WIJ MAKEN DE WIJK
Wij
WIJKAANPAK VOOR GAGELDONK-WEST
,Inhoud
Hoofdstuk 1...........................................................................................................................................2
1.1 Inleiding.......................................................................................................................................2
1.2 Probleembeschrijving..................................................................................................................2
1.3 Doelstelling..................................................................................................................................3
1.4 Leeswijzer....................................................................................................................................3
Hoofdstuk 2: Analyse van de leefbaarheid............................................................................................4
2.1 Inleiding.......................................................................................................................................4
2.2 Aard en omvang...........................................................................................................................4
2.3 Gevolgen van sociale cohesie......................................................................................................5
2.4 Bindingen in de wijk.....................................................................................................................5
2.5 Betrokken partijen.......................................................................................................................5
2.6 Genomen maatregelen................................................................................................................6
Hoofdstuk 3: De aanpak........................................................................................................................7
3.1 Inleiding.......................................................................................................................................7
3.2 Oplossingsrichting 1.....................................................................................................................7
3.3 Oplossingsrichting 2.....................................................................................................................7
3.4 Oplossingsrichting 3.....................................................................................................................8
Hoofdstuk 4: Conclusie en aanbevelingen.............................................................................................9
4.1 Conclusie......................................................................................................................................9
4.2 Aanbevelingen.............................................................................................................................9
Bibliografie...........................................................................................................................................10
Bijlagen................................................................................................................................................11
1. Juridisch kader.............................................................................................................................11
2. Toetsing oplossingsrichtingen aan criteria 2................................................................................12
1
, Hoofdstuk 1
1.1 Inleiding
Iedere stad bestaat uit krachtige en aandachtswijken, zo ook de wijk Gageldonk-West in Bergen op
Zoom. De verschillen in deze wijken worden gekoppeld aan leefbaarheid. Leefbaarheid is een breed
begrip, daarom zoom ik in op de sociale cohesie. De aspecten diversiteit en verbinding horen hierbij,
zij gaan hand in hand in Gageldonk-West. Desalniettemin staat deze wijk ook bekend als een
aandachtswijk.
Ik duik in de rol van een leefbaarheidscoach en zal een advies opstellen voor de woningcorporatie
Stadlander en de gemeente Bergen op Zoom. Hierbij staat het woongenot centraal, uiteraard kan dit
op diverse manieren bereikt worden. Daarom leg ik de focus op de sociale cohesie in de wijk.
Sociale cohesie is een belangrijke eigenschap voor de leefbaarheid binnen een buurt of wijk. Onder
sociale cohesie wordt participatie, normen, waarden en verbondenheid verstaan. 1 Zonder inzet van de
bewoners zal het erg lastig zijn om de sociale cohesie te versterken. Als gevolg van weinig sociale
cohesie kan de veiligheid verminderd worden, het woongenot en de verbondenheid afnemen.
1.2 Probleembeschrijving
Voor deze case neem ik de Bunthof en Groeshof als voorbeeld, omdat het identieke complexen zijn
die tegenover elkaar staan. Nadat ik het gesprek ben aangegaan met de woonconsulent en de
gebiedsbeheerder (van Stadlander) is het mij duidelijk geworden dat de leefbaarheid in onder andere
de flat Groeshof erger aan toe is dan de Bunthof. Er is sprake van diverse overlastzaken, maar dit
wordt gek genoeg nauwelijks gemeld. De medewerkers gaven aan dat de bewoners van de Groeshof
te kampen hebben met meervoudig problematiek. Zij schenken geen aandacht aan zaken buiten hun
deur die zorgen voor een slechtere leefbaarheid, dit is namelijk hun laatste zorg. 2 De microanalyse
van het stadsleven blasé attitude is hierin terug te vinden.3 De bewoners zijn bezig met overleven,
waardoor het lijkt dat het hen niets doet. Dit is enkel een strategie om tijd en energie te sparen en
enkel te besteden aan zaken en mensen die belangrijk voor hen zijn.
De bewoners hebben zoiets van ‘het is toch al vies, dan kan mijn troep er ook nog wel bij’. Dit wordt
gekoppeld aan de Broken window theory.4 Dit wil zeggen dat de omgeving een belangrijke rol speelt
bij het beeld van achteruitgang.
De Bunthof daarentegen ziet er toegankelijker en netter uit, dit komt doordat er sprake is van sociale
cohesie. Enige tijd geleden had dit complex namelijk een 50+ label, waardoor er een compleet ander
doelgroep gehuisvest werd dan in de Groeshof. Ook vinden de bewoners het niet zo erg om zelf wat
op te ruimen en/of de ruimtes te versieren.
Gageldonk-West ondergaat nu een transformatie waarbij veel huizen zijn gesloopt, gerenoveerd en
gebouwd. Wegen, pleinen en parken in de wijk zijn of worden vernieuwt. Ook investeert Stadlander in
maatschappelijke projecten, zodat nieuwe buren elkaar leren kennen. 5 Maar zal dit voldoende zijn
voor de sociale cohesie in Gageldonk-West?
De hoofdvraag van deze wijkaanpak luidt als volgt:
Welke maatregelen kan de woningcorporatie treffen om de sociale cohesie in Gageldonk-West te
versterken om zodoende de leefbaarheid te bevorderen?
1
https://www.wijkinontwikkeling.nl/?page_id=66
2
K. Leidelmeijer, J. Frissen & J. van Iersel. Veerkracht in het corporatiebezit, 2020. P. i.
3
Macionis & Peper & Van Der Leun 2010, P. 488.
4
https://verkenjegeest.com/wat-is-de-broken-windows-theory/
5
https://stadlander.nl/ik-zoek/nieuwbouw-en-renovatieprojecten/wijkvernieuwing/gageldonk-west/
2
Wij
WIJKAANPAK VOOR GAGELDONK-WEST
,Inhoud
Hoofdstuk 1...........................................................................................................................................2
1.1 Inleiding.......................................................................................................................................2
1.2 Probleembeschrijving..................................................................................................................2
1.3 Doelstelling..................................................................................................................................3
1.4 Leeswijzer....................................................................................................................................3
Hoofdstuk 2: Analyse van de leefbaarheid............................................................................................4
2.1 Inleiding.......................................................................................................................................4
2.2 Aard en omvang...........................................................................................................................4
2.3 Gevolgen van sociale cohesie......................................................................................................5
2.4 Bindingen in de wijk.....................................................................................................................5
2.5 Betrokken partijen.......................................................................................................................5
2.6 Genomen maatregelen................................................................................................................6
Hoofdstuk 3: De aanpak........................................................................................................................7
3.1 Inleiding.......................................................................................................................................7
3.2 Oplossingsrichting 1.....................................................................................................................7
3.3 Oplossingsrichting 2.....................................................................................................................7
3.4 Oplossingsrichting 3.....................................................................................................................8
Hoofdstuk 4: Conclusie en aanbevelingen.............................................................................................9
4.1 Conclusie......................................................................................................................................9
4.2 Aanbevelingen.............................................................................................................................9
Bibliografie...........................................................................................................................................10
Bijlagen................................................................................................................................................11
1. Juridisch kader.............................................................................................................................11
2. Toetsing oplossingsrichtingen aan criteria 2................................................................................12
1
, Hoofdstuk 1
1.1 Inleiding
Iedere stad bestaat uit krachtige en aandachtswijken, zo ook de wijk Gageldonk-West in Bergen op
Zoom. De verschillen in deze wijken worden gekoppeld aan leefbaarheid. Leefbaarheid is een breed
begrip, daarom zoom ik in op de sociale cohesie. De aspecten diversiteit en verbinding horen hierbij,
zij gaan hand in hand in Gageldonk-West. Desalniettemin staat deze wijk ook bekend als een
aandachtswijk.
Ik duik in de rol van een leefbaarheidscoach en zal een advies opstellen voor de woningcorporatie
Stadlander en de gemeente Bergen op Zoom. Hierbij staat het woongenot centraal, uiteraard kan dit
op diverse manieren bereikt worden. Daarom leg ik de focus op de sociale cohesie in de wijk.
Sociale cohesie is een belangrijke eigenschap voor de leefbaarheid binnen een buurt of wijk. Onder
sociale cohesie wordt participatie, normen, waarden en verbondenheid verstaan. 1 Zonder inzet van de
bewoners zal het erg lastig zijn om de sociale cohesie te versterken. Als gevolg van weinig sociale
cohesie kan de veiligheid verminderd worden, het woongenot en de verbondenheid afnemen.
1.2 Probleembeschrijving
Voor deze case neem ik de Bunthof en Groeshof als voorbeeld, omdat het identieke complexen zijn
die tegenover elkaar staan. Nadat ik het gesprek ben aangegaan met de woonconsulent en de
gebiedsbeheerder (van Stadlander) is het mij duidelijk geworden dat de leefbaarheid in onder andere
de flat Groeshof erger aan toe is dan de Bunthof. Er is sprake van diverse overlastzaken, maar dit
wordt gek genoeg nauwelijks gemeld. De medewerkers gaven aan dat de bewoners van de Groeshof
te kampen hebben met meervoudig problematiek. Zij schenken geen aandacht aan zaken buiten hun
deur die zorgen voor een slechtere leefbaarheid, dit is namelijk hun laatste zorg. 2 De microanalyse
van het stadsleven blasé attitude is hierin terug te vinden.3 De bewoners zijn bezig met overleven,
waardoor het lijkt dat het hen niets doet. Dit is enkel een strategie om tijd en energie te sparen en
enkel te besteden aan zaken en mensen die belangrijk voor hen zijn.
De bewoners hebben zoiets van ‘het is toch al vies, dan kan mijn troep er ook nog wel bij’. Dit wordt
gekoppeld aan de Broken window theory.4 Dit wil zeggen dat de omgeving een belangrijke rol speelt
bij het beeld van achteruitgang.
De Bunthof daarentegen ziet er toegankelijker en netter uit, dit komt doordat er sprake is van sociale
cohesie. Enige tijd geleden had dit complex namelijk een 50+ label, waardoor er een compleet ander
doelgroep gehuisvest werd dan in de Groeshof. Ook vinden de bewoners het niet zo erg om zelf wat
op te ruimen en/of de ruimtes te versieren.
Gageldonk-West ondergaat nu een transformatie waarbij veel huizen zijn gesloopt, gerenoveerd en
gebouwd. Wegen, pleinen en parken in de wijk zijn of worden vernieuwt. Ook investeert Stadlander in
maatschappelijke projecten, zodat nieuwe buren elkaar leren kennen. 5 Maar zal dit voldoende zijn
voor de sociale cohesie in Gageldonk-West?
De hoofdvraag van deze wijkaanpak luidt als volgt:
Welke maatregelen kan de woningcorporatie treffen om de sociale cohesie in Gageldonk-West te
versterken om zodoende de leefbaarheid te bevorderen?
1
https://www.wijkinontwikkeling.nl/?page_id=66
2
K. Leidelmeijer, J. Frissen & J. van Iersel. Veerkracht in het corporatiebezit, 2020. P. i.
3
Macionis & Peper & Van Der Leun 2010, P. 488.
4
https://verkenjegeest.com/wat-is-de-broken-windows-theory/
5
https://stadlander.nl/ik-zoek/nieuwbouw-en-renovatieprojecten/wijkvernieuwing/gageldonk-west/
2
