coderende streng maar TU
RNA polymerase gaat over het DNA en ontwindt het bindt nucleotiden één voor één aan RNA
keten
De ribonucleoside trifosfaten GTP ATP CTP en UTP zorgen voor energie
Kopiëren van hetzelfde gen kan beginnen voordat voorgaande replicatie stopt
Een gen van 1500 nucleotiden heeft 50sec nodig om gekopieerd te worden1000 per uur (meestal
minder)
RNA polymerase heeft geen primer nodig
Elke 104 nucleotiden een fout, in DNA elke 107 maar in RNA minder erg
mRNA (messenger RNA) codeert voor eiwit
rRNA (ribosomaal RNA) vormt structurele en katalytische kern van ribosomen die mRNA’s in
eiwitten vertalen
tRNA (tranfer RNA) dient als adaptor tussen mRNA’s en aminozuren tijdens eiwitsynthese
miRNA (micro RNA) reguleert genexpressie
Genexpressie= proces waarbij informatie gecodeerd in een DNA sequentie vertaald wordt in een
product dat een effect heeft op een cel of organisme
In bacteriën:
Promotor: begin, terminator: eind van RNA synthese
RNA polymerase bevat sigma factor die de promotor van een gen herkent
Wanneer transcriptie begint sigma factor gaat los
Wanneer polymerase bij terminator komt synthese stopt en RNA en polymerase worden
afgekoppeld sigma factor bindt weer aan polymerase, opzoek naar nieuwe promotor
De sigma factor herkent promotor zonder DNA te ontwinden
In eukaryoten
-3 RNA polymerasen:
1&3 zijn verantwoordelijk voor transcriberen van genen die coderen voor tRNA, rRNA en
andere RNAs die structurele en katalytische rollen spelen in de cel
2 transcribeert de meerderheid van alle genen: die coderen voor eiwitten en miRNAs
-RNA polymerase kan niet zelf beginnen transcriptiefactor nodig
-100.000 nucleotideparen tussen 2 genen genen liggen ver uit elkaar regulerende DNAsequentie
-Er moet rekening gehouden worden met nucleosomen
Algemene transcriptiefactoren binden aan promotor waar ze het RNA polymerase positioneren en
de dubbele DNA helix uit elkaar halen om de template streng vrij te maken zodat polymerase de
transcriptie kan beginnen (zelfde functie als sigma factor in bacteriën)
TFIID met TBP (TATAbinding protein) bindt aan een kort stuk DNA dat vooral uit T en A nucleotiden
bestaat= TATAbox
TATAbox bevindt zich 25 (10?) nucleotiden voor de plaats waar transcriptie start
Wanneer TFIID aan TATAbox heeft gebonden andere factoren hechten ook aan samen met RNA
polymerase= transcriptie initiatie complex
