Samenvatting fysiologie
H1 Van eencellige naar meercellige organismen
Het eencellige organisme
Een levend organisme is in staat zichzelf in stand te houden en zich voort te planten.
Stofwisseling, het vermogen om door chemische reacties stoffen te vormen, groei en voortplanting
zijn belangrijke eigenschappen.
Het intracellulaire compartiment: Eiwitrijke vloeistof met een hoge concentratie van K+ en Mg+ en
fosfaatgroepen.
Het extracellulaire compartiment: Bevat weinig eiwitten, vooral Na+, Cl- en HCO3- zijn aanwezig.
Organellen:
- Kern/nucleus: dubbele membraan, nucleolus, chromatine. Wordt RNA geproduceerd.
- Mitochondriën: dubbele membraan, staafvormige organellen, maken energie vrij door middel
van oxidatieve processen uit voedingsstoffen. Membranen bevat enzymen voor
elektronentransport tijdens verbranding, levert ATP(oxidatieve fosforylering)
- Endoplasmatisch reticulum(ER): enkele membraan, grillig gevormd als vlakke platen/vertakte
buisjes. Aan het ruwe oppervlak zijn ribosomen gehecht, voor de synthese van eiwitmoleculen.
Het gladde oppervlak zorgt voor de vorming van celbestanddelen, lipiden.
- Golgi-complex: Lijkt op ER en is hiermee verbonden, verschilt wel in samenstelling en functie.
Het complex bewerkt gemaakte eiwitten en activeert ze tot enzymen, en maakt
macromoleculen.
- Vesikels: Kleine blaasjes voor de opslag in een cel en voor transport binnen de cel of naar
buiten. Vangt blaasjes uit het golgi-complex op en versmelt het membraan met het
celmembraan voor exocytose. Kan ook omgekeerd plaatsvinden: endocytose, ophoping eiwit
clathrine tegen plasmamembraan. Transcytose: opname en directe afgave, dus doorgave van
stoffen door de cel heen.
- Lysosomen: Bevatten hydrolytisch splitsende enzymen, gespecialiseerd in afbraak van
beschadigde of misvormde eiwitten. Groep vesikels die allen beschikken over zure hydrolasen,
splitsende enzymen die werkzaam zijn in een zuur milieu. Aminozuren die dan vrijkomen kunnen
opnieuw gebruikt worden. Ook worden lichaamsvreemde eiwitten afgebroken.
- Peroxisomen: Bevatten enzymen voor de splitsing van vetzuur, vullen energievrijmaking bij
mitochondriën aan. Ook verantwoordelijk voor afbraak giftige moleculen en productie peroxide.
Atrofie: het in volume afnemen van een orgaan door onvoldoende groei bij reproductie van cellen.
Hyperlasie: vergroting orgaan door toename aantal cellen
hypertrofie: vergroting orgaan door toename celvolumes
S-fase: verdubbeling van het DNA
G2-fase: voorbereiding op celdeling
M-fase: mitose, celdeling
G1-fase: celgroei en voorbereiding volgende S-fase
Homeostase: het proces dat ervoor zorgt dat er een evenwichtige samenstelling van bloed en
weefselvloeistof wordt behouden.
Bioregulaties: De regelprocessen die de homeostase bewaken
H1 Van eencellige naar meercellige organismen
Het eencellige organisme
Een levend organisme is in staat zichzelf in stand te houden en zich voort te planten.
Stofwisseling, het vermogen om door chemische reacties stoffen te vormen, groei en voortplanting
zijn belangrijke eigenschappen.
Het intracellulaire compartiment: Eiwitrijke vloeistof met een hoge concentratie van K+ en Mg+ en
fosfaatgroepen.
Het extracellulaire compartiment: Bevat weinig eiwitten, vooral Na+, Cl- en HCO3- zijn aanwezig.
Organellen:
- Kern/nucleus: dubbele membraan, nucleolus, chromatine. Wordt RNA geproduceerd.
- Mitochondriën: dubbele membraan, staafvormige organellen, maken energie vrij door middel
van oxidatieve processen uit voedingsstoffen. Membranen bevat enzymen voor
elektronentransport tijdens verbranding, levert ATP(oxidatieve fosforylering)
- Endoplasmatisch reticulum(ER): enkele membraan, grillig gevormd als vlakke platen/vertakte
buisjes. Aan het ruwe oppervlak zijn ribosomen gehecht, voor de synthese van eiwitmoleculen.
Het gladde oppervlak zorgt voor de vorming van celbestanddelen, lipiden.
- Golgi-complex: Lijkt op ER en is hiermee verbonden, verschilt wel in samenstelling en functie.
Het complex bewerkt gemaakte eiwitten en activeert ze tot enzymen, en maakt
macromoleculen.
- Vesikels: Kleine blaasjes voor de opslag in een cel en voor transport binnen de cel of naar
buiten. Vangt blaasjes uit het golgi-complex op en versmelt het membraan met het
celmembraan voor exocytose. Kan ook omgekeerd plaatsvinden: endocytose, ophoping eiwit
clathrine tegen plasmamembraan. Transcytose: opname en directe afgave, dus doorgave van
stoffen door de cel heen.
- Lysosomen: Bevatten hydrolytisch splitsende enzymen, gespecialiseerd in afbraak van
beschadigde of misvormde eiwitten. Groep vesikels die allen beschikken over zure hydrolasen,
splitsende enzymen die werkzaam zijn in een zuur milieu. Aminozuren die dan vrijkomen kunnen
opnieuw gebruikt worden. Ook worden lichaamsvreemde eiwitten afgebroken.
- Peroxisomen: Bevatten enzymen voor de splitsing van vetzuur, vullen energievrijmaking bij
mitochondriën aan. Ook verantwoordelijk voor afbraak giftige moleculen en productie peroxide.
Atrofie: het in volume afnemen van een orgaan door onvoldoende groei bij reproductie van cellen.
Hyperlasie: vergroting orgaan door toename aantal cellen
hypertrofie: vergroting orgaan door toename celvolumes
S-fase: verdubbeling van het DNA
G2-fase: voorbereiding op celdeling
M-fase: mitose, celdeling
G1-fase: celgroei en voorbereiding volgende S-fase
Homeostase: het proces dat ervoor zorgt dat er een evenwichtige samenstelling van bloed en
weefselvloeistof wordt behouden.
Bioregulaties: De regelprocessen die de homeostase bewaken
