Leerpad D – juridische kaders de meerderjarige
1. bekwaamheid
⟹ betekent dat je weet wat de gevolgen zijn van je denken en doen
- De vraag is
o Wie beschermen tegen wat?
o Hoe beschermen we deze persoon als maatschappij?
- Wanneer is iemand niet bekwaam?
o Geheugenproblemen: nieuwe info of wat gisteren is gebeurd vergeten
bv. door drugs, alcohol
o Oriëntatieproblemen: de weg kwijtraken op bekende plekken
o Communicatieproblemen: gesprekken moeilijk kunnen volgen
o Zaken zien die er niet zijn bv. bij een psychose
o Psychische problemen bv. depressie, PTSS (geweten laat trauma
vergeten ter verdedigingsmechanisme)
o Problemen met alledaagse taken
o Fysieke beperkingen
o Ander of vreemd gedrag, stemmingsuitwisselingen
1.1 enkele basisbegrippen
- Handelingsbekwaamheid: beheer van goederen
o Daad van genot bv. met een fiets rijden
o Daad van beheer bv. je fiets verhuren
o Daad van beschikking bv. je fiets verkopen
- Wilsbekwaamheid: uitoefening van de patiëntenrechten als persoon en de wil
kunnen uiten
2. bewindvoering
⟹ er is een wet van 17 maart 2013 die 1 onbekwaamheidsstaat invoert, die van
voorlopig bewind
- alle vroegere statuten worden daarin samengebracht
- het vervangt deze ook
- het gaat over een voorlopig bewind over de goederen
- verlengde minderjarigheid bv. iemand met syndroom van down, de ouders
zullen dan ook na 18-jarige leeftijd de bewindvoerder zijn
- gerechtelijke onbekwaamsverklaring
- er is bijstand door een gerechtelijke raadsman
- het is toepasselijk op:
o De meerderjarige die wegens zijn gezondheidstoestand geheel of
gedeeltelijk, zij het tijdelijk, niet in staat is zonder bijstand of andere
beschermingsmaatregel zijn belangen van vermogensrechtelijke of
niet-vermogensrechtelijke aard zelf behoorlijk waar te nemen, kan
onder bescherming worden geplaatst indien en voor zover de
bescherming van zijn belangen dit vereist” (art. 488/1 BW)
2.1 bescherming over de goederen
1. Buitengerechtelijke, met algemene of bijzondere lastgeving gegeven door
wilsbekwame persoon (registratie bij centraal register voor lastgevingen)
a. =zorgvolmacht: patiënt heeft nog beperkte autonomie
1
, b. Schenking, verkoop in toekomst mogelijk en zelf over de persoon
2. Gerechtelijk via de vrederechter: hier zorgt de wet van 17/03/2013 voor tot
hervorming van de regelingen inzake onbekwaamheid en tot instelling van een
nieuwe beschermingsstatus die strookt met de menselijke waarigheid
a. Verklaring van voorkeur: voorkeur over de aan te wijzen
bewindvoerder, voor het geval als hij/zij de toekomst onder bewind zou
worden geplaatst → akte en opname in centraal register dat wordt
bijgehouden door
Federatie van het
Notariaat (FedNot)
b. Herroeping en
vernieuwing: zolang de
wilsbekwame nog
wilsbekwaam is kan
deze verklaring worden herroepen en iedereen kan namens de
wilsbekwame pt een nieuwe voorkeursverklaring afleggen
c. Gebruik: bij aflegging
van een verklaring
moet de notaris of
vredegerecht waar die
verklaring werd
afgelegd een
eensluitend verklaard
afschrift bezorgen aan vredegerecht met verzoek tot aanstelling
bewindvoerder
2.2 bewindvoerder over goederen
⟹ aangesteld door de vrederechter op verzoek
- Er is een nieuw modelformulier (KB van 06/2019)
- Indien een gerechtelijke maatregel nodig is dan moet bij het verzoek steeds
een ‘omstandig geneeskundig getuigschrift’ worden gevoegd met:
o Oordeel over mogelijkheid zich te verplaatsen
o Beschrijving van de gezondheidstoestand
o De ‘weerslag van de gezondheidstoestand op het behoorlijk
waarnemen van zijn belangen van vermogensrechtelijke of andere
aard’
o De noodzakelijke zorgverlening
- Door wie? Door de advocate of de naasten (familiale bewindvoering)
- Persoon moet handelingsonbekwaam zijn
- er moet een verslag gemaakt worden van de activiteiten
- de inkomsten besteden aan onderhoud, welzijn, verzorging
o vervreemden van goederen, lening, hypotheek, woninghuur, erfenis,
schenking, aankoop van onroerend goed (een huis), voortzetten van
een handelszaak, soms mogelijk maar meestal door een bijzondere
machtiging
- bij klachten → spreek de bewindvoerder aan
o indien geen gehoor stap naar de vrederechter
o laat de situatie niet te ver aanslepen
o teamwork: WZC, ziekenhuis en evt. OCMW
2
1. bekwaamheid
⟹ betekent dat je weet wat de gevolgen zijn van je denken en doen
- De vraag is
o Wie beschermen tegen wat?
o Hoe beschermen we deze persoon als maatschappij?
- Wanneer is iemand niet bekwaam?
o Geheugenproblemen: nieuwe info of wat gisteren is gebeurd vergeten
bv. door drugs, alcohol
o Oriëntatieproblemen: de weg kwijtraken op bekende plekken
o Communicatieproblemen: gesprekken moeilijk kunnen volgen
o Zaken zien die er niet zijn bv. bij een psychose
o Psychische problemen bv. depressie, PTSS (geweten laat trauma
vergeten ter verdedigingsmechanisme)
o Problemen met alledaagse taken
o Fysieke beperkingen
o Ander of vreemd gedrag, stemmingsuitwisselingen
1.1 enkele basisbegrippen
- Handelingsbekwaamheid: beheer van goederen
o Daad van genot bv. met een fiets rijden
o Daad van beheer bv. je fiets verhuren
o Daad van beschikking bv. je fiets verkopen
- Wilsbekwaamheid: uitoefening van de patiëntenrechten als persoon en de wil
kunnen uiten
2. bewindvoering
⟹ er is een wet van 17 maart 2013 die 1 onbekwaamheidsstaat invoert, die van
voorlopig bewind
- alle vroegere statuten worden daarin samengebracht
- het vervangt deze ook
- het gaat over een voorlopig bewind over de goederen
- verlengde minderjarigheid bv. iemand met syndroom van down, de ouders
zullen dan ook na 18-jarige leeftijd de bewindvoerder zijn
- gerechtelijke onbekwaamsverklaring
- er is bijstand door een gerechtelijke raadsman
- het is toepasselijk op:
o De meerderjarige die wegens zijn gezondheidstoestand geheel of
gedeeltelijk, zij het tijdelijk, niet in staat is zonder bijstand of andere
beschermingsmaatregel zijn belangen van vermogensrechtelijke of
niet-vermogensrechtelijke aard zelf behoorlijk waar te nemen, kan
onder bescherming worden geplaatst indien en voor zover de
bescherming van zijn belangen dit vereist” (art. 488/1 BW)
2.1 bescherming over de goederen
1. Buitengerechtelijke, met algemene of bijzondere lastgeving gegeven door
wilsbekwame persoon (registratie bij centraal register voor lastgevingen)
a. =zorgvolmacht: patiënt heeft nog beperkte autonomie
1
, b. Schenking, verkoop in toekomst mogelijk en zelf over de persoon
2. Gerechtelijk via de vrederechter: hier zorgt de wet van 17/03/2013 voor tot
hervorming van de regelingen inzake onbekwaamheid en tot instelling van een
nieuwe beschermingsstatus die strookt met de menselijke waarigheid
a. Verklaring van voorkeur: voorkeur over de aan te wijzen
bewindvoerder, voor het geval als hij/zij de toekomst onder bewind zou
worden geplaatst → akte en opname in centraal register dat wordt
bijgehouden door
Federatie van het
Notariaat (FedNot)
b. Herroeping en
vernieuwing: zolang de
wilsbekwame nog
wilsbekwaam is kan
deze verklaring worden herroepen en iedereen kan namens de
wilsbekwame pt een nieuwe voorkeursverklaring afleggen
c. Gebruik: bij aflegging
van een verklaring
moet de notaris of
vredegerecht waar die
verklaring werd
afgelegd een
eensluitend verklaard
afschrift bezorgen aan vredegerecht met verzoek tot aanstelling
bewindvoerder
2.2 bewindvoerder over goederen
⟹ aangesteld door de vrederechter op verzoek
- Er is een nieuw modelformulier (KB van 06/2019)
- Indien een gerechtelijke maatregel nodig is dan moet bij het verzoek steeds
een ‘omstandig geneeskundig getuigschrift’ worden gevoegd met:
o Oordeel over mogelijkheid zich te verplaatsen
o Beschrijving van de gezondheidstoestand
o De ‘weerslag van de gezondheidstoestand op het behoorlijk
waarnemen van zijn belangen van vermogensrechtelijke of andere
aard’
o De noodzakelijke zorgverlening
- Door wie? Door de advocate of de naasten (familiale bewindvoering)
- Persoon moet handelingsonbekwaam zijn
- er moet een verslag gemaakt worden van de activiteiten
- de inkomsten besteden aan onderhoud, welzijn, verzorging
o vervreemden van goederen, lening, hypotheek, woninghuur, erfenis,
schenking, aankoop van onroerend goed (een huis), voortzetten van
een handelszaak, soms mogelijk maar meestal door een bijzondere
machtiging
- bij klachten → spreek de bewindvoerder aan
o indien geen gehoor stap naar de vrederechter
o laat de situatie niet te ver aanslepen
o teamwork: WZC, ziekenhuis en evt. OCMW
2
