Burgerlijk procesrecht & Insolventierecht
B2 – 2016/2017
Week 2A: Kort geding, algemene en bijzondere verzoekschriftprocedure en arbitrage
1. Leerdoelen
Aan het einde van deze week kunt u:
1. de volgende begrippen en onderwerpen herkennen, opsommen, toelichten, hanteren en toepassen
aan de hand van concrete voorbeelden en er verbanden tussen leggen:
Kenmerken en verloop van en eisen geldend voor de:
o Kort gedingprocedure
o Verzoekprocedure/Verzoekschriftprocedure – algemeen
o Verzoekprocedure/Verzoekschriftprocedure – personen- en familierecht
o Arbitrale procedure
2. de kern van een uitspraak lezen, aangeven wat de centrale vraag is waarover de rechterlijke
instanties zich hebben gebogen en wat de kernoverwegingen van die instanties zijn geweest bij het
beantwoorden van die vraag en het kunnen duiden van het commentaar in de jurisprudentiebundel op
die uitspraak;
3. een casus bestuderen en analyseren met het oog op het formuleren van de te beantwoorden
rechtsvraag, alsmede met het oog op het vergaren van informatie die kan worden gebruikt bij het
schriftelijk, volledig, gemotiveerd en met behulp van de wet en de jurisprudentie beantwoorden van
die rechtsvraag.
2. Literatuur
Hugenholtz/Heemskerk: nummers 67, 106, 133-136, 138-140, 186-194 en 202-212
Kort begrip KEI: hoofdstukken 2-3, paragrafen 4.1 en 4.6-4.7, hoofdstukken 5-7
3. Jurisprudentie
Geheel:
M’barek/Van der Vloodt, HR 29 maart 1985, NJ 1986, 84, met noot Haardt (bundel nr. 38);
Vredo/Veenhuis, HR 4 juni 1993, NJ 1993, 659, met noot Verkade (bundel nr. 40);
Kloes/Fransman, HR 16 december 1994, NJ 1995, 213 (bundel nr. 41);
Procter and Gamble/Kimberley-Clark, HR 15 december 1995, NJ 1996, 509, met noot
Verkade (bundel nr. 42);
HR 5 december 2014, ECLI:NL:HR:2014:3533 (zie Blackboard).
Alleen de opgegeven rechtsoverweging(en):
Schenker/Prorail, HR 8 februari 2013, NJ 2013, 107 (bundel nr. 45): r.o. 3.3;
Kers/Rijpma, HR 22 december 2006, NJ 2008, 4, met noot H.J. Snijders (bundel nr. 92): r.o.
3.3.
1
,Opdrachten
Opdracht 1: Casus Hans de Bouwer/Roddelblad Gossip
Hans de Bouwer, wonende in Den Haag, is een bekende zanger van het levenslied en
getrouwd met Joke. Als Hans op een dag een exemplaar van het nog te verschijnen
Roddelblad Gossip, gevestigd in Amsterdam, onder ogen krijgt, ziet hij op de voorpagina een
vage foto van twee innig verstrengelde mensen en daarbij de kop: “Familieman Hans de
Bouwer betrapt met minnares! Wat weet Joke hiervan?” In het blad staat een artikel van vijf
pagina’s met foto’s van de vermeende minnares en gezellige familiekiekjes van Hans en zijn
gezin. Hans wil voorkomen dat het artikel van Gossip in de winkels en op internet terecht
komt. Hij wenst een procedure in kort geding aanhangig te maken waarbij hij een verbod wil
vorderen op het in de handel brengen van het tijdschrift en het publiceren van het tijdschrift
op de internetpagina van Gossip op verbeurte van een dwangsom van € 50.000 voor iedere
dag dat Gossip in strijd met het verbod handelt.
Opmerkingen vooraf:
a. Beantwoord vraag 1 volgens het recht onder KEI; voor de overige vragen geldt dat KEI
geen (inhoudelijke of noemenswaardige) veranderingen zal brengen.
b. Noem in de toelichting op uw antwoord waar relevant steeds de wetsbepalingen onder
zowel huidig recht als KEI.
c. Tenzij anders aangegeven, wordt de terminologie onder KEI gehanteerd.
Ter informatie:
Art. 278 lid 3 Rv: verplichte procesvertegenwoordiging =advocaat. Geen verplichte
procesvertegenwoordiging is geen advocaat.
In de praktijk worden vaak kort geding procedures aangevoerd, ook als het niet veel haast
heeft. Daarnaast zijn rechters geneigd om zich ontvankelijk te verklaren. Er zijn
uitzonderingen op de regels van kort geding.
Hoe verloopt een kort geding volgens het huidige recht?
Er dient allereerst een concept-dagvaarding te worden gemaakt door de eiser, indien er sprake
is van procesvertegenwoordiging wordt dit concept dagvaarding door de advocaat gemaakt
met de uiteenzetting van het hele verhaal.
Het concept dagvaarding (met vermelding van de verhinderdata van eiser) wordt verstuurd
naar de griffie van de desbetreffende kort geding rechter. Indien bij de tegenpartij een
advocaat bekend is, dient de eiser aan de tegenpartij te vragen dat de tegenpartij zijn
verhinderdata moet opgeven aangezien de eiser een kort gedingdatum gaat aanvragen.
Daarna wordt het concept dagvaarding met een formulier verstuurd, waarin de gegevens
verstrekt worden aan de griffie van de voorzieningenrechter, waarna eiser een datum van het
kort geding terugkrijgt.
Naar het kort geding en de dagvaarding samen wordt gekeken door de griffier (en
voorzieningenrechter), waarna de rechter vraagt hoeveel haast erbij is.
Vervolgens wordt de dagvaarding door de deurwaarder uitgebracht> dit is ook de datum van
het kort geding.
2
,Hoe verloopt een kort geding volgens het huidige recht?
Onder KEI wordt dit iets anders, daarin is er sprake van een procesinleiding en deze
procesinleiding wordt naar de griffier verzonden. Vervolgens maakt de griffier het
oproepingsbericht. Dit oproepingsbericht met de procesinleiding wordt door de eiser
vervolgens naar de verweerder toegestuurd.
Verschil is dat er geen dagvaarding wordt uitgebracht, maar een oproepingsbericht.
1. Stel: De Bouwer raakt op vrijdagochtend op de hoogte van het artikel en weet dat
het tijdschrift de volgende dag in de handel wordt gebracht en op internet wordt
geplaatst. Kan het kort geding tijdig worden gehouden? Zo ja, wat heeft dan te
gelden ten aanzien van de dag waarop de verweerder ten laatste als verweerder kan
verschijnen, welke dag ten minste vier weken en uiterlijk zes maanden na de dag van
indiening van de procesinleiding moet zijn gelegen (art. 30a lid 3 onder c KEI-Rv?
Ja, het kort geding kan tijdig worden gehouden.
Kort geding wordt geregeld in art. 254 Rv. Krachtens art. 254 lid 1 KEI-Rv kan een kort
geding worden aangespannen, mits het spoedeisend is en er een onmiddellijke voorziening bij
voorraad wordt vereist. Er is sprake van spoedeisendheid en een onmiddellijke voorziening bij
voorbaat is gewenst, aangezien de Bouwer zijn reputatie op het spel staat. Uitvoerbaarheid bij
voorraad wordt geregeld in art. 233 KEI-Rv.
Volgens art. 254 lid 2 Rv kan de voorzieningenrechter de dagvaarding bevelen tegen de dag
en het uur, voor elk geval individueel bepalen. Er wordt dus afgeweken van art. 114 Rv
(termijn van 1 week). Er zijn voorwaarden die gebonden kunnen worden aan de termijn
waarvan afgeweken wordt van de normale termijn in de zin van art. 114 RV, namelijk o.g.v.
art. 117 Rv kan eiser een verzoek indienen waarbij de rechter voor het verkorten van de
termijn voorwaarden kan opstellen.
Art. 30a lid 3 sub c KEI-Rv gaat in dit geval niet op, want de voorzieningenrechter mag de
termijn verkorten o.g.v. art. 117 Rv.
Aanvullende informatie:
afdeling 1.2.14 bijzondere regels kort geding
titel 1.1.3A, tenzij onverenigbaar aard kort geding,
titel 1.2, tenzij onverenigbaar aard kort geding
2. Bij welke absoluut bevoegde rechter moet De Bouwer zijn procesinleiding indienen?
Krachtens art. 254 lid 1 Rv/KEI-rv is de voorzieningenrechter bevoegd. In geval van
kantonzaken is ook de kantonrechter bevoegd o.g.v. art. 254 lid 5 Rv/KEI-Rv, dit is in de
gevallen waarbij de kantonrechter altijd bevoegd is, dus bij vorderingen onder de €25.000,
huurzaken en arbeidszaken.
Let op: in ieder kort geding kan men altijd naar de voorzieningenrechter gaan, dus ook bij
arbeidszaken, huurzaken of als het een vordering betreft onder de 25.000€, zie het woordje
“ook” in art. 254 lid 5 Rv.
Dus als men twijfelt over of hij naar de kantonrechter moet gaan, hij in ieder geval terecht kan
bij de voorzieningenrechter.
3
, Ter informatie:
Art. 42 RO heeft niets te maken met het kort geding.
3. Welke rechter is relatief bevoegd?
Als hoofdregel geldt dat de rechter van de woonplaats van gedaagde/verweerder (KEI)
bevoegd is om kennis te nemen van het geschil o.g.v. art. 99 lid 1 Rv/KEI-Rv
Tevens is er ook de mogelijkheid van forum acti. Bij de forma-acti-regel wordt het verruimt
naar alle voorzieningenrechters in NL. Het gaat hierbij om: overal waar de maatregel moet
worden getroffen, daar is de voorziening rechter ook bevoegd. Dit is een alternatieve
mogelijkheid, d.w.z. dat waar maatregel vereist is, op die plaats de rechter bevoegd is om
kennis van het geschil te nemen. Forum acti is een vaste rechtspraak van de HR, deze
mogelijkheid staat niet in de wet.
Bron: H/H nr. 134
4. Wat moet De Bouwer, op straffe van onbevoegdheid van de rechter, stellen in zijn
procesinleiding?
De Bouwer moet aangeven dat er sprake is van spoedeisende belang in de zin van art. 254 lid
1 Rv/KEI-Rv. Dat wil zeggen:
Als er geen spoedeisende belang wordt gesteld, dan verklaart de voorzieningenrechter
dat hij ambtshalve onbevoegd is
o LET OP: voorzieningenrechter stelt niet: niet-ontvankelijk
o Dit is een regel van absolute competentie
Als er spoedeisende belang is gesteld en voorzieningenrechter komt erachter dat er
geen spoedeisende belang is, dan zal de voorzieningenrechter de vordering afwijzen
door het ontbreken van het spoedeisende belang
Ter informatie:
Bij de relatieve competentie moet er een beroep op worden gedaan.
5. Moeten partijen zich in de procedure laten vertegenwoordigen?
Nee, Partijen hoeven zich niet in de procedure te laten vertegenwoordigen. Er is hier sprake
van een zaak die speelt bij de voorzieningenrechter en niet bij de kantonrechter. Krachtens art.
255 Rv heeft de eiser een advocaat nodig en de gedaagde kan in persoon verschijnen maar
ook met advocaat.
Ter informatie:
Procesvertegenwoordiging:
Dit kan onderscheiden worden in advocaatzaken en kantonzaken.
Bij advocaatzaken geldt dat:
eiser bij advocaat moet verschijnen o.g.v. 79 lid 2 Rv/KEI-Rv
gedaagde mag in persoon verschijnen krachtens art. 255 lid 1 RV/KEI-Rv, maar ook
bij advocaat.
Bij kantonzaken geldt dat:
partijen in persoon of bij gemachtigde kan vertegenwoordigen krachtens art. 79-80
Rv/KEI-Rv
4
B2 – 2016/2017
Week 2A: Kort geding, algemene en bijzondere verzoekschriftprocedure en arbitrage
1. Leerdoelen
Aan het einde van deze week kunt u:
1. de volgende begrippen en onderwerpen herkennen, opsommen, toelichten, hanteren en toepassen
aan de hand van concrete voorbeelden en er verbanden tussen leggen:
Kenmerken en verloop van en eisen geldend voor de:
o Kort gedingprocedure
o Verzoekprocedure/Verzoekschriftprocedure – algemeen
o Verzoekprocedure/Verzoekschriftprocedure – personen- en familierecht
o Arbitrale procedure
2. de kern van een uitspraak lezen, aangeven wat de centrale vraag is waarover de rechterlijke
instanties zich hebben gebogen en wat de kernoverwegingen van die instanties zijn geweest bij het
beantwoorden van die vraag en het kunnen duiden van het commentaar in de jurisprudentiebundel op
die uitspraak;
3. een casus bestuderen en analyseren met het oog op het formuleren van de te beantwoorden
rechtsvraag, alsmede met het oog op het vergaren van informatie die kan worden gebruikt bij het
schriftelijk, volledig, gemotiveerd en met behulp van de wet en de jurisprudentie beantwoorden van
die rechtsvraag.
2. Literatuur
Hugenholtz/Heemskerk: nummers 67, 106, 133-136, 138-140, 186-194 en 202-212
Kort begrip KEI: hoofdstukken 2-3, paragrafen 4.1 en 4.6-4.7, hoofdstukken 5-7
3. Jurisprudentie
Geheel:
M’barek/Van der Vloodt, HR 29 maart 1985, NJ 1986, 84, met noot Haardt (bundel nr. 38);
Vredo/Veenhuis, HR 4 juni 1993, NJ 1993, 659, met noot Verkade (bundel nr. 40);
Kloes/Fransman, HR 16 december 1994, NJ 1995, 213 (bundel nr. 41);
Procter and Gamble/Kimberley-Clark, HR 15 december 1995, NJ 1996, 509, met noot
Verkade (bundel nr. 42);
HR 5 december 2014, ECLI:NL:HR:2014:3533 (zie Blackboard).
Alleen de opgegeven rechtsoverweging(en):
Schenker/Prorail, HR 8 februari 2013, NJ 2013, 107 (bundel nr. 45): r.o. 3.3;
Kers/Rijpma, HR 22 december 2006, NJ 2008, 4, met noot H.J. Snijders (bundel nr. 92): r.o.
3.3.
1
,Opdrachten
Opdracht 1: Casus Hans de Bouwer/Roddelblad Gossip
Hans de Bouwer, wonende in Den Haag, is een bekende zanger van het levenslied en
getrouwd met Joke. Als Hans op een dag een exemplaar van het nog te verschijnen
Roddelblad Gossip, gevestigd in Amsterdam, onder ogen krijgt, ziet hij op de voorpagina een
vage foto van twee innig verstrengelde mensen en daarbij de kop: “Familieman Hans de
Bouwer betrapt met minnares! Wat weet Joke hiervan?” In het blad staat een artikel van vijf
pagina’s met foto’s van de vermeende minnares en gezellige familiekiekjes van Hans en zijn
gezin. Hans wil voorkomen dat het artikel van Gossip in de winkels en op internet terecht
komt. Hij wenst een procedure in kort geding aanhangig te maken waarbij hij een verbod wil
vorderen op het in de handel brengen van het tijdschrift en het publiceren van het tijdschrift
op de internetpagina van Gossip op verbeurte van een dwangsom van € 50.000 voor iedere
dag dat Gossip in strijd met het verbod handelt.
Opmerkingen vooraf:
a. Beantwoord vraag 1 volgens het recht onder KEI; voor de overige vragen geldt dat KEI
geen (inhoudelijke of noemenswaardige) veranderingen zal brengen.
b. Noem in de toelichting op uw antwoord waar relevant steeds de wetsbepalingen onder
zowel huidig recht als KEI.
c. Tenzij anders aangegeven, wordt de terminologie onder KEI gehanteerd.
Ter informatie:
Art. 278 lid 3 Rv: verplichte procesvertegenwoordiging =advocaat. Geen verplichte
procesvertegenwoordiging is geen advocaat.
In de praktijk worden vaak kort geding procedures aangevoerd, ook als het niet veel haast
heeft. Daarnaast zijn rechters geneigd om zich ontvankelijk te verklaren. Er zijn
uitzonderingen op de regels van kort geding.
Hoe verloopt een kort geding volgens het huidige recht?
Er dient allereerst een concept-dagvaarding te worden gemaakt door de eiser, indien er sprake
is van procesvertegenwoordiging wordt dit concept dagvaarding door de advocaat gemaakt
met de uiteenzetting van het hele verhaal.
Het concept dagvaarding (met vermelding van de verhinderdata van eiser) wordt verstuurd
naar de griffie van de desbetreffende kort geding rechter. Indien bij de tegenpartij een
advocaat bekend is, dient de eiser aan de tegenpartij te vragen dat de tegenpartij zijn
verhinderdata moet opgeven aangezien de eiser een kort gedingdatum gaat aanvragen.
Daarna wordt het concept dagvaarding met een formulier verstuurd, waarin de gegevens
verstrekt worden aan de griffie van de voorzieningenrechter, waarna eiser een datum van het
kort geding terugkrijgt.
Naar het kort geding en de dagvaarding samen wordt gekeken door de griffier (en
voorzieningenrechter), waarna de rechter vraagt hoeveel haast erbij is.
Vervolgens wordt de dagvaarding door de deurwaarder uitgebracht> dit is ook de datum van
het kort geding.
2
,Hoe verloopt een kort geding volgens het huidige recht?
Onder KEI wordt dit iets anders, daarin is er sprake van een procesinleiding en deze
procesinleiding wordt naar de griffier verzonden. Vervolgens maakt de griffier het
oproepingsbericht. Dit oproepingsbericht met de procesinleiding wordt door de eiser
vervolgens naar de verweerder toegestuurd.
Verschil is dat er geen dagvaarding wordt uitgebracht, maar een oproepingsbericht.
1. Stel: De Bouwer raakt op vrijdagochtend op de hoogte van het artikel en weet dat
het tijdschrift de volgende dag in de handel wordt gebracht en op internet wordt
geplaatst. Kan het kort geding tijdig worden gehouden? Zo ja, wat heeft dan te
gelden ten aanzien van de dag waarop de verweerder ten laatste als verweerder kan
verschijnen, welke dag ten minste vier weken en uiterlijk zes maanden na de dag van
indiening van de procesinleiding moet zijn gelegen (art. 30a lid 3 onder c KEI-Rv?
Ja, het kort geding kan tijdig worden gehouden.
Kort geding wordt geregeld in art. 254 Rv. Krachtens art. 254 lid 1 KEI-Rv kan een kort
geding worden aangespannen, mits het spoedeisend is en er een onmiddellijke voorziening bij
voorraad wordt vereist. Er is sprake van spoedeisendheid en een onmiddellijke voorziening bij
voorbaat is gewenst, aangezien de Bouwer zijn reputatie op het spel staat. Uitvoerbaarheid bij
voorraad wordt geregeld in art. 233 KEI-Rv.
Volgens art. 254 lid 2 Rv kan de voorzieningenrechter de dagvaarding bevelen tegen de dag
en het uur, voor elk geval individueel bepalen. Er wordt dus afgeweken van art. 114 Rv
(termijn van 1 week). Er zijn voorwaarden die gebonden kunnen worden aan de termijn
waarvan afgeweken wordt van de normale termijn in de zin van art. 114 RV, namelijk o.g.v.
art. 117 Rv kan eiser een verzoek indienen waarbij de rechter voor het verkorten van de
termijn voorwaarden kan opstellen.
Art. 30a lid 3 sub c KEI-Rv gaat in dit geval niet op, want de voorzieningenrechter mag de
termijn verkorten o.g.v. art. 117 Rv.
Aanvullende informatie:
afdeling 1.2.14 bijzondere regels kort geding
titel 1.1.3A, tenzij onverenigbaar aard kort geding,
titel 1.2, tenzij onverenigbaar aard kort geding
2. Bij welke absoluut bevoegde rechter moet De Bouwer zijn procesinleiding indienen?
Krachtens art. 254 lid 1 Rv/KEI-rv is de voorzieningenrechter bevoegd. In geval van
kantonzaken is ook de kantonrechter bevoegd o.g.v. art. 254 lid 5 Rv/KEI-Rv, dit is in de
gevallen waarbij de kantonrechter altijd bevoegd is, dus bij vorderingen onder de €25.000,
huurzaken en arbeidszaken.
Let op: in ieder kort geding kan men altijd naar de voorzieningenrechter gaan, dus ook bij
arbeidszaken, huurzaken of als het een vordering betreft onder de 25.000€, zie het woordje
“ook” in art. 254 lid 5 Rv.
Dus als men twijfelt over of hij naar de kantonrechter moet gaan, hij in ieder geval terecht kan
bij de voorzieningenrechter.
3
, Ter informatie:
Art. 42 RO heeft niets te maken met het kort geding.
3. Welke rechter is relatief bevoegd?
Als hoofdregel geldt dat de rechter van de woonplaats van gedaagde/verweerder (KEI)
bevoegd is om kennis te nemen van het geschil o.g.v. art. 99 lid 1 Rv/KEI-Rv
Tevens is er ook de mogelijkheid van forum acti. Bij de forma-acti-regel wordt het verruimt
naar alle voorzieningenrechters in NL. Het gaat hierbij om: overal waar de maatregel moet
worden getroffen, daar is de voorziening rechter ook bevoegd. Dit is een alternatieve
mogelijkheid, d.w.z. dat waar maatregel vereist is, op die plaats de rechter bevoegd is om
kennis van het geschil te nemen. Forum acti is een vaste rechtspraak van de HR, deze
mogelijkheid staat niet in de wet.
Bron: H/H nr. 134
4. Wat moet De Bouwer, op straffe van onbevoegdheid van de rechter, stellen in zijn
procesinleiding?
De Bouwer moet aangeven dat er sprake is van spoedeisende belang in de zin van art. 254 lid
1 Rv/KEI-Rv. Dat wil zeggen:
Als er geen spoedeisende belang wordt gesteld, dan verklaart de voorzieningenrechter
dat hij ambtshalve onbevoegd is
o LET OP: voorzieningenrechter stelt niet: niet-ontvankelijk
o Dit is een regel van absolute competentie
Als er spoedeisende belang is gesteld en voorzieningenrechter komt erachter dat er
geen spoedeisende belang is, dan zal de voorzieningenrechter de vordering afwijzen
door het ontbreken van het spoedeisende belang
Ter informatie:
Bij de relatieve competentie moet er een beroep op worden gedaan.
5. Moeten partijen zich in de procedure laten vertegenwoordigen?
Nee, Partijen hoeven zich niet in de procedure te laten vertegenwoordigen. Er is hier sprake
van een zaak die speelt bij de voorzieningenrechter en niet bij de kantonrechter. Krachtens art.
255 Rv heeft de eiser een advocaat nodig en de gedaagde kan in persoon verschijnen maar
ook met advocaat.
Ter informatie:
Procesvertegenwoordiging:
Dit kan onderscheiden worden in advocaatzaken en kantonzaken.
Bij advocaatzaken geldt dat:
eiser bij advocaat moet verschijnen o.g.v. 79 lid 2 Rv/KEI-Rv
gedaagde mag in persoon verschijnen krachtens art. 255 lid 1 RV/KEI-Rv, maar ook
bij advocaat.
Bij kantonzaken geldt dat:
partijen in persoon of bij gemachtigde kan vertegenwoordigen krachtens art. 79-80
Rv/KEI-Rv
4
