* * *
___________________________________________________________________________
Hoofdstuk 3, pp. 73-98
Behind a veil of ideas: Early modern rationalism and empiricism.
Studievragen
1. Waarom gaat Descartes twijfelen?
Ik kan er niet aan twijfelen dat ik denk twijfelen om een solide basis voor kennis te vinden
die niet kan worden betwist. Methodologisch twijfel: door over alles te twijfelen hoopt hij op
een solide basis te komen van wat wel echte kennis is
2. Wat bedoelt Descartes met de malin génie?
Descartes met de "malin génie" (kwade geest) een sceptische hypothetische entiteit die alles
wat we denken en waarnemen kan manipuleren en bedriegen, waardoor twijfel ontstaat over
de betrouwbaarheid van onze kennis.
3. Wat is de oplossing van Descartes? Kun je jezelf daarin vinden?
is de oplossing van Descartes om een solide basis voor kennis te vinden in het Cogito-
argument: "Ik denk, dus ik ben." Zelfs al is er een kwade geest, niemand kan ontkennen dat
een persoon denkt. En omdat ik denk dus ik ben is ratio de bron van kennis want dat is iets
wat we zeker weten.
4. Waarin verschilt het nativisme van Plato van het nativisme van Descartes?
het nativisme van Plato van dat van Descartes doordat Plato gelooft in aangeboren kennis van
abstracte vormen, terwijl Descartes gelooft in aangeboren ideeën als aangebracht door God.
5. Leg het verschil tussen de res cogitans en de res extensa bij Descartes uit.
de "res cogitans" bij Descartes naar het denkende zelf of de geest, terwijl de "res extensa"
verwijst naar de uitgebreide materiële wereld van objecten die kunnen worden waargenomen
en gemeten, zoals het lichaam. (Cartesisch dualisme)
6. Wat bedoelt Locke met ‘tabula rasa’? Welke andere filosoof had een soortgelijk
idee?
Een leegblad waarop kennis zich vormt door de werkelijkheid te beschouwen en te ervaren
we hebben geen aangeboren ideeën
7. Leg de kwaliteitenleer van Locke uit en bedenk een voorbeeld om dit te illustreren
anders dan in het boek staat of in het hoorcollege is genoemd.
de kwaliteitenleer van Locke naar zijn onderscheid tussen primaire kwaliteiten (objectieve
eigenschappen zoals grootte en vorm) en secundaire kwaliteiten (subjectieve ervaringen zoals
, kleur en smaak). Bijvoorbeeld: een appel heeft de primaire kwaliteit van grootte, maar de
smaak van zoetheid is een secundaire kwaliteit die afhankelijk is van de waarnemen
8. Wat zag Berkeley als het probleem bij Locke? Met welk alternatief komt hij?
het probleem bij Locke dat hij onderscheid maakte tussen de primaire en secundaire
kwaliteiten. Want voor zowel vorm als voor kleur heb je waarneming nodig. Dus hij kwam
met geest-afhankelijkheid; esse est pricipi
bosraadsel: Bekerley kennis is alleen iets als het wordt waargenomen. Als een boom in een
bos valt maar niemand neemt het waar maakt het dan wel geluid?
9. Waarom wordt Berkeley ook wel een idealist genoemd?
mdat hij geloofde dat de werkelijkheid bestaat uit geestelijke ideeën en waarnemingen, en dat
materie afhankelijk is van de waarnemer.
10. Waarom wordt Berkeley ook wel een immaterialist genoemd?
omdat hij stelde dat alles wat bestaat, inclusief materie, bestaat uit geestelijke ideeën en
waarnemingen.
11. Beschrijf het Copy Principle van Hume en bedenk zelf een voorbeeld (anders dan
in het boek of het hoorcollege) om dit te illustreren.
Al onze ideeen zijn niets anders dan kopieen van onze indrukken
Een voorbeeld van het Copy Principle van Hume is een appel. Als je nog nooit een
appel hebt gezien heb je geen idee wat een appel is. We kennen een appel aan
de hand van eerdere herinneringen en waarnemingen van een appel
12. Welke twee problemen ondervindt Hume bij dit principe en hoe lost hij deze op?
probleem van de missing shade of blue: Hume merkte op dat als we alleen eerdere indrukken
als basis hebben voor onze ideeën, we geen nieuwe kleuren kunnen bedenken die we nog
nooit hebben gezien. Hume loste dit op door te suggereren dat we bestaande indrukken
kunnen combineren en veranderen om nieuwe ideeën te vormen.
Het probleem van abstracte ideeën: Hume stelde dat het Copy Principle moeite had om de
oorsprong van abstracte ideeën te verklaren, zoals tijd, ruimte en causaliteit. Hume loste dit op
door te betogen dat abstracte ideeën voortkomen uit herhaalde associaties van specifieke
indrukken en ideeën in ons denken
Beide leidde dus tot de methode van mengen
- Probleem met nieuwe kennis maken; hoe krijgen we nieuwe kleure
- Probleem met abstracte verschijnselen: hoe verklaren we tijd en ruimte.
Belangrijke termen
___________________________________________________________________________
Hoofdstuk 3, pp. 73-98
Behind a veil of ideas: Early modern rationalism and empiricism.
Studievragen
1. Waarom gaat Descartes twijfelen?
Ik kan er niet aan twijfelen dat ik denk twijfelen om een solide basis voor kennis te vinden
die niet kan worden betwist. Methodologisch twijfel: door over alles te twijfelen hoopt hij op
een solide basis te komen van wat wel echte kennis is
2. Wat bedoelt Descartes met de malin génie?
Descartes met de "malin génie" (kwade geest) een sceptische hypothetische entiteit die alles
wat we denken en waarnemen kan manipuleren en bedriegen, waardoor twijfel ontstaat over
de betrouwbaarheid van onze kennis.
3. Wat is de oplossing van Descartes? Kun je jezelf daarin vinden?
is de oplossing van Descartes om een solide basis voor kennis te vinden in het Cogito-
argument: "Ik denk, dus ik ben." Zelfs al is er een kwade geest, niemand kan ontkennen dat
een persoon denkt. En omdat ik denk dus ik ben is ratio de bron van kennis want dat is iets
wat we zeker weten.
4. Waarin verschilt het nativisme van Plato van het nativisme van Descartes?
het nativisme van Plato van dat van Descartes doordat Plato gelooft in aangeboren kennis van
abstracte vormen, terwijl Descartes gelooft in aangeboren ideeën als aangebracht door God.
5. Leg het verschil tussen de res cogitans en de res extensa bij Descartes uit.
de "res cogitans" bij Descartes naar het denkende zelf of de geest, terwijl de "res extensa"
verwijst naar de uitgebreide materiële wereld van objecten die kunnen worden waargenomen
en gemeten, zoals het lichaam. (Cartesisch dualisme)
6. Wat bedoelt Locke met ‘tabula rasa’? Welke andere filosoof had een soortgelijk
idee?
Een leegblad waarop kennis zich vormt door de werkelijkheid te beschouwen en te ervaren
we hebben geen aangeboren ideeën
7. Leg de kwaliteitenleer van Locke uit en bedenk een voorbeeld om dit te illustreren
anders dan in het boek staat of in het hoorcollege is genoemd.
de kwaliteitenleer van Locke naar zijn onderscheid tussen primaire kwaliteiten (objectieve
eigenschappen zoals grootte en vorm) en secundaire kwaliteiten (subjectieve ervaringen zoals
, kleur en smaak). Bijvoorbeeld: een appel heeft de primaire kwaliteit van grootte, maar de
smaak van zoetheid is een secundaire kwaliteit die afhankelijk is van de waarnemen
8. Wat zag Berkeley als het probleem bij Locke? Met welk alternatief komt hij?
het probleem bij Locke dat hij onderscheid maakte tussen de primaire en secundaire
kwaliteiten. Want voor zowel vorm als voor kleur heb je waarneming nodig. Dus hij kwam
met geest-afhankelijkheid; esse est pricipi
bosraadsel: Bekerley kennis is alleen iets als het wordt waargenomen. Als een boom in een
bos valt maar niemand neemt het waar maakt het dan wel geluid?
9. Waarom wordt Berkeley ook wel een idealist genoemd?
mdat hij geloofde dat de werkelijkheid bestaat uit geestelijke ideeën en waarnemingen, en dat
materie afhankelijk is van de waarnemer.
10. Waarom wordt Berkeley ook wel een immaterialist genoemd?
omdat hij stelde dat alles wat bestaat, inclusief materie, bestaat uit geestelijke ideeën en
waarnemingen.
11. Beschrijf het Copy Principle van Hume en bedenk zelf een voorbeeld (anders dan
in het boek of het hoorcollege) om dit te illustreren.
Al onze ideeen zijn niets anders dan kopieen van onze indrukken
Een voorbeeld van het Copy Principle van Hume is een appel. Als je nog nooit een
appel hebt gezien heb je geen idee wat een appel is. We kennen een appel aan
de hand van eerdere herinneringen en waarnemingen van een appel
12. Welke twee problemen ondervindt Hume bij dit principe en hoe lost hij deze op?
probleem van de missing shade of blue: Hume merkte op dat als we alleen eerdere indrukken
als basis hebben voor onze ideeën, we geen nieuwe kleuren kunnen bedenken die we nog
nooit hebben gezien. Hume loste dit op door te suggereren dat we bestaande indrukken
kunnen combineren en veranderen om nieuwe ideeën te vormen.
Het probleem van abstracte ideeën: Hume stelde dat het Copy Principle moeite had om de
oorsprong van abstracte ideeën te verklaren, zoals tijd, ruimte en causaliteit. Hume loste dit op
door te betogen dat abstracte ideeën voortkomen uit herhaalde associaties van specifieke
indrukken en ideeën in ons denken
Beide leidde dus tot de methode van mengen
- Probleem met nieuwe kennis maken; hoe krijgen we nieuwe kleure
- Probleem met abstracte verschijnselen: hoe verklaren we tijd en ruimte.
Belangrijke termen
