Maatschappijwetenschappen – Samenvatting hoofdstuk 5 – Erinn de Bok
5.1 Opbouw van een onderzoek
De opbouw van een onderzoek bij maatschappijwetenschappen ziet er zo uit:
1. Inleding
Het onderwerp, hoofd- en deelvragen, de opbouw van het onderzoek komen aan bod.
! Vaak als laatste geschreven
2. Theoretisch kader
De onderzoeker laat zien welke literatuur de basis is voor het onderzoek. In het onderzoek
zelf probeert de onderzoeker het al bestaande onderzoek uit te bereiden. Aan het eind van
het theoretisch kader staan de hypothesen.
3. Onderzoeksopzet
De manier waarop een onderzoeker zijn onderzoek opzet en welke keuzes hij maakt. Hierin
wordt duidelijk hoe het onderzoek gedaan is. Variabelen worden bijvoorbeeld
geoperationaliseerd. De validiteit, betrouwbaarheid en generaliseerbaarheid worden
verantwoord door de onderzoeker.
4. Resultaten
De onderzoeker laat de resultaten van het onderzoek zien. Er wordt teruggekeken op het
onderzoek per hypothese en er wordt een deelconclusie per hypothese getrokken. Er wordt
ook teruggekeken op de respons (het percentage reacties van mensen die gevraagd zijn om
mee te doen aan het onderzoek.
5. Conclusie
De onderzoeker komt terug op de hoofd- en deelvragen en geeft/bespreekt de bijbehorende
antwoorden. De inleiding en de conclusie geven veel informatie over het onderzoek.
6. Discussie en aanbevelingen
De onderzoeker bespreekt de gevolgen van de conclusies van het onderzoek en hoe een
volgende onderzoeker verder kan gaan. Betekent het iets voor de al bestaande literatuur of
heeft het gevolgen voor het maatschappelijk vraagstuk?
5.2 Soorten onderzoek
Er wordt een verschil gemaakt tussen een kwantitatief en een kwalitatief onderzoek. Bij een
kwantitatief onderzoek gaat het om kwantiteit (hoeveelheid), daar horen dus cijfermatige resultaten
bij. Bij een kwalitatief onderzoek gaat het meer om achterliggende beweegredenen. Het onderzoek
is diepgaander omdat het meer gaat over motivaties/opvattingen van mensen. Veel onderzoeken
bevatten kwalitatieve en kwantitatieve data.
Er zijn ook verschillende soorten vragen:
− Beschrijvende vragen: de onderzoeker wil meer weten over het maatschappelijk vraagstuk.
De vragen beginnen vaak met 'wanneer?', 'hoeveel?', 'hoe?' en 'welke?'. Veel onderzoeken
beginnen met een beschrijvende vraag.
− Verklarende vragen: de onderzoeker wil verbanden tussen variabelen verklaren. De vragen
beginnen vaak met 'waarom?' en 'waardoor?'. Er wordt gezocht naar achtergronden en
oorzaken, dus oorzaak-gevolgrelaties zijn de wenselijke uitkomsten van zo'n vraag.
− Evaluatieve vragen: er wordt onderzocht of een project of beleid succesvol is geweest en of
de maatregelen hun gewenste effect hebben gehad. Er wordt dus een betekenis gegeven
aan een situatie.
− Voorspellende en voorschrijvende vragen: als een onderzoeker probeert de toekomst te
voorspellen op basis van zijn onderzoek naar het heden/verleden, dit is een voorspellende
vraag. Als dit leidt tot een advies aan een organisatie o.i.d. is het een voorschrijvende vraag.
5.3 Methoden van onderzoek
Er zijn verschillende onderzoeksmethoden:
5.1 Opbouw van een onderzoek
De opbouw van een onderzoek bij maatschappijwetenschappen ziet er zo uit:
1. Inleding
Het onderwerp, hoofd- en deelvragen, de opbouw van het onderzoek komen aan bod.
! Vaak als laatste geschreven
2. Theoretisch kader
De onderzoeker laat zien welke literatuur de basis is voor het onderzoek. In het onderzoek
zelf probeert de onderzoeker het al bestaande onderzoek uit te bereiden. Aan het eind van
het theoretisch kader staan de hypothesen.
3. Onderzoeksopzet
De manier waarop een onderzoeker zijn onderzoek opzet en welke keuzes hij maakt. Hierin
wordt duidelijk hoe het onderzoek gedaan is. Variabelen worden bijvoorbeeld
geoperationaliseerd. De validiteit, betrouwbaarheid en generaliseerbaarheid worden
verantwoord door de onderzoeker.
4. Resultaten
De onderzoeker laat de resultaten van het onderzoek zien. Er wordt teruggekeken op het
onderzoek per hypothese en er wordt een deelconclusie per hypothese getrokken. Er wordt
ook teruggekeken op de respons (het percentage reacties van mensen die gevraagd zijn om
mee te doen aan het onderzoek.
5. Conclusie
De onderzoeker komt terug op de hoofd- en deelvragen en geeft/bespreekt de bijbehorende
antwoorden. De inleiding en de conclusie geven veel informatie over het onderzoek.
6. Discussie en aanbevelingen
De onderzoeker bespreekt de gevolgen van de conclusies van het onderzoek en hoe een
volgende onderzoeker verder kan gaan. Betekent het iets voor de al bestaande literatuur of
heeft het gevolgen voor het maatschappelijk vraagstuk?
5.2 Soorten onderzoek
Er wordt een verschil gemaakt tussen een kwantitatief en een kwalitatief onderzoek. Bij een
kwantitatief onderzoek gaat het om kwantiteit (hoeveelheid), daar horen dus cijfermatige resultaten
bij. Bij een kwalitatief onderzoek gaat het meer om achterliggende beweegredenen. Het onderzoek
is diepgaander omdat het meer gaat over motivaties/opvattingen van mensen. Veel onderzoeken
bevatten kwalitatieve en kwantitatieve data.
Er zijn ook verschillende soorten vragen:
− Beschrijvende vragen: de onderzoeker wil meer weten over het maatschappelijk vraagstuk.
De vragen beginnen vaak met 'wanneer?', 'hoeveel?', 'hoe?' en 'welke?'. Veel onderzoeken
beginnen met een beschrijvende vraag.
− Verklarende vragen: de onderzoeker wil verbanden tussen variabelen verklaren. De vragen
beginnen vaak met 'waarom?' en 'waardoor?'. Er wordt gezocht naar achtergronden en
oorzaken, dus oorzaak-gevolgrelaties zijn de wenselijke uitkomsten van zo'n vraag.
− Evaluatieve vragen: er wordt onderzocht of een project of beleid succesvol is geweest en of
de maatregelen hun gewenste effect hebben gehad. Er wordt dus een betekenis gegeven
aan een situatie.
− Voorspellende en voorschrijvende vragen: als een onderzoeker probeert de toekomst te
voorspellen op basis van zijn onderzoek naar het heden/verleden, dit is een voorspellende
vraag. Als dit leidt tot een advies aan een organisatie o.i.d. is het een voorschrijvende vraag.
5.3 Methoden van onderzoek
Er zijn verschillende onderzoeksmethoden:
