Samenvatting H17 Alberts

H17 cytoskelet
Cytoskelet= netwerk van eiwitfilamenten die zich uitbreiden door het cytoplasma
 Beheerst plek van organellen en voorziet het mechanisme voor transport onderling
 Verantwoordelijk voor scheiding van chromosomen in 2 dochtercellen bij elke celdeling

3 typen eiwitfilamenten:
 Intermediaire filamenten: vezelige eiwitten mechanische sterkte
 Microtubuli: tubuline subunits organiseren het cytoplasma
 Actine filamenten: actine subunits steunt celoppervlak+ cel kruipen

Intermediaire filamenten:
 Vezelige intermediaire filamenteiwitten
 Diameter 10 nm
 Nucleaire lamina= vlechtwerk intermediaire filamenten onder kernmembraan
 Mechanische sterkte
 Verdelen van spanningen
 Stabielste cytoskelet-element

Microtubuli:
 Holle cilinders van tubuline
 Diameter 25nm
 Lang, recht
 Eén einde gebonden aan centrosoom
 Stijver dan intermediaire en actine filamenten
 Scheuren bij uitrekking
(in cilia start het vanuit basaal lichaam, ipv centrosoom)

Actine filamenten:
 Spiraalvormige polymeren met actine eiwit
 Diameter 7 nm
 Flexibele structuur
 Vooral aanwezig in de cortex: laag cytoplasma direct onder plasmamembraan

Interactie tussen intermediaire filamenten hangt alleen af van non-covalente bindingen
Bij microtubuli en actine filamenten is de polariteit wel belangrijk

Intermediaire filamenten zijn vooral aanwezig in plasma van cellen die worden onderworpen aan
mechanische spanningen zenuwcel axonen, spiercellen, epitheelcellen van bv huid
4 groepen:
1) Keratine filamenten in epitheelcellen
2) Vimentin en vimentin-gerelateerde filamenten in bindweefselcellen, spiercellen en
ondersteunende cellen van het zenuwstelsel (gliacellen)
3) Neurofilamenten in zenuwcellen
4) Nucleaire lamina die de kernenvelop versterkt
De eerste 3 in cytoplasma, de laatste in de kern
Filamenten van elke groep worden gevormd door polymerisatie van hun corresponderende
intermediaire filament subunits

Keratine filamenten spannen de binnenkant van epitheelcellen af van de ene naar de andere kant en
aangrenzende cellen zijn indirect verbonden door desmosomen