Tentamen Rechtsgeschiedenis, eerste kans 2016
1. Waarom is het onmogelijk gewoonterecht als zodanig te codificeren?
2. Engelse rechters interpreteren wetgeving doorgaans letterlijk, dat wil zeggen
grammaticaal. Daarvoor zijn twee redenen. Welke twee?
3. De Lex Citandi, een constitutie van keizer Theodosius II uit 426 na Chr., probeerde
de bruikbaarheid van het juristenrecht (ius) in rechte te vergroten. Op welke manier
gebeurde dat?
4. Artikel 267 Werkingsverdrag van de Europese Unie bepaalt:
Het Hof van Justitie van de Europese Unie is bevoegd, bij wijze van prejudiciële
beslissing, een uitspraak te doen
a. over de uitlegging van de Verdragen,
b. over de geldigheid en de uitlegging van de handelingen van de instellingen, de
organen of de instanties van de Unie.
Indien een vraag te dien aanzien wordt opgeworpen voor een rechterlijke instantie
van een der lidstaten, kan deze instantie, indien zij een beslissing op dit punt
noodzakelijk acht voor het wijzen van haar vonnis, het Hof verzoeken over deze
vraag een uitspraak te doen.
Indien een vraag te dien aanzien wordt opgeworpen in een zaak aanhangig bij
een nationale rechterlijke instantie waarvan de beslissingen volgens het nationale
recht niet vatbaar zijn voor hoger beroep, is deze instantie gehouden zich tot het
Hof te wenden.
Indien een dergelijke vraag wordt opgeworpen in een bij een nationale rechterlijke
instantie aanhangige zaak betreffende een gedetineerde persoon, doet het Hof zo
spoedig mogelijk uitspraak.
Het artikel maakt een onderscheid tussen de toepassing en de interpretatie van Europese
wetgeving. Het Europese Hof interpreteert en de nationale rechter past die interpretatie toe.
Waarom is dit onderscheid onjuist?
5. In 1933 bezorgden de Duitse kiezers de nationaal-socialisten een geweldige
stembusoverwinning. Met behulp van de conservatieve partij kon Hitler beschikken
over een twee derde meerderheid in het parlement. Een jaar later riep hij zich uit tot
‘Führer’ van het Duitse volk en was het ‘Derde Rijk’ een feit. Naar het voorbeeld van
het Heilige Roomse Rijk had hij met het ‘Derde Rijk’ een duizend jarig Rijk voor ogen.
a. Hoe is het Heilige Roomse Rijk ontstaan?
b. Hoe is het Heilige Roomse Rijk ten einde gekomen?
6. Lord Denning, onder andere raadsheer bij het Court of Appeal (het Engelse Hof van
Beroep), heeft betoogd dat het Court of Appeal in het algemeen de bevoegdheid
heeft een eigen precedent te negeren, dat wil zeggen ‘om te gaan’, wanneer het
Court dat precedent onjuist acht. Zijn betoog werd door het House of Lords, nu het
Supreme Court, niet gevolgd.
a. Met welk argument wordt de strikte gebondenheid van Engelse rechters – met
uitzondering van die van het Supreme Court – aan hun eigen eerdere uitspraken in
dergelijke gevallen doorgaans beredeneerd?
1. Waarom is het onmogelijk gewoonterecht als zodanig te codificeren?
2. Engelse rechters interpreteren wetgeving doorgaans letterlijk, dat wil zeggen
grammaticaal. Daarvoor zijn twee redenen. Welke twee?
3. De Lex Citandi, een constitutie van keizer Theodosius II uit 426 na Chr., probeerde
de bruikbaarheid van het juristenrecht (ius) in rechte te vergroten. Op welke manier
gebeurde dat?
4. Artikel 267 Werkingsverdrag van de Europese Unie bepaalt:
Het Hof van Justitie van de Europese Unie is bevoegd, bij wijze van prejudiciële
beslissing, een uitspraak te doen
a. over de uitlegging van de Verdragen,
b. over de geldigheid en de uitlegging van de handelingen van de instellingen, de
organen of de instanties van de Unie.
Indien een vraag te dien aanzien wordt opgeworpen voor een rechterlijke instantie
van een der lidstaten, kan deze instantie, indien zij een beslissing op dit punt
noodzakelijk acht voor het wijzen van haar vonnis, het Hof verzoeken over deze
vraag een uitspraak te doen.
Indien een vraag te dien aanzien wordt opgeworpen in een zaak aanhangig bij
een nationale rechterlijke instantie waarvan de beslissingen volgens het nationale
recht niet vatbaar zijn voor hoger beroep, is deze instantie gehouden zich tot het
Hof te wenden.
Indien een dergelijke vraag wordt opgeworpen in een bij een nationale rechterlijke
instantie aanhangige zaak betreffende een gedetineerde persoon, doet het Hof zo
spoedig mogelijk uitspraak.
Het artikel maakt een onderscheid tussen de toepassing en de interpretatie van Europese
wetgeving. Het Europese Hof interpreteert en de nationale rechter past die interpretatie toe.
Waarom is dit onderscheid onjuist?
5. In 1933 bezorgden de Duitse kiezers de nationaal-socialisten een geweldige
stembusoverwinning. Met behulp van de conservatieve partij kon Hitler beschikken
over een twee derde meerderheid in het parlement. Een jaar later riep hij zich uit tot
‘Führer’ van het Duitse volk en was het ‘Derde Rijk’ een feit. Naar het voorbeeld van
het Heilige Roomse Rijk had hij met het ‘Derde Rijk’ een duizend jarig Rijk voor ogen.
a. Hoe is het Heilige Roomse Rijk ontstaan?
b. Hoe is het Heilige Roomse Rijk ten einde gekomen?
6. Lord Denning, onder andere raadsheer bij het Court of Appeal (het Engelse Hof van
Beroep), heeft betoogd dat het Court of Appeal in het algemeen de bevoegdheid
heeft een eigen precedent te negeren, dat wil zeggen ‘om te gaan’, wanneer het
Court dat precedent onjuist acht. Zijn betoog werd door het House of Lords, nu het
Supreme Court, niet gevolgd.
a. Met welk argument wordt de strikte gebondenheid van Engelse rechters – met
uitzondering van die van het Supreme Court – aan hun eigen eerdere uitspraken in
dergelijke gevallen doorgaans beredeneerd?
