PERSONEN- EN FAMILIERECHT
HBO-RECHTEN JAAR 1
,Hoofdstuk 1 Algemene bepalingen en naamrecht
Wat is een persoon?
Er is geen definitie in de wet over het begrip ‘persoon’. Een persoon is degene die drager van
rechten en verplichtingen kan zijn. Het hebben van rechten en verplichtingen worden ook wel
rechtsbevoegdheid genoemd.
Bloed- en aanverwantschap
Bloedverwanten zijn alle mensen die geboren zijn in je eigen familie (van hetzelfde bloed zijn).
Dit wordt ook wel biologische bloedverwantschap genoemd.
Wat is juridische bloedverwantschap?
Juridische ouders zijn wettelijk familie van het kind. Maar zij hoeven niet biologisch verwant te
zijn met het kind.
Wat is bloedverwantschap in rechte lijn en zijlijn?
Bloedverwanten kunnen via de rechte lijn of via een zijlijn aan elkaar verwant zijn. Ze zijn via de
rechte lijn verwant als ze van elkaar afstammen. Dit geldt voor ouders, kinderen, kleinkinderen,
achterkleinkinderen, enzovoort. Bloedverwanten zijn via een zijlijn aan elkaar verwant, als ze
niet van elkaar afstammen, maar wel een gemeenschappelijke voorouder hebben. Dit geldt
bijvoorbeeld voor broers en zussen en neven en nichten.
De graad van bloedverwantschap wordt bepaald door het aantal geboorten dat tussen de
verwanten zit, te tellen. Dus een ouder en een kind zijn eerstegraads verwanten (een geboorte
tussen de ouder en het kind). Als je de verwantschap via zijlijn wilt berekening moet je eerst
tellen vanaf de gemeenschappelijke stamvader/moeder.
Aanverwantschap
Aanverwantschap ontstaat door een huwelijk of geregistreerd partnerschap.
Aanverwantschap vervalt niet na een echtscheiding of het beëindigen van een geregistreerd
partnerschap.
, Family Life
Iedereen heeft recht op respect voor zijn familie- en gezinsleven. Alleen als er family life is, kan
er recht op omgang zijn.
Een ouder zonder gezag heeft recht op omgang als er sprake is van een nauwe persoonlijke
band met het kind. In de termen van het Europese hof heet dit family life. Er is doorgaans al
sprake van family life tussen een kind en de biologische ouder als deze aanwezig is geweest bij
de geboorte van het kind en daarna op zijn minst serieuze pogingen heeft gedaan om contact
te houden met het kind. Als er sprake is van family life kan de ouder zonder gezag dus een
verzoek doen om een omgangsregeling vast te stellen
In welke situatie is er sprake van family life?
› Tussen echtgenoten;
› Tussen een man en een vrouw die een relatie hebben die vergelijkbaar is met een huwelijk;
› Tussen ouder en een uit hun huwelijk geboren kind;
› Tussen ongehuwde, langdurig samenwonende ouders en hun kind;
› Tussen moeder en kind;
› Tussen de man die het kind heeft erkend en het kind;
› Tussen de biologische vader en een kind (er is hierbij dan wel sprake van bijkomende
omstandigheden)
› Tussen naaste bloedverwanten en het kind (er moet sprake zijn van een nauwe
persoonlijke betrekking);
› Tussen pleegouders of opgangouders en kind;
› Tussen een niet-biologische ouder en het kind.
Wat betekent ‘nauwe persoonlijke betrekking’?
Een nauwe persoonlijke betrekking is een juridische term waarover veel kan worden
gediscussieerd. Denk hierbij bijvoorbeeld aan een stiefvader van een kind die de afgelopen
jaren een vaderfiguur is geweest voor het kind of de verwekker/ biologische vader. Er moet wel
een reële band bestaan met het kind en er moet sprake zijn van regelmatig contact. Dit wordt
ook wel aangeduid met ‘family life’. Bloedverwantschap alleen is niet voldoende om te
bepalen of er sprake is van een nauwe persoonlijke relatie. Dit betekent bijvoorbeeld dat een
biologische vader die jarenlang geen contact heeft gehad met zijn kind niet per definitie recht
heeft op omgang.
Biologische vader: tussen een kind en de biologische moeder is er automatisch family life. Dit
is anders dan tussen een kind en zijn biologische vader. Er moet namelijk sprake zijn van
bijkomende omstandigheden als ouders niet met elkaar getrouwd zijn, geen geregistreerd
partnerschap hebben of niet samenwonen voordat er sprake is van family life.
HBO-RECHTEN JAAR 1
,Hoofdstuk 1 Algemene bepalingen en naamrecht
Wat is een persoon?
Er is geen definitie in de wet over het begrip ‘persoon’. Een persoon is degene die drager van
rechten en verplichtingen kan zijn. Het hebben van rechten en verplichtingen worden ook wel
rechtsbevoegdheid genoemd.
Bloed- en aanverwantschap
Bloedverwanten zijn alle mensen die geboren zijn in je eigen familie (van hetzelfde bloed zijn).
Dit wordt ook wel biologische bloedverwantschap genoemd.
Wat is juridische bloedverwantschap?
Juridische ouders zijn wettelijk familie van het kind. Maar zij hoeven niet biologisch verwant te
zijn met het kind.
Wat is bloedverwantschap in rechte lijn en zijlijn?
Bloedverwanten kunnen via de rechte lijn of via een zijlijn aan elkaar verwant zijn. Ze zijn via de
rechte lijn verwant als ze van elkaar afstammen. Dit geldt voor ouders, kinderen, kleinkinderen,
achterkleinkinderen, enzovoort. Bloedverwanten zijn via een zijlijn aan elkaar verwant, als ze
niet van elkaar afstammen, maar wel een gemeenschappelijke voorouder hebben. Dit geldt
bijvoorbeeld voor broers en zussen en neven en nichten.
De graad van bloedverwantschap wordt bepaald door het aantal geboorten dat tussen de
verwanten zit, te tellen. Dus een ouder en een kind zijn eerstegraads verwanten (een geboorte
tussen de ouder en het kind). Als je de verwantschap via zijlijn wilt berekening moet je eerst
tellen vanaf de gemeenschappelijke stamvader/moeder.
Aanverwantschap
Aanverwantschap ontstaat door een huwelijk of geregistreerd partnerschap.
Aanverwantschap vervalt niet na een echtscheiding of het beëindigen van een geregistreerd
partnerschap.
, Family Life
Iedereen heeft recht op respect voor zijn familie- en gezinsleven. Alleen als er family life is, kan
er recht op omgang zijn.
Een ouder zonder gezag heeft recht op omgang als er sprake is van een nauwe persoonlijke
band met het kind. In de termen van het Europese hof heet dit family life. Er is doorgaans al
sprake van family life tussen een kind en de biologische ouder als deze aanwezig is geweest bij
de geboorte van het kind en daarna op zijn minst serieuze pogingen heeft gedaan om contact
te houden met het kind. Als er sprake is van family life kan de ouder zonder gezag dus een
verzoek doen om een omgangsregeling vast te stellen
In welke situatie is er sprake van family life?
› Tussen echtgenoten;
› Tussen een man en een vrouw die een relatie hebben die vergelijkbaar is met een huwelijk;
› Tussen ouder en een uit hun huwelijk geboren kind;
› Tussen ongehuwde, langdurig samenwonende ouders en hun kind;
› Tussen moeder en kind;
› Tussen de man die het kind heeft erkend en het kind;
› Tussen de biologische vader en een kind (er is hierbij dan wel sprake van bijkomende
omstandigheden)
› Tussen naaste bloedverwanten en het kind (er moet sprake zijn van een nauwe
persoonlijke betrekking);
› Tussen pleegouders of opgangouders en kind;
› Tussen een niet-biologische ouder en het kind.
Wat betekent ‘nauwe persoonlijke betrekking’?
Een nauwe persoonlijke betrekking is een juridische term waarover veel kan worden
gediscussieerd. Denk hierbij bijvoorbeeld aan een stiefvader van een kind die de afgelopen
jaren een vaderfiguur is geweest voor het kind of de verwekker/ biologische vader. Er moet wel
een reële band bestaan met het kind en er moet sprake zijn van regelmatig contact. Dit wordt
ook wel aangeduid met ‘family life’. Bloedverwantschap alleen is niet voldoende om te
bepalen of er sprake is van een nauwe persoonlijke relatie. Dit betekent bijvoorbeeld dat een
biologische vader die jarenlang geen contact heeft gehad met zijn kind niet per definitie recht
heeft op omgang.
Biologische vader: tussen een kind en de biologische moeder is er automatisch family life. Dit
is anders dan tussen een kind en zijn biologische vader. Er moet namelijk sprake zijn van
bijkomende omstandigheden als ouders niet met elkaar getrouwd zijn, geen geregistreerd
partnerschap hebben of niet samenwonen voordat er sprake is van family life.
